ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΤΟΥ ΞΕΝΩΝΑ ΤΟΥ «ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΥ» ΔΕΙΓΜΑ ΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΛΕΥΡΗ ΚΑΙ ΡΑΠΤΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

 

Έχει περάσει περίπου ένας χρόνος από τότε που ο Διοικητής του «Ευαγγελισμού» αποφάσισε το κλείσιμο, για ένα ολόκληρο μήνα, του ψυχιατρικού ξενώνα του νοσοκομείου στην πλ. Βάθη, προκειμένου να γίνει μια απεντόμωση λόγω των κοριών που είχαν κατακλύσει το χώρο. Για έναν ολόκληρο μήνα, αν και μια απεντόμωση χρειάζεται, το πολύ, έξη μέρες.

Μόλις πέρασε ο «μήνας της απεντόμωσης» ο Διοικητής «θυμήθηκε» ότι χρειάζονταν και εργασίες συντήρησης του κτιρίου λόγω της παλαιότητάς του, για τις οποίες θα απαιτούνταν τουλάχιστον 6 μήνες, χωρίς να υπολογίζεται ο επιπλέον χρόνος που θα χρειαζόταν για τον διαγωνισμό βάσει του οποίου θα οριζόταν ο ανάδοχος του έργου. Όλο αυτό το διάστημα, μέχρι και τώρα, το κτίριο του ξενώνα είναι ερμητικά κλειστό, σαν ένα κτίριο εγκαταλειμμένο, όπως τόσα μέσα στην πόλη, και καμιά εργασία δεν φάνηκε να γίνεται εκεί μέσα.

Το νοσηλευτικό προσωπικό, όμως, του ξενώνα είχε ήδη μεταφερθεί για να καλύψει ένα (ούτως ή άλλως μικρό) μέρος από τα τεράστια τα κενά του νοσοκομείου, στη λογική της πολιτικής του Υπουργείου, εν μέσω μάλιστα και της πανδημίας, να συρρικνώνει και να καταργεί δομές, μονάδες, υπηρεσίες υγείας παντού προκειμένου να μαζέψει προσωπικό για να καλύψει τη λειτουργία όσων υπηρεσιών εξακολουθούν να υπάρχουν, χωρίς καμιά κίνηση για προσλήψεις του αναγκαίου προσωπικού. Μια πτυχή αυτής της σκόπιμα και σχεδιασμένα ασκούμενης καταστροφικής πολιτικής ήταν και το εξιτήριο (δηλαδή, το διώξιμο, στο δρόμο) που δόθηκε σε κάποιους/ες από τους/τις ενοίκους του ξενώνα και που μόνο μετά από έντονη κινηματική πίεση έγινε δυνατό να φιλοξενηθούν σε κενές θέσεις άλλων ξενώνων.

Η περίπτωση του ξενώνα του «Ευαγγελισμού» είναι αντιπροσωπευτικό δείγμα της καταστροφικής πολιτικής που ασκεί η παρούσα κυβέρνηση και στην ψυχική υγεία. Συχνά δεν τολμούν καν να πουν ότι κλείνουν μια δομή, κυβερνώντας με το ψέμα και την παραπλάνηση. Με την αγαστή, πάντα, σύμπλευση των ΜΚΟ ψυχικής υγείας, που είναι μαθημένες να αποτελούν το προπέτασμα των πολιτικών της κυρίαρχης εξουσίας, αρκεί να ρέουν οι κοινοτικές χρηματοδοτήσεις με τα βραχύβια προγράμματα, όπως γίνεται αυτή την περίοδο και για τα προσεχή λίγα χρόνια. Χωρίς ν΄ αλλάζει τίποτα στο σύστημα των υπηρεσιών. Αντίθετα, σπρώχνοντάς το σε μια χωρίς προηγούμενο νεοϊδρυματική παλινδρόμηση.

Μη ξεχνάμε την απόπειρα να ξανανοίξει η Λέρος για μεταφορά ξανά εκεί των σημερινών «αζήτητων» που παράγουν σε μαζική κλίμακα οι πολιτικές της κυρίαρχης εξουσίας - και που έμεινε «απόπειρα» λόγω κινηματικών αντιδράσεων (αν και ως πολιτικό σχέδιο μόνο προσωρινά έχει ανασταλεί). Μη ξεχνάμε και το σχεδιαζόμενο κλείσιμο στεγαστικών δομών του ΨΝΑ που, όπως όλες οι ψυχιατρικές μονάδες, παραμένει δραματικά υποστελεχωμένο, με υπερσυνωστισμένους τους νοσηλευόμενους σε δεκάδες ράντζα στους διαδρόμους και με τον άκρατο βιολογικό αναγωγισμό και τις κατασταλτικές πρακτικές ν΄ αποτελούν παντού την αδιαμφισβήτητη κανονικότητα της σύγχρονης ψυχιατρικής.

Ρωτάμε, λοιπόν, ξανά τον Διοικητή του «Ευαγγελισμού» και τα αφεντικά του στο Υπουργείο : Πότε θα ξανανοίξει ο ξενώνας στην πλ. Βάθη;

Και επειδή ξέρουμε την απάντηση για τον ξενώνα του «Ευαγγελισμού» (αν και πολύ θα ευχόμαστε να «διαψευστούμε»), που αφορά και την κατάσταση συνολικά στην Ψυχική Υγεία, καλούμε όλες και όλους σε συντονισμό δράσης ενάντια στις ασκούμενες καταστροφικές πολιτικές και για μιαν «άλλη» ψυχική υγεία και ψυχιατρική, κοινοτικά βασισμένη, ενάντια σε κάθε είδους καταστολή και απελευθερωτική.

19/6/2022

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ 

ΥΓΕΙΑ

 

 

 

ΝΟΜΙΜΗ ΠΛΕΟΝ ΚΑΙ ΑΝΕΜΠΟΔΙΣΤΗ Η ΑΣΥΔΟΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΑΚΟΥΣΙΩΝ ΝΟΣΗΛΕΙΩΝ ΣΕ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ

 

Με υπουργική απόφαση της 13/10/20, πρώτη και άκρως ενδεικτική πράξη του ρόλου για τον οποίο διορίστηκε να επιτελέσει ως υφυπουργός η Ζωή Ράπτη, επανέρχεται η απρόσκοπτη, και «νόμιμη» πλέον, εκτέλεση ακούσιων νοσηλειών σε ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές. Όπως είχαμε αναφέρει σε προηγούμενη ανακοίνωση της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’ (27/9/20), ήταν «θέμα ημερών η δημοσίευση της σχετικής απόφασης», καθώς, μαζί με την σχετική εισήγηση της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας (ΕΨΕ), είχαν σπεύσει και οι κλινικάρχες (σε αγαστή, ανέκαθεν, συνεργασία με την ΕΨΕ) στο Υπουργείο προκειμένου να πιέσουν ώστε αυτή η απόφαση να βγει το συντομότερο δυνατό.

Η δυνατότητα για ακούσιες νοσηλείες σε ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές προβλεπόταν ήδη από τον ν. 2071/92 για την ακούσια νοσηλεία, αλλά δεν είχε βγει ποτέ σχετική εφαρμοστική υπουργική εγκύκλιος, με αποτέλεσμα οι ακούσιες νοσηλείες σ΄ αυτές να γίνονται, όλα αυτά τα χρόνια, απρόσκοπτα μεν, αλλά παράτυπα.

Ήταν αυτό που συνετέλεσε όταν, πριν δυο χρόνια, ήλθε στο φως της δημοσιότητας η αθλιότητα των συνθηκών νοσηλείας σε μια (πολύ γνωστή) κλινική (και έγιναν και οι σχετικοί έλεγχοι), στο ν΄ απαγορευτούν, με εισαγγελική απόφαση (λόγω ακριβώς του παράτυπου χαρακτήρα τους), οι ακούσιες νοσηλείες σε ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές στην περιοχή της Αθήνας (όχι, όμως, στην υπόλοιπη Ελλάδα).

Λόγω, προφανώς, αυτής της, για 30 περίπου χρόνια, παρατυπίας, η εκτέλεση μιας ακούσιας νοσηλείας σε ιδιωτική κλινική έπρεπε πρώτα να περάσει από τα «επείγοντα» δημόσιας εφημερεύουσας ψυχιατρικής μονάδας (ψυχιατρείου ή γενικού νοσοκομείου), όπου θα κρινόταν η ανάγκη της νοσηλείας και εν συνεχεία, στο βαθμό που υπήρχε σχετικό αίτημα από τους οικείους (σπανιότατα, ως είναι φυσικό, από τον άμεσα ενδιαφερόμενο), γινόταν η λεγόμενη «μετατροπή της εισαγγελικής εντολής» προς νοσηλεία στην ιδιωτική κλινική. Υπήρχε, έτσι, η δυνατότητα, μέσα από αυτές τις εσαεί παράτυπες διαδικασίες, για κάποιους λειτουργούς ψυχικής υγείας να έχουν την δυνατότητα να επιχειρούν να πείσουν για την αποφυγή της μετάβασης σε ιδιωτική κλινική. Και για «λόγους αρχής», αλλά και, πολλές φορές, επειδή έρχονταν σε άμεση γνώση και επαφή με την ιστορία του προσώπου και τις σχέσεις με τους «γύρω από αυτό», γνώση των όσων διακυβεύονταν για την τύχη του και γενικά για τα δικαιώματά του όταν θα βρισκόταν στον εκτός παντός ελέγχου χώρο (πολύ περισσότερο από αυτόν των δημόσιων μονάδων-που και αυτές δεν είναι «αθώες») των ιδιωτικών κλινικών. Χώρο, συχνά, «εναπόθεσης σωμάτων και ψυχών» και, όχι σπάνια, άμεσης και αδιαμεσολάβητης συνεννόησης κλινικαρχών και συγγενών.

Με αυτή την υπουργική απόφαση, δεν θα υπάρχει ούτε αυτό το μικρό «παράθυρο» που άφηνε κάπως η μέχρι τώρα παρατυπία. Τώρα, το «αρμόδιο μονομελές πρωτοδικείο δύναται να διατάξει, με γνώμονα (υποτίθεται) το συμφέρον του ασθενούς, την συνέχισή της σε συγκεκριμένη ιδιωτική ψυχιατρική κλινική, εφόσον διατυπώνεται σχετικό αίτημα από τους αιτούντες την ακούσια νοσηλεία». Ακόμα και η λέξη «συνέχιση» (της νοσηλείας), που παρεισφρύει χωρίς καμιά σύνδεση με οτιδήποτε μέσα σ΄ αυτή την καθ΄ υπαγόρευση, προχειρογραμμένη υπουργική απόφαση, αυτό που στην «καλλίτερη περίπτωση» θα μπορούσε να σημαίνει, είναι ένα απλώς διαδικαστικό «πέρασμα» από τα «επείγοντα» δημόσιας ψυχιατρικής μονάδας, στο δρόμο για την προαποφασισμένη εισαγωγή στην ιδιωτική κλινική. Μάλλον, όμως, ούτε καν αυτό.

Το οικονομικό βάρος, φυσικά, της νοσηλείας, πέρα από «τα προβλεπόμενα στον Ενιαίο Κανονισμό Παροχών Υγείας του ΕΟΠΥΥ για την παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας», θα πέφτει στην οικογένεια, ή στον όποιο πόρο, σύνταξη κλπ, έχει για να επιβιώνει ο ασθενής. Και είναι γνωστό το πώς οι κλινικάρχες απομυζούν τα ασφαλιστικά ταμεία με ποικίλους τρόπους, όπως, πχ, αντί να δίνουν εξιτήριο σ΄ ένα νοσηλευόμενο, όταν δεν έχει πια ανάγκη νοσηλείας, του δίνουν συνεχιζόμενες άδειες, που κρατάνε, ανάλογα με την περίπτωση, μήνες, ή και χρόνια, έτσι ώστε να φαίνεται νοσηλευόμενος και να εισπράττουν τα νοσήλια.

Είναι ενδιαφέρον, για τον υποκριτικό χαρακτήρα όλων των διατυπώσεων στη εν λόγω υπουργική απόφαση, ότι, από τη μια, γίνεται μια λεκτική παραχώρηση στην (μηδέποτε εφαρμοσθείσα και ισχύουσα σ΄ αυτή τη χώρα, για καμιά υπηρεσία) αρχή της τομεοποίησης, με τη φράση ότι, η ιδιωτική κλινική που θα εκτελείται η ακούσια νοσηλεία «να υπάγεται κατά προτίμηση στον τομέα ψυχικής υγείας του τόπου κατοικίας του ασθενούς» - αναφορά, όμως, που αναιρείται από την ίδια την διατύπωσή της, με την χρησιμοποίηση του «κατά προτίμηση». Και μάλιστα, προκειμένου να επιβεβαιωθεί το «κατά προτίμηση», συμπληρώνεται με τη φράση που ακολουθεί αμέσως μετά: «Για την επιλογή της (της κλινικής) λαμβάνεται υπόψη η πρόταση που διατυπώνεται στη σχετική αίτηση». Άρα, «όλα καλά», μεταξύ «συγγενών και κλινικαρχών».

Και για να ολοκληρωθεί το καθησυχαστικό περιτύλιγμα αυτής της άκρως αντιδραστικής και οπισθοδρομικής διάταξης, γίνεται μια απόπειρα εμπλοκής της «Ειδικής Επιτροπής Ελέγχου Προστασίας Δικαιωμάτων των Ατόμων με Ψυχικές Διαταραχές του Υπουργείου Υγείας» στο όλο εγχείρημα του ανεμπόδιστου, πλέον, περάσματος των ακούσιων νοσηλειών και στον ιδιωτικό τομέα, μέσω, υποτίθεται, των εκθέσεων ελέγχου, που θα κάνει αυτή η επιτροπή (και των συστάσεων συμμόρφωσης προς όσες κλινικές βρίσκει προβληματικές καταστάσεις), τις οποίες θα διαβιβάζει στις εισαγγελίες πρωτοδικών, οι οποίες δέχονται τα αιτήματα των συγγενών για νοσηλεία «γι΄ αυτή ή εκείνη» την κλινική - και στο βαθμό που οι εκθέσεις είναι αρνητικές, ο εισαγγελέας θα αποκλείει, υποτίθεται, το αίτημα για νοσηλεία στην κλινική με την αρνητική έκθεση.

Στην Επιτροπή ανατίθεται, επίσης, το καθήκον να καταγράφει τις ακούσιες νοσηλείες στις ιδιωτικές κλινικές, οι οποίες θα πρέπει να ενημερώνουν για τη λήξη τους, ενώ «θα πραγματοποιεί και αυτεπαγγέλτως επισκέψεις και ελέγχους στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της». Βασικά ανατίθεται ένας εποπτικός ρόλος σ΄ ένα πεδίο, όπως αυτό των ιδιωτικών ψυχιατρικών κλινικών, που αποτελεί τον ορισμό της ασυδοσίας, σε μια Επιτροπή που ο θεσμικός της ρόλος φτάνει μέχρι, το πολύ, στο να κάνει συστάσεις (όχι πάντα όταν πρέπει και όχι πάντα τις δέουσες) που, ακόμα κι΄ όταν είναι οι δέουσες, ειδικά τότε, κανείς δεν τις λαμβάνει υπόψιν. Τι άλλαξε και σε τι επηρέασε η όποια σύσταση έκανε η εν λόγω Επιτροπή την αμετάκλητα κατασταλτική και νοσογόνο λειτουργία του νεο-ιδρυματικού μας ψυχιατρικού συστήματος; Σε ποιο βαθμό εισακούστηκε ως προς τις όποιες επισημάνσεις της για τα «δικαιώματα των ασθενών»; Πώς μια Επιτροπή, που την αφήνουν ακόμα να υπάρχει ως το άλλοθι για την καθημερινή, δομικού χαρακτήρα καταστρατήγηση των δικαιωμάτων των ασθενών, θα παίξει τον όποιο ρόλο και σε ποιούς; Στους κλινικάρχες;

Το μόνο επιχείρημα στην υπουργική απόφαση που φαίνεται ν΄ ακουμπάει σ΄ ένα πραγματικό κίνητρο (και το οποίο συνδέεται άμεσα με τα συμφέροντα των κλινικαρχών), είναι η αναφορά στην «ανάγκη ρύθμισης της διαδικασίας ακούσιας νοσηλείας σε ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές προκειμένου να αποσυμφορηθούν τα ψυχιατρικά τμήματα…». Για μια ακόμη φορά, η κρίση στο δημόσιο σύστημα ψυχικής υγείας, με την υποχρηματοδότηση και την δραματική υποστελέχωσή του - και με παγιωμένο τον αμετάκλητα ιδρυματικό, νοσοκομειοκεντρικό χαρακτήρα του - αντί να αντιμετωπιστεί μέσα από το άνοιγμα προς ένα κοινοτικά βασισμένο σύστημα ψυχικής υγείας, βρίσκει προαποφασισμένη, και εμπεδωμένη στη νεοφιλελεύθερη λογική και πρακτική των κρατούντων, την περαιτέρω ιδιωτικοποίηση της ψυχικής υγείας και την μεταφορά του κόστους της (όποιας) ψυχιατρικής φροντίδας στους ασθενείς και στις οικογένειές τους.

Η Ζωή Ράπτη, που, μετά από τις «καθησυχαστικές» της επισκέψεις σε Δαφνί και Δρομοκαΐτειο («μη φοβάστε», «δεν θα τα κλείσουμε» κλπ), είχε, ως πρώτη πράξη μετά τον διορισμό της, την ικανοποίηση του αιτήματος των κλινικαρχών, έχει «κτηθείσα εμπειρία» από αυτόν ακριβώς το ρόλο, για την υλοποίηση αυτών των πολιτικών: είχε διατελέσει, επί Υπουργίας Άδωνι και Βορίδη, μεταξύ πολλών άλλων μνημονιακών αρμοδιοτήτων, και ως μέλος της «Συντονιστικής Επιτροπής για την Μεταρρύθμιση του ΕΣΥ» (δηλαδή, την διάλυσή του), με το πρόγραμμα "Υγεία εν Δράσει", υπό την Task Force του Υπουργείου Υγείας και την Τρόικα. Μια επιτροπή με πλούσιο έργο στις άγριες περικοπές των προμηθειών στα νοσοκομεία, την εφαρμογή, τότε, του πεντάευρου, την αποπομπή των ανασφάλιστων από το δημόσιο σύστημα υγείας, το κλείσιμο κλινικών, ιατρείων ΙΚΑ, διαθεσιμότητες εργαζομένων γιατρών, νοσηλευτών κλπ.

Μέσα στις συνθήκες της βαθιάς κρίσης που βιώνουμε, οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής, σε αλληλεπίδραση με την πανδημία, συνθήκες που αξιοποιούνται ως ευκαιρία από την κυρίαρχη εξουσία για το πέρασμα μερικών από τις πιο καταστροφικές επιδιώξεις της (που συχνά περνούν απαρατήρητες, ιδιαίτερα όταν αφορούν τους ποικίλους «μη κανονικούς»), βρέθηκε στο Υπουργείο Υγείας το κατάλληλο πρόσωπο, για να υλοποιήσει/διεκπεραιώσει τις πάγιες επιδιώξεις ενός συμπλέγματος συμφερόντων στο χώρο της ψυχικής υγείας : κλινικαρχών πανεπιστημιακών, ψυχιάτρων του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, πάντα με την «ευγενή χορηγία» των φαρμακοβιομηχανιών και υπό την αιγίδα, πάντα, του επίσημου σώματος της κυρίαρχης ψυχιατρικής κοινότητας, της ΕΨΕ. Η οποία (ΕΨΕ) επιδιώκει, διακαώς και ομοφώνως, μηχανικές καθηλώσεις ακόμα και για τους εκουσίως νοσηλευόμενους. Ας φανταστεί κανείς πόσο πολύ θα επιδεινωθεί το ήδη ανεξέλεγκτο της λειτουργίας των ιδιωτικών ψυχιατρικών κλινικών, όταν αυτή η ιερή συμμαχία θα έχει, με τη νέα ρύθμιση, το ελεύθερο να πλοηγεί τις ακούσιες νοσηλείες στους χώρους που επιθυμεί, και να τις «διαχειρίζεται» μέσα από πρακτικές που δεν διέπονται μόνο από μια παλαιολιθικού τύπου ιδρυματική ψυχιατρική, αλλά αφορούν και στον προσπορισμό οικονομικού οφέλους. Οι μόνοι που θα βγουν ζημιωμένοι, και ακόμα πιο πολύ αυτή τη φορά, θα είναι οι ψυχικά πάσχοντες. Αυτοί που θα είναι έρμαια αυτών των πολιτικών και πρακτικών.

Θεωρούμε, ως Πρωτοβουλία ‘Ψ’, ότι όλοι οι σύλλογοι ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία και οικογενειών, κινηματικές συλλογικότητες που μάχονται για την κοινωνική χειραφέτηση, πρέπει ν΄ αναδείξουν και ν΄ αντιδράσουν σ΄ αυτή την αντιδραστική ρύθμιση. Η Πρωτοβουλία ‘Ψ’ (μέσω και του Δικτύου ΄Ψ΄) σίγουρα δεν θ΄ αφήσει χωρίς την αναγκαία ανάδειξη τις όποιες παραβιάσεις των δικαιωμάτων των νοσηλευομένων (ακουσίως, αλλά και εκουσίως) και σε ιδιωτικές κλινικές, παλεύοντας για την εκάστοτε αναγκαία στήριξη των δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων.

29/10/2010

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Η ΚΑΤΑΣΤΡΑΤΗΓΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ Ο ΑΣΦΥΚΤΙΚΟΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΑ ΠΑΣΧΟΝΤΩΝ ΣΤΙΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ΠΙΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΙΝΔΥΝΟ ΠΑΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΡΟΝΟΪΟ

 

Αν και μέσα στον ορυμαγδό των κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών εξελίξεων εν μέσω της πανδημίας του Covid-19 (από τις ζοφερές επιπτώσεις στη ζωή της πλειονότητας, μέχρι τη Μόρια) ζητήματα όπως αυτό της λειτουργίας των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και της περαιτέρω καταστρατήγησης των δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων περνούν ακόμα πιο πολύ στην αφάνεια και στο περιθώριο, ωστόσο, κάποια μέτρα που παίρνονται ως προστατευτικά, υποτίθεται, από τον κορονοϊό, δεν πρέπει να διαφύγουν της προσοχής.

Καθώς, μάλιστα, στην Υγεία γενικότερα, η υγειονομική κρίση αντιμετωπίστηκε με σχεδόν αποκλειστικά περιοριστικά, απαγορευτικά και αστυνομικά μέτρα και καθόλου με πολιτικές στοχευμένες στην ενδυνάμωση του δραματικά υποστελεχωμένου και υποχρηματοδοτημένου συστήματος Υγείας (με μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, έμφαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και στα χωρίς κανένα περιορισμό και δωρεάν τεστ), στο σύστημα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, όπου τα δικαιώματα των ασθενών είναι πάντα υπό αμφισβήτηση και σε «καθεστώς εξαίρεσης», τα μέτρα που ήδη εφαρμόζονται και που διαρκώς γίνονται πιο ασφυκτικά, σηματοδοτούν την αντιμετώπιση των ψυχικά πασχόντων ως πολιτών «δευτέρας κατηγορίας».

Η πρόσφατα διορισμένη, και με γνωστό πολιτικό παρελθόν, υφυπουργός Υγείας, με αρμοδιότητα την ψυχική υγεία, Ζ. Ράπτη ανακοίνωσε (8/9), μια σειρά από «επικαιροποιημένα μέτρα», που πρέπει να τύχουν ιδιαίτερης προσοχής.

Για τα Κέντρα Ημέρας, τις Κινητές Μονάδες, τα Κέντρα Ψυχικής Υγείας και τα εξωτερικά ιατρεία των ψυχιατρικών τμημάτων προβλέπεται «αναστολή πραγματοποίησης των δια ζώσης ομαδικών δραστηριοτήτων, καθώς και όλων των εξωτερικών δράσεων».

Τέρμα, λοιπόν, οι ομαδικές συναντήσεις, όπου, αν τηρούνται τα συνήθη πια μέτρα (αποστάσεις, μάσκες), δεν υπάρχει τίποτα που να κάνει την κατάσταση πιο «επικίνδυνη» από οποιαδήποτε, με αυτούς τους όρους, ομαδική συνάθροιση.

Αλλά τέρμα και οι «εξωτερικές δράσεις», δηλαδή, βασικά οι κατ΄ οίκον επισκέψεις, στα έστω ελάχιστα ΚΨΥ που εξακολουθούσαν, και σε «κανονικούς καιρούς», να γίνονται ακόμα. Εξωτερική δράση είναι, λογικά, και αυτή των Κινητών Μονάδων. Δεν θα γίνονται τώρα πια ούτε οι, ούτως ή άλλως, αραιές επισκέψεις τους στα διάφορα νησιά και στην ηπειρωτική χώρα;

Και ναι μεν οι «ατομικές θεραπευτικές δράσεις» θα μπορούν να γίνονται «δια ζώσης», αλλά είναι εμφανέστατη η παρότρυνση να υποκαθίστανται από επικοινωνία μέσω skype, messenger, viber. Αυτή η εξ΄ αποστάσεως επικοινωνία αφορά και τους ενοίκους των στεγαστικών δομών (!) και γενικά τους «ευάλωτους» (αλλά και τη λειτουργία των ΚΟΙΣΠΕ). Μιλάμε, δηλαδή, για πλήρη υποβάθμιση των υπηρεσιών σε πρωτοβάθμιο και γενικά κοινοτικό επίπεδο, ακριβώς την εποχή που αυτές οι υπηρεσίες είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαίες.

Ως προς τα δικαιώματα των ενοίκων των στεγαστικών δομών, είναι σαφέστατη η μεταχείρισή τους απλώς ως «νοσηλευόμενων του ιδρύματος» υπό καθεστώς φύλαξης και καθόλου ως κυριολεκτικά ενοίκων της δομής, με το αυτεξούσιο που αυτονόητα θάπρεπε να τους γίνεται σεβαστό και με όλη την αναγκαία στήριξη και συνοδεία. Ετσι διαιωνίζεται η «απαγόρευση των επισκέψεων κοινωνικού χαρακτήρα, εκτός από εξαιρέσεις υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις» - που ποιός θα τις κρίνει; Τι πιο αυτονόητο θα ήταν να γίνονται δεκτές οι επισκέψεις του καθενός, με μάσκα, αποστάσεις κλπ.

Αλλά ακόμα και η ατομική έξοδος του ενοίκου από τη δομή διατηρείται «στο μέτρο του δυνατού». Καταλαβαίνει κανείς ποιος ορίζει αυτό το «μέτρο του δυνατού», που πολύ εύκολα, για πολλούς/ές, τους περισσότερους/ες, όπως γνωρίζουμε πολύ καλά, έχει γίνει αδύνατο. ΄Άλλωστε, ