Δευτέρα, 18 Ιουνίου 2018

Κάλεσμα της Πρωτοβουλίας 'Ψ': Πέμπτη 28/6/2018 στις 7 μμ. στο χώρο του "Δικτύου Hearing Voices Αθήνας"



Καλούμε όλες και όλους στην συνάντηση της Πρωτοβουλίας για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία, την Πέμπτη, 28/6/2018, 7 μμ.

 

Μεταξύ των θεμάτων που θα συζητηθούν:



-Η συνέχεια των κινητοποιήσεων/αντιστάσεων στην επιχειρούμενη εφαρμογή της "Ακούσιας Θεραπείας στην Κοινότητα".


-Συζήτηση για την προκαταρκτική έκθεση της "Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων κλπ", που επισκέφθηκε πρόφατα στην Ελλάδα ψυχιατρικές μονάδες, χώρους εγκλεισμού/"φιλοξενίας" προσφύγων, Κορυδαλλό κλπ.


-Ενημέρωση/συζήτηση σχετικά με το συνέδριο της ΠΟΚΟΙΣΠΕ για την Κοινωνική Επιχειρηματικότητα στην Υγεία.


-Εξέταση της δυνατότητας οργάνωσης ανοιχτής εκδήλωσης για τα 40 χρόνια του ν. 180/78 ("νόμου Μπαζάλια") στην Ιταλία, με προβολή ταινίας.

 

 

- Συζήτηση για την ανάγκη (και την δυνατότητα) οργάνωσης συστηματικής παρέμβασης στους ψυχιατρικούς θεσμούς "και από τα μέσα".


-Ζητήματα του Δικτύου 'Ψ'


και ό,τι άλλο προκύψει.



Η συνάντηση θα γίνει στο χώρο του "Δικτύου Hearing Voices Αθήνας", Τροίας 44, κοντά στην πλ. Βικτωρίας.

 

 

 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

 

 

 

 

 

Τρίτη, 29 Μαΐου 2018

Επόμενη συνάντηση της Πρωτοβουλίας 'Ψ' στις 8/6/2018: αποτίμηση της κινητοποίησης για την "υποχρεωτική θεραπεία στην κοινότητα" κι εκπαιδευτική συνάντηση για τα 40 χρόνια του "νόμου Μπαζάλια"


Καλούμε όλες και όλους στην επόμενη συνάντηση της Πρωτοβουλίας για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία, την Παρασκευή, 8 Ιουνίου 2018, η οποία θα έχει δυο σκέλη:

 

- Το πρώτο, στις 6 μμ, θα είναι αφιερωμένο σε μια πρώτη αποτίμηση της κινητοποίησης της 18/5 έξω από το Υπουργείο Υγείας, ενάντια στην προετοιμαζόμενη εφαρμογή της "υποχρεωτικής θεραπείας στην κοινότητα" και στον σχεδιασμό των περαιτέρω δράσεων της Πρωτοβουλίας. Η συζήτηση αυτή θα έχει συνέχεια και σε επόμενη συνάντηση.

 

 

- Το δεύτερο, στις 7μμ, θα είναι αφιερωμένο σε μια κατά το δυνατόν πιο εκτενή συζήτηση για τα "40 χρόνια του νόμου 180/78" στην Ιταλία (ή "νόμου Μπαζάλια", όπως έμεινε στην ιστορία), για το κλείσιμο των ψυχιατρείων και την αντικατάστασή τους από ένα ολοκληρωμένο σύστημα κοινοτικών υπηρεσιών. Για τη σημασία της Ιταλικής εμπειρίας για την Αποϊδρυματοποίηση, τις ριζικά εναλλακτικές ψυχιατρικές προσεγγίσεις και πρακτικές που, σε συνάρτηση με τις κοινωνικές, πολιτικές, κινηματικές συνθήκες της δεκαετίας του 70, έκαναν δυνατή την έμπρακτη υλοποίηση του προτάγματος "η ελευθερία είνα θεραπευτική". Βάζοντας την "αρρώστια σε παρένθεση" και επικεντρώνοντας στην πρωταρχικότητα του προσώπου, στο υποκείμενο και στις ανάγκες του, σε μια ισότιμη σχέση μαζί του. Σε μια πρακτική όπου το κοινωνικό και το πολιτικό δεν ήταν μια αφηρημένη επίκληση, αλλά αναπόσπαστο στοιχείο της θεραπευτικής πρακτικής -για την διαρκή αποκάλυψη και αμφισβήτηση των κυρίαρχων κοινωνικών όρων και διαδικασιών που οδηγούν στην απόρριψη και στον αποκλεισμό της όποιας διαφορετικότητας. Τα αποτελέσματα του ν. 180/78 ήταν και παραμένουν εμφανή σε όποιες (πολύ λίγες) περιοχές στην Ιταλία πραγματικά εφαρμόστηκε και δεν έμεινε, όπως στην πλειονότητα των περιπτώσεων, απλώς ένα νομικό πλαίσιο. Η συζήτηση για την ιταλική εμπειρία και την εναλλακτική ψυχιατρική που ενέπνευσε ο Φράνκο Μπαζάλια γίνεται εξαιρετικά επίκαιρη σήμερα, εν μέσω της πρωτοφανούς κρίσης και κατασταλτικής παλινδρόμησης που γνωρίζει η Ψυχική Υγεία στην Ελλάδα και σε όλη την Ευρώπη - στην αναζήτηση για ουσιαστικές διεξόδους και διαδρομές έξω από αυτήν.

 

 

Η συνάντηση θα γίνει στο χώρο του Δικτύου Hearing Voices Αθήνας, Τροίας 44 (κοντά στην πλ. Βικτωρίας)

 

 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ 

ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ








 

Παρασκευή, 18 Μαΐου 2018

Ανακοίνωση της Πρωτοβουλίας 'Ψ' για την διαδήλωση της 18ης Μαΐου 2018: Η κινητοποίησή μας ήταν μια μόνο στιγμή σ’ έναν αγώνα διαρκείας






Με σημαντική συμμετοχή διαδηλωτών έγινε η χτεσινή κινητοποίηση έξω από το Υπουργείο Υγείας, στην οποία κάλεσε η "Πρωτοβουλία για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία", ενάντια στην σχεδιαζόμενη εφαρμογή της "υποχρεωτικής θεραπείας στην κοινότητα", στην υποχρεωτική, δηλαδή, λήψη βάσει εντολής εισαγγελέα, φαρμακευτικής αγωγής από τα άτομα με ψυχιατρική διάγνωση. 

 


 

Την κινητοποίηση στήριξαν, με τη συμμετοχή τους και σχετικές ανακοινώσεις τους, το Δίκτυο Hearing Voices Αθήνας,  Κοινωνικά Ιατρεία (Ιλίου, Κ. Πατησίων/Αχαρνών, ΑΔΥΕ, Κοινωνικός Χώρος για την Υγεία - πρώην κατάληψη ΠΙΚΠΑ ), το Ενωτικό Κίνημα για την Ανατροπή, οι "Δράσεις" και το "Σωματείο" του 18Ανω, η Ροσινάντε, η Αντιεξουσιαστική Κίνηση, η Κατάληψη "Παπουτσάδικο" και άλλες συλλογικότητες και πολιτικές οργανώσεις. Μια κλούβα με ΜΑΤ ήταν ήδη πολλή ώρα πριν έξω από το Υπουργείο, μια διμοιρία μπήκε μέσα και τα ρολά κατέβηκαν. Ο "εχθρός ήταν απ΄ έξω" και η κυρίαρχη εξουσία έπρεπε"να πάρει τα μέτρα της".





Μια οκταμελής αντιπροσωπεία των διαδηλωτών, αποτελούμενη στην πλειονότητα από άτομα με ψυχιατρική εμπειρία, συνομίλησε με τον Π. Παπαδόπουλο, Δ/ντή του γραφείου του Υπουργού (ο ίδιος, όπως και ο υφυπουργός απουσίαζαν) και του εξέθεσαν το πόσο κατασταλτική και αντιθεραπευτική είναι αυτή η πρακτική. Ο Π. Παπαδόπουλος ήξερε ήδη πολύ καλά αυτό που ετοιμάζεται και το υποστήριξε με όποιο τρόπο μπορούσε, αν και χωρίς την όποια στοιχειωδώς σοβαρή επιχειρηματολογία. Το μόνο που έβρισκε κατ΄ επανάληψη να πει, είναι ότι πρόκειται για μια πρακτική "λιγότερο κατασταλτική" από την ακούσια νοσηλεία ("αφού δεν έχουμε κοινοτικές υπηρεσίες τι άλλο να κάνουμε;") και ότι "έτσι θα μειωθούν τα ράντζα" (αφού θα γίνεται πιο γρήγορο εξιτήριο)...




Η Πρωτοβουλία 'Ψ' δεν είχε φυσικά, καμιά αυταπάτη ότι θα έπαιρνε μια διαφορετική απάντηση από ένα Υπουργείο που χαράζει μια πολιτική για την Ψυχική Υγεία στη βάση των περικοπών των δαπανών, της υποστελέχωσης, της κηδεμονίας και χειραγώγησης των ψυχιατρικών πρακτικών από την κυρίαρχη βιολογική ψυχιατρική και τις φαρμακοβιομηχανίες και, φυσικά, των εντολών των Βρυξελλών. 




Κατατέθηκε το υπόμνημα (που παρατίθεται ακολούθως) με το αίτημα της Πρωτοβουλίας και τονίστηκε ότι η χτεσινή κινητοποίηση ήταν μόνο μια στιγμή σ΄ έναν αγώνα διαρκείας ενάντια σε μια ψυχιατρική (και κρατική πολιτική) που γίνεται όλο και πιο κατασταλτική.




ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ











 

 

 

 

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΑΙ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΕΠΙΤΕΛΕΙΣ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ


ΟΧΙ ΣΤΗΝ «ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ»

 


Όπως με διάφορους τρόπους έχει διαρρεύσει, η επιτροπή για την ακούσια νοσηλεία που έχετε συγκροτήσει, εισηγείται την εισαγωγή και στην Ελλάδα, της «υποχρεωτικής θεραπείας στην κοινότητα», κατόπιν υποδείξεων και των Βρυξελλών.

 

 

Με εισήγηση ψυχιάτρου και εντολή εισαγγελέα, η/ο «ασθενής», που θα πρέπει να έχει δηλώσει αρμοδίως την ακριβή της/του διαμονή (όπως η/ο κρατούμενη/ος με έκτιση ποινών εκτός φυλακής), θα λαμβάνει υποχρεωτικά την φαρμακευτική της/του αγωγή – διαφορετικά, θα εισάγεται σε ψυχιατρική κλινική με την διαδικασία της ακούσιας νοσηλείας. Μια ζωή, δηλαδή, σε διαρκή επιτήρηση και έλεγχο.

 

Πρόκειται για μια βάναυση καταπάτηση των δικαιωμάτων και της ελευθερίας των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία. Αντί να προωθήσετε την οικοδόμηση ενός ολοκληρωμένου και κοινοτικά βασισμένου συστήματος υπηρεσιών ψυχικής υγείας, προωθείτε ένα μέτρο που όχι μόνο είναι άκρως κατασταλτικό, αλλά και έχει διεθνώς αποτύχει στο σκοπό για τον οποίο εφαρμόζεται, την μείωση, δηλαδή, των ακούσιων νοσηλειών. 

 

Εφαρμόζετε πολιτικές που έχουν οδηγήσει στην άκρα υποστελέχωση των υπαρχουσών υπηρεσιών, στην άνθηση των κατασταλτικών μέσων, όπως η μηχανική καθήλωση, στην ανεμπόδιστη χειραγώγηση της ψυχιατρικής πρακτικής από τις φαρμακοβιομηχανίες για την διαιώνιση θεραπευτικών πρακτικών που βασίζονται στον μονόδρομο του ψυχοφαρμάκου. Προωθείτε πολιτικές διοικητικής συρρίκνωσης και κλεισίματος των ψυχιατρείων, χωρίς την οικοδόμηση δικτύου κοινοτικών υπηρεσιών εναλλακτικών στον εγκλεισμό. Το πόσο αντίθετα σε μια λογική ουσιαστικής μεταρρύθμισης λειτουργείτε, φαίνεται και από τους ψυχιατρικούς τομείς που συγκροτήσατε, οι οποίοι, αφενός, δεν λειτουργούν (είναι απλώς στα χαρτιά) και, αφετέρου, είναι τομείς των 400-500.000 κατοίκων, αριθμοί που από μόνοι τους, ακυρώνουν την όποια έννοια κοινοτικής παρέμβασης. 

 

Το υψηλό ποσοστό των ακούσιων νοσηλειών, κοντά στο 65% των εισαγωγών, αποτελεί προϊόν του τρόπου λειτουργίας του συστήματος, της κουλτούρας και της πρακτικής που το διέπει - δεν είναι ένα «τεχνικό» ζήτημα που θα λυθεί με ρυθμίσεις που αφήνουν άθικτο τον πυρήνα του προβλήματος και μάλιστα, όπως εν προκειμένω (με την «υποχρεωτική θεραπεία στην κοινότητα»), ρυθμίσεις προς το χειρότερο. Μπορεί ν΄ αντιμετωπιστεί όχι με την διάχυση της καταστολής στην κοινότητα, προκειμένου να μειωθεί το κόστος της νοσοκομειακής περίθαλψης των ψυχικά πασχόντων, αλλά με μια ριζικά εναλλακτική πολιτική ψυχικής υγείας.

Απαιτούμε την απόρριψη και την μη εφαρμογή της όποιας πρότασης/εισήγησης για εφαρμογή της «υποχρεωτικής θεραπείας στην κοινότητα».

 

Απαιτούμε την κατάργηση των κατασταλτικών πρακτικών, μηχανικών καθηλώσεων κλπ. Το ξεπέρασμα (και όχι το διοικητικό κλείσιμο) του ψυχιατρείου, και των πρακτικών του, που έχουν μεταφερθεί αυτούσιες σε όλες τις ψυχιατρικές κλινικές των γενικών νοσοκομείων. Την άμεση έναρξη οικοδόμησης πλήρως στελεχωμένων κοινοτικών υπηρεσιών. Την αύξηση της χρηματοδότησης της Ψυχικής Υγείας. Για ένα αποκλειστικά δημόσιο σύστημα υπηρεσιών, με δωρεάν παροχή της φροντίδας. 

 

18/5/2018

 

 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ









Κυριακή, 6 Μαΐου 2018

ΟΧΙ ΣΤΗΝ ‘ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ’: ΔΙΑΔΗΛΩΣΗ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ, ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 18 ΜΑΙΟΥ, 12.30 μμ







Με την Ψυχική Υγεία σε κατάρρευση και την ψυχιατρική πρακτική, στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα, να γίνεται ανεξέλεγκτα κατασταλτική, το Υπουργείο Υγείας ετοιμάζει, ως απάντηση, την εισαγωγή και εφαρμογή και στην Ελλάδα, της «υποχρεωτικής θεραπείας στην κοινότητα».


Με εισήγηση ψυχιάτρου και εντολή εισαγγελέα, η/ο «ασθενής», που θα πρέπει να έχει δηλώσει αρμοδίως την ακριβή της/του διαμονή (όπως οι κρατούμενοι με έκτιση ποινών εκτός φυλακής), θα λαμβάνει υποχρεωτικά την φαρμακευτική της/του αγωγή – διαφορετικά, θα εισάγεται σε ψυχιατρική κλινική με την διαδικασία της ακούσιας νοσηλείας. Μια ζωή, δηλαδή, σε διαρκή επιτήρηση και έλεγχο.


Μια ακόμα «επιτροπή σοφών» του Υπουργείου - σαν αυτές που μας έφτιαξαν την λεγόμενη «διοικητική μεταρρύθμιση, αλλά και το «ειδικό ψυχιατρικό τμήμα» (φυλακή) για τους «ακαταλόγιστους ασθενείς» - η οποία, αυτή τη φορά, συγκροτήθηκε σε σκοπό να «μειώσει» τις ακούσιες νοσηλείες, που ανέρχονται στο 65% περίπου των εισαγωγών (με την παρέμβαση πάντα της αστυνομίας), βρήκε σαν μόνη απάντηση (που ήταν, βέβαια, και οδηγία των Βρυξελλών) την διάχυση των κατασταλτικών πρακτικών και εκτός ψυχιατρικής μονάδας : με την θεσμοθέτηση της εν δυνάμει και ανά πάσα στιγμή μεταφοράς των πρακτικών του ψυχιατρείου μέσα στην κοινωνία.


Πρόκειται για μια πρωτοφανή κατασταλτική μετάλλαξη των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, στη βάση της κυρίαρχης βιολογικής ψυχιατρικής και της αγαστής συνεργασίας της με το βιο-φαρμακοβιομηχανικό σύμπλεγμα και τα ενέσιμα σχήματα που αυτό προωθεί στην αγορά - και, μέσω της κυρίαρχης ψυχιατρικής, στο σπίτι της/του κάθε ασθενούς, ή και εν δυνάμει ασθενούς.


Σ΄ ένα τόπο όπου η ψυχιατρική μεταρρύθμιση αποτέλεσε κενό γράμμα, η προετοιμαζόμενη εφαρμογή της «υποχρεωτικής θεραπείας στην κοινότητα», φαίνεται να προωθείται και ως το υποκατάστατο του στεγνά διοικητικού κλεισίματος των ψυχιατρείων που ετοιμάζουν, με το σύνηθες λεκτικό πυροτέχνημα περί «ολοκλήρωσης της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης», την ίδια στιγμή που δεν διατυπώνεται καμία αμφισβήτηση των ασυλικών πρακτικών, δεν ανοίγει καμία συζήτηση για τις μηχανικές καθηλώσεις, για τους θανάτους στα ψυχιατρεία ως αποτέλεσμα βίαιων πρακτικών, δεν διερευνούνται στο ελάχιστο δυνατότητες πέραν του φαρμακευτικού μονόδρομου. Αντίθετα προωθούνται νεοφιλελεύθερες πολιτικές κλεισίματος ή/και συρρίκνωσης των ψυχιατρείων, πάντα συνυφασμένες με τη μείωση του προσωπικού, την επισφάλεια των θέσεων εργασίας κλπ, προτείνονται διοικητικού τύπου αλλαγές στην κατεύθυνση της περιστολής των δαπανών, της διάλυσης υπαρχόντων θεραπευτικών ομάδων, κατακερματισμού και αναδιάταξης μονάδων χωρίς κανένα θεραπευτικό στόχο.

 

Ο μόνος τρόπος για να μην περάσουν και να μη βρουν εφαρμογή οι νέες κατασταλτικές νομοθεσίες είναι η αμφισβήτησή τους «από τα κάτω», μέσα από την κινητοποίηση των άμεσα ενδιαφερομένων, ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία, οικογενειών, λειτουργών ψυχικής υγείας, κοινωνικών συλλογικοτήτων.

 



ΟΛΕΣ/ΟΛΟΙ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ

(Αριστοτέλους 17)


ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 18 ΜΑΙΟΥ 2018, 12.30 μμ.




Η ‘ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ’ ΔΕΝ 

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΡΑΣΕΙ












ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ 

ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ






Πέμπτη, 19 Απριλίου 2018

Επόμενη "εκπαιδευτική συνάντηση" της "Πρωτοβουλίας 'Ψ' " με θέμα: "Οι επαγγελματικοί ρόλοι στην Ψυχική Υγεία" - Παρασκευή, 27/4/2018, στις 19.00, στο χώρο του Δικτύου "Hearing Voices"

Η επόμενη "εκπαιδευτική συνάντηση" της "Πρωτοβουλίας για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία" θα έχει ως θέμα

      "Οι επαγγελματικοί ρόλοι στην Ψυχική Υγεία". 

Ποιος είναι και ποιος θα έπρεπε να είναι ο ρόλος του/της ψυχιάτρου, του/της νοσηλευτή/τριας, του/της ψυχολόγου, του/της κοιν. λειτουργού κοκ. 

Πώς μπορούμε να πάμε πέρα από τον κυρίαρχο εξουσιαστικό χαρακτήρα που διαπερνά την σύλληψη και την άσκηση των ρόλων. 

Του ψυχίατρου, στην κορυφή της ιεραρχίας, ως του κάτοχου της "απόλυτης αλήθειας", ως του "εξομολογητή" που δίνει τη "σωστή ερμηνεία" στο "ακατέργαστο υλικό" του "εξομολογούμενου" ασθενή-και με τον μονόδρομο του ψυχοφάρμακου να έπεται. 

Του νοσηλευτή, ως εκτελεστικού οργάνου στην πυραμίδα της ιεραρχίας, να διεκδικεί, στην καλλίτερη περίπτωση, τον ορισμό ενός αποστειρωμένου καθηκοντολόγιου. 

Του ψυχολόγου, ως δευτερεύοντος θεραπευτικού ρόλου, απλώς συμπληρωματικό σ΄ αυτόν του ψυχιάτρου, του κοινωνικού λειτουργού να υποβαθμίζεται, συχνά, στα γραφειοκρατικά των επιδομάτων, των επιτροπών αναπηρίας κοκ. 

Πώς οι ρόλοι μπορούν  είναι πραγματικά θεραπευτικοί χωρίς το ξεπέρασμα των εξουσιαστικών σχέσεων, πρωτίστως με τον ψυχικά πάσχοντα, προς μια συνομιλία και επικοινωνία μαζί του σε μια σχέση ισοτιμίας. Μια σχέση μεταξύ υποκειμένων, πρωτίστως "ανθρώπου προς άνθρωπο" και όχι "ειδικού" προς μια "διαγνωστική κατηγορία".  Με την αμφισβήτηση και την αποδόμηση της "κοινωνικής ανάθεσης", στη βάση της οποίας λειτουργούν όλοι αυτοί οι ρόλοι, πρωτίστως αυτός του ψυχιάτρου, για τον κοινωνικό έλεγχο του ψυχικά πάσχοντος. 

Και στη βάση της ισότιμης σχέσης με τον ψυχικά πάσχοντα, την εγκαθίδρυση μιας ισότιμης σχέσης μεταξύ όλων των επαγγελματικών ρόλων, χωρίς αποστειρωμένες οριοθετήσεις, με επίκεντρο την κατανόηση της πολυπλοκότητας και την απάντηση στην ολότητα των αναγκών του πάσχοντος υποκειμένου. 

Για όλα αυτά θα γίνουν εισηγητικές παρεμβάσεις από ψυχιάτρους, νοσηλευτές, ψυχολόγους και άλλους, στη συνάντηση της Πρωτοβουλίας  και θ΄ ακολουθήσει συζήτηση.

              Την Παρασκευή, 27/4/2018, στις 19.00, στο χώρο του Δικτύου "Hearing Voices",  Τροίας 44, κοντά στην πλ. Βικτωρίας.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ 




Δευτέρα, 16 Απριλίου 2018

ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟΥΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥΣ ΓΙΑ ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ : ΓΙΑ ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΨΥΧΙΑΤΡΕΙΟ





ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟΥΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥΣ ΓΙΑ ΔΙΑΛΥΣΗ 

ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΓΙΑ ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
 

ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΨΥΧΙΑΤΡΕΙΟ









Τα χρονίως λιμνάζοντα ύδατα μιας αμετάκλητα κατασταλτικής ψυχιατρικής, που ασκείται σε όλες τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας, ήλθε να ταράξει, για μιαν ακόμη φορά, η νέα ανακοίνωση «προθέσεων» του υπουργείου Υγείας (διαμέσου του Γενικού Γραμματέα του), με το σύνηθες λεκτικό πυροτέχνημα περί «ολοκλήρωσης της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης», για «μετασχηματισμό», «μετεξέλιξη», κλείσιμο, των εναπομεινάντων ψυχιατρικών νοσοκομείων. Με αναμενόμενο, φυσικά, το ξέσπασμα ποικίλων αντιδράσεων προς υπεράσπιση του ψυχιατρικού ασύλου.


Μετά το νόμο για την περίφημη «διοικητική μεταρρύθμιση» (δηλαδή, ένα χαρτί στο συρτάρι του Υπουργείου) και το νόμο για τους «ακαταλόγιστους αδικοπραγούντες» (εδώ είχαμε, ωστόσο, τη θεσμοθέτηση του «ειδικού» περίκλειστου τμήματος), μας έρχεται ένα νέο αντι-μεταρρυθμιστικό εγχείρημα.


Η κυβέρνηση και το επιτελείο των νεοϊδρυματικών της συμβούλων επί θεμάτων ψυχικής υγείας δεν θα είχαν, βέβαια, καμιά πρόθεση να ταράξουν «τα λιμνάζοντα ύδατα», αν δεν πιέζονταν από τις Βρυξέλες να εφαρμόσουν αυτό που δεν πρόλαβε η προηγούμενη κυβέρνηση, με Διοικητή, τότε, στο ΨΝΑ τον Π. Θεοδωράκη, επί Υπουργείας Γεωργιάδη και Βορίδη - το κλείσιμο, δηλαδή, των εναπομεινάντων ψυχιατρείων σε εφαρμογή του «συμβολαίου» που πρόβλεπε η χρηματοδότηση από την ΕΕ του «Ψυχαργώς» - για μια μεταρρύθμιση που ποτέ δεν έγινε.


Στο κείμενο του ΓΓ, που υποτίθεται πως συνοψίζει τα συμπεράσματα μιας σχετικής ημερίδας που έγινε τον Δεκέμβριο του 2017, και με τη γνωστή «μεταρρυθμιστική» ρητορεία (συνδυασμός αερολογίας και ασχετοσύνης) με την οποία έχουμε συνηθίσει να μας σερβίρουν οπισθοδρομικές πρακτικές και πολιτικές, υπάρχει ουσιαστικά μια πρόταση με πρακτικό αντίκρισμα, για την οποία, άλλωστε, γίνεται η «συζήτηση»: αφορά την υπαγωγή των Κέντρων Ψυχικής Υγείας (ΚΨΥ), ενηλίκων και παιδιών/εφήβων, και των στεγαστικών δομών (ξενώνων, οικοτροφείων, προστατευόμενων διαμερισμάτων) στις Υγειονομικές Περιφέρειες (ΥΠΕ). Ενα μέτρο αποκλειστικά διοικητικού χαρακτήρα, με καταστροφικές επιπτώσεις (αν πραγματοποιηθεί) στις όποιες θεραπευτικές σχέσεις που, έστω μέσα στο στρεβλό τρόπο στη βάση του οποίου έχει διαμορφωθεί και λειτουργεί το σύστημα, εξακολουθούν να υπάρχουν, ή, έστω, απλώς να επιβιώνουν.


Καθώς, στα περίπου 35 χρόνια υποτιθέμενης μεταρρύθμισης, δεν έγινε καν δυνατό οι «ένοικοι» των δημόσιων εξωνοσοκομειακών στεγαστικών δομών να πάρουν εξιτήριο και εξακολουθούν να θεωρούνται ως νοσηλευόμενοι των ιδρυμάτων, η μεταφορά των στεγαστικών δομών από τα ψυχιατρεία στις ΥΠΕ θα εμφανίσει μια μεγάλη μείωση των παρουσιαζόμενων στα χαρτιά ως νοσηλευόμενων. Πχ, στο Δαφνί οι ένοικοι στις εξωνοσοκομειακές στεγαστικές δομές είναι περί τους 600. Αν αυτός ο αριθμός αφαιρεθεί από την επίσημη δύναμη κλινών του νοσοκομείου και, ταυτόχρονα, οι εναπομείναντες στα τμήματα χρόνιας παραμονής και στο γηροψυχιατρικό μεταβούν στα σχεδιαζόμενα νέα οικοτροφεία (που η σημερινή κυβέρνηση έχει κανονίσει να δοθούν σε ΜΚΟ), τότε η «δύναμη κλινών» του νοσοκομείου, από πάνω από χίλιες τώρα, θα κατέβει στις 225, όσες, δηλαδή, είναι οι κλίνες των «τμημάτων εισαγωγών» (στη πραγματικότητα 243). Άρα, για τις Βρυξέλες… «πρόοδος»… Και στη συνέχεια, έρχεται, φυσικά, η σειρά των «τμημάτων εισαγωγών» για μεταφορά, σιγά-σιγά και όπως-όπως, στα γενικά νοσοκομεία (με πόσο προσωπικό, πόσες κλίνες κλπ, ερωτήματα χωρίς απάντηση).


Γιατί ποια άλλη, πραγματική πρόοδο σηματοδοτούν αυτές οι προτεινόμενες αλλαγές, πέρα από το να αποτελούν το όχημα για το βίαιο κλείσιμο των ψυχιατρείων που, απλώς, τώρα επιχειρείται να περάσει με τρόπους που θα προκαλέσουν όσο το δυνατόν πιο λίγες αντιδράσεις, - σκορπώντας όσο το δυνατόν πιο μεγάλη σύγχυση που θα παραλύσει την όποια αντίδραση; Άλλωστε, η λεγόμενη «αναμόρφωση των οργανισμών» των ψυχιατρείων, το επίδικο ζήτημα στο οποίο έχει αναχθεί, ένθεν κακείθεν, το «κλείσιμο» ή «μη κλείσιμο» των ψυχιατρείων, με την όποια αβεβαιότητα και ανασφάλεια καλλιεργεί - και δικαίως - για το εργασιακό μέλλον των εργαζομένων, είναι το απαραίτητο συνοδό συμπλήρωμα, αυτού που ο ΓΓ ονομάζει «θεσμική υποστήριξη της μετεξέλιξης» των ψυχιατρείων.


Το προβαλλόμενο επιχείρημα/σερβίρισμα για τη νέα (νεοφιλελεύθερης κοπής) προσπάθεια κλεισίματος των ψυχιατρείων, αποπειράται, ως συνήθως, να αγκυροβολήσει (μέσω της πλήρους διαστρέβλωσης της) σε μια βασική αρχή της λειτουργίας ενός κοινοτικά βασισμένου συστήματος ψυχικής υγείας. Ότι, δηλαδή, το ΚΨΥ πρέπει ν΄ αποτελεί τη βασική μονάδα των διασυνδεόμενων υπηρεσιών, μεταξύ των οποίων και οι στεγαστικές δομές (παραλείποντας, ωστόσο, πλήρως την όποια αναφορά στην εκ των ουκ άνευ αναγκαία διασύνδεση ΚΨΥ-μονάδας νοσηλείας).


Βέβαια, ο αδαής χαρακτήρας που διακρίνει το κείμενο του ΓΓ, οδηγεί στο να αποκαλείται το ΚΨΥ «συντονιστικό κέντρο», με ό, τι αυτό σημαίνει για τον τρόπο που φαντάζονται (αλλά και που ήδη διαχειρίζονται) τις στεγαστικές δομές. Αυτός ο «συντονιστικός» τρόπος λειτουργίας έχει φτάσει σε σημείο που άτομα με ψυχιατρική εμπειρία, τα οποία το σύστημα δεν έχει «τι να τα κάνει», πού να τα «τοποθετήσει» (όταν δεν τα πετάει κυριολεκτικά στο δρόμο), να τα στέλνει σαν «δέματα», σε μιαν άκρως απανθρωποποιητική και παλαιο-ιδρυματική λογική, σε όποια δομή υπάρχει κενή θέση, σε όποια άκρη της χώρας. Για παράδειγμα, από ψυχιατρείο της Αθήνας σε ΜΚΟ της Κρήτης κοκ. Χωρίς, φυσικά, καμιά σχέση με «επάνοδο στο οικείο περιβάλλον» του τόπου καταγωγής κλπ.


Μάλιστα, ακούστηκε πρόσφατα ότι ψυχιατρική κλινική γενικού νοσοκομείου σχεδιάζει την αποστολή χρονίως νοσηλευόμενων ασθενών της στη Λέρο!!!. Να ξαναρχίσουν, δηλαδή, σιγά-σιγά, πάντα με «καλές προθέσεις», «για το καλό τους», σε «μεταρρυθμισμένες δομές» (αρχικά) κλπ, οι αποστολές στη Λέρο!!!


Σε σύνδεση με αυτά, δεν είναι τυχαίο ότι, παρά την πρόσφατη αποκάλυψη μέσω δημοσιεύματος (στο VICE) για σκανδαλώδεις συνθήκες σε ιδιωτική ψυχιατρική κλινική, δεν υπήρξε καμιά αντίδραση από το Υπουργείο - δείγμα ότι, για μιαν ακόμα φορά, επιχειρείται συγκάλυψη του σκανδάλου που συνιστά ο τρόπος άσκησης της ψυχιατρικής και στον ιδιωτικό τομέα (ίσως, μάλιστα, πολύ περισσότερο σ΄ αυτόν).


Για μιαν ακόμη φορά, το ερώτημα που προκύπτει, σε σχέση με τους σχεδιασμούς του Υπουργείου, είναι : πώς μπορούμε να έχουμε ένα κοινοτικά βασισμένο σύστημα υπηρεσιών, χωρίς τομεοποίηση; ΄Η με γιγαντοτομείς των 400.000 κατοίκων, που ούτε και αυτοί δεν λειτουργούν; Αλλά και που αν λειτουργούσαν, σε τίποτα δεν θα άλλαζε η νοσοκομειοκεντρική λειτουργία του συστήματος. Όταν η διεθνής εμπειρία έχει δείξει ότι μπορούμε να έχουμε ουσιαστική κοινοτική παρέμβαση (πρόληψη, στήριξη, φροντίδα) όταν ο πληθυσμός αναφοράς δεν ξεπερνάει τις 100.000 κατοίκους - όταν επιπλέον, σύμφωνα με μερικές παραδειγματικές πρακτικές, για να είναι η παρέμβαση ουσιαστικά αποτελεσματική, δεν πρέπει ο πληθυσμό αναφοράς να είναι πάνω 60-80.000.


Και μάλιστα, εν προκειμένω, με αριθμητικά ελάχιστα ΚΨΥ (δεν μιλάμε για τις πρακτικά ανύπαρκτες παιδοψυχιατρικές υπηρεσίες, που λειτουργούν, για τις προτεινόμενες εξετάσεις, μέσω του ιδιωτικού τομέα), τα οποία είναι άκρως υποστελεχωμένα και έχουν μάθει να λειτουργούν όχι κοινοτικά, αλλά ως εξωτερικά ιατρεία, χωρίς καμιά διασύνδεση με μονάδες νοσηλείας.


Όταν η άρνηση για διασύνδεση με μονάδα νοσηλείας γίνεται καθεστώς και, μάλιστα, τείνει προς αναίρεση ακόμα και εκεί όπου, κατ΄ εξαίρεσιν, είχε καθιερωθεί.


Όταν οι προς επεξεργασία προτάσεις για την στελέχωση των ΚΨΥ προβλέπουν υποτυπώδη παρουσία νοσηλευτών και γενικά μια στελέχωση για όλες τις ειδικότητες, για πληθυσμούς 400.000 κατοίκων, πολύ κατώτερη από αυτή που έχει διεθνώς καθιερωθεί ως η αναγκαία για πληθυσμούς κάτω των 100.000 κατοίκων.


Όταν, πρωτίστως, δεν υπάρχει καμιά αμφισβήτηση της ασκούμενης ψυχιατρικής πρακτικής των ταξινομικών εγχειριδίων, των μηχανικών καθηλώσεων, της κλειδωμένης πόρτας και του μονόδρομου του ψυχοφάρμακου.


Όταν όλο και περισσότερο, όχι μόνο δεν αμφισβητείται, αλλά γίνεται αδιαμφισβήτητη η ψυχιατρική που «χάνει τον άνθρωπο πίσω από την αρρώστια», πίσω από το σύμπτωμα, την «επικινδυνότητα», το «άνευ νοήματος» κοκ.


Μια πραγματική διαδικασία Αποϊδρυματοποίησης θα είχε ως πρώτο βήμα την αμφισβήτηση των ασυλικών πρακτικών, που, μάλιστα, έχουν ήδη μεταφερθεί, και προγραμματίζεται να μεταφερθούν ακόμα περισσότερο, στην κοινότητα - με ένα «κλείσιμο ψυχιατρείων» που συνοδεύεται από την προετοιμαζόμενη εφαρμογή της υποχρεωτικής θεραπείας στην κοινότητα, ως το υποκατάστατο του στεγνά διοικητικού κλεισίματος των ψυχιατρείων που ετοιμάζουν.


Το ψυχιατρείο δεν καταργείται - αλλιώς, σ΄ αυτήν τη λογική, όπως άλλωστε το έχουμε δει διεθνώς, απλώς μεταλλάσσεται, περνώντας, από τον εγκλεισμό, στην εγκατάλειψη στο δρόμο και στην «περιστρεφόμενη πόρτα».


Το ψυχιατρείο ξεπερνιέται, μέσα από την αμφισβήτηση των εξουσιαστικών σχέσεων που το συνιστούν και το συγκροτούν, προς μιαν άλλη θεραπευτική σχέση ισοτιμίας, που ανοίγεται στην κοινότητα, αρνούμενη έμπρακτα την κλειστή δομή, προς κοινοτικές υπηρεσίες ως ενσάρκωση των νέων ισότιμων, πραγματικά θεραπευτικών σχέσεων και όχι μιας νέας διαχείρισης.


Αυτός ο ριζικός μετασχηματισμός, στην κατεύθυνση του ξεπεράσματος, είναι ο μόνος που μπορεί να εξασφαλίσει την χειραφέτηση όχι μόνο των ασθενών, αλλά και του προσωπικού - που τώρα αντιδρά και οχυρώνεται πίσω από την ασφάλεια της, έστω και κακοπληρωμένης, πλέον, αλλά μόνιμης, προς το παρόν, θέσης εργασίας στο ίδρυμα.


Με την μετάβαση από τον εντεταλμένο ρόλο του «φύλακα» (ανεξαρτήτως ειδικότητας, πτυχίων κλπ), που έχει να κάνει με την «κοινωνική ανάθεση», τον τρόπο λειτουργίας του ψυχιατρείου, τους κανόνες πειθαρχίας, ασφάλειας κλπ - όλα κατασκευές αυτής της «κοινωνικής ανάθεσης» - σε πραγματικά θεραπευτικούς ρόλους και σχέσεις ανθρώπου προς άνθρωπο.


Η σύγχυση και η ανασφάλεια λόγω οικονομικής κρίσης, μνημονίων, υποστελέχωσης, πολλαπλασιασμού των προς αντιμετώπιση προβλημάτων από όλο και λιγότερο προσωπικό, αλλά και η έλλειψη ενός εναλλακτικού οράματος, έχουν καλλιεργήσει ακόμα περισσότερο το έδαφος για τη δράση συνδικαλιστικών ομάδων και φατριών, που κυμαίνονται από την ποικιλότροπη υπεράσπιση του υπάρχοντος ασύλου (που το εξωραΐζουν, ξεχνώντας την καθημερινή ιδρυματική βία και την ανέκαθεν εξουθένωση του προσωπικού, εξαιτίας των πρακτικών που υποχρεώνεται να ασκεί, ως έκφραση του «κανονικού» για την θεραπεία/συμμόρφωση του «μη κανονικού»), μέχρι την πλήρη σύμπλευση με τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς.


Κάποια σωματεία, όπως ο ΣΥΝΟΨΥΝΟ, έσπευσαν σε σύμπλευση με τους σχεδιασμούς του Υπουργείου, με αντάλλαγμα, πάντα, κάποιους ρόλους και θέσεις/καρέκλες στα τεκταινόμενα.


Αλλοι ανέκαθεν υπέρ του «ειδικού ψυχιατρικού νοσοκομείου», δηλαδή του ψυχιατρικού ιδρύματος (ασυλικότεροι του ασύλου) και άλλοι προσπαθώντας να ισορροπήσουν μεταξύ της πρόσδεσης τους στην κυβέρνηση και της υπεράσπισης του ασύλου, που τώρα και αυτή η κυβέρνηση υποχρεώνεται να καταργήσει.


Ένα επιχείρημα που χρησιμοποιείται, είναι ότι και η υπόλοιπη Ευρώπη είναι γεμάτη ψυχιατρεία. Γιατί να ζητούν από εμάς να τα κλείσουμε; Μια εύκολη απάντηση θα ήταν ότι και η υπόλοιπη Ευρώπη προάγει τις ελαστικές σχέσεις εργασίας, τις ιδιωτικοποιήσεις, την περικοπή των κοινωνικών δαπανών, των μισθών κλπ. Άρα γιατί να μην αποδεχτούμε, και σ΄ αυτά, να είμαστε όπως «όλη η Ευρώπη»;


Ίσως να είναι λίγο πιο δύσκολο να γίνει κατανοητό ότι η ελληνική ψυχιατρική είναι ευρωπαϊκή (και αμερικάνικη) ψυχιατρική και ότι το ψυχιατρείο (και η κατασταλτική πρακτική, είτε μέσα σ΄ αυτό, είτε στην κοινότητα) είναι συνυφασμένο με αυτή την ψυχιατρική. Ότι και στην υπόλοιπη Ευρώπη οι εναλλακτικές πρακτικές ήταν πάντα μειοψηφικές, συνδεδεμένες με κοινωνικά κινήματα, ενάντια στην κοινωνία της καταστολής και του ελέγχου. Όλα τα παραδείγματα που υπάρχουν στην εναλλακτική ψυχιατρική απέδειξαν ότι μια άλλη ψυχιατρική, χειραφετητική, είναι δυνατή, αλλά, συνυφασμένη, προοπτικά, με ένα άλλο σύστημα κοινωνικό σχέσεων (ανοικτό και υποστηρικτικό στην διαφορετικότητα του καθενός), προσέκρουσε πάντα στις υπάρχουσες κυρίαρχες κοινωνικές σχέσεις και εξουσίες.


Ήταν, όμως, ανέκαθεν η μόνη προσέγγιση στο κλείσιμο του ψυχιατρείου, ως ξεπέρασμά του, που εξασφάλιζε και τις θέσεις εργασίας. Αντίθετα με τις ποικίλης κοπής και πολιτικής απόχρωσης νεοφιλελεύθερες πολιτικές κλεισίματος/ συρρίκνωσης των ψυχιατρείων, που ήταν συνυφασμένες με τις απολύσεις, τη μείωση του προσωπικού κλπ.


Αυτή τη στιγμή, αυτό που έχουμε μπροστά μας είναι μια κυβέρνηση που επιχειρεί ένα διοικητικό ανακάτεμα του χυλού της ιδρυματικής ψυχιατρικής στην κατεύθυνση της περιστολής των δαπανών, της διάλυσης υπαρχόντων θεραπευτικών ομάδων, κατακερματισμού και αναδιάταξης μονάδων χωρίς κανένα θεραπευτικό στόχο. Ακούστηκε, μάλιστα, ότι μπροστά την διαφαινόμενη αντίδραση στους προταθέντες σχεδιασμούς, είναι πιθανό να παρουσιάσουν επίσημα την αρχική πρόταση κάπως μετριασμένη, αφήνοντας κάποιες από τις στεγαστικές δομές στα ψυχιατρεία! Κανονικός «μύλος»… Διαχειριστικά τερτίπια, το ένα πίσω από το άλλο, αλλά η κατασταλτική πρακτική αμετάκλητη και χωρίς καμιά αμφισβήτηση, με το 65% των εισαγωγών να είναι ακούσιες, με μηχανικές, καθηλώσεις (ακόμα και εκουσίως νοσηλευόμενων ασθενών), με θανάτους από μηχανικές καθηλώσεις - και όλα αυτά δεν συζητούνται, «δεν υπάρχουν»…


Αν υπήρχε η παραμικρή πρόθεση για κάτι στοιχειωδώς μεταρρυθμιστικό, θα έπρεπε να εφαρμοστεί άμεσα η τομεοποίηση, με πληθυσμούς αναφοράς τις 100.000 κατοίκους, αναγκαστικά στη βάση των υπαρχόντων μονάδων νοσηλείας, λόγω της δραματικής έλλειψης ΚΨΥ, με άμεση υποχρέωση, σε σύντομο χρονικό διάστημα, να γίνουν παντού ΚΨΥ (επαρκώς στελεχωμένα και με ουσιαστικό κοινοτικό προσανατολισμό), που θα αποτελούν τη βασική μονάδα αναφοράς του κάθε τομέα. Με διασφάλιση των θέσεων εργασίας, όταν, σε αρκετά επόμενο στάδιο, θα μπορούσαν να μεταφερθούν οι κλινικές των ψυχιατρείων σε γενικά νοσοκομεία, με προϋπόθεση την επάρκεια κατάλληλα εκπαιδευμένου προσωπικού, την απόρριψη των κατασταλτικών πρακτικών, το άνοιγμα στην κοινωνία. Αυτό, φυσικά, θα σήμαινε μια γενναία χρηματοδότηση του συστήματος των δημόσιων υπηρεσιών, στην κατεύθυνση και της κατάργησης της όποιας και όποιου είδους ιδιωτικής επιχειρηματικότητας (ΜΚΟ, ιδιωτικές κλινικές κλπ) στην Ψυχική Υγεία - όπως σε όλη την Υγεία.


Από μόνη της, αυτή η πρόταση δείχνει ότι ένα κοινωνικό κίνημα είναι ο απαραίτητος όρος για την ακύρωση των κυβερνητικών σχεδιασμών και για ένα ριζικά διαφορετικό σύστημα υπηρεσιών ψυχικής υγείας.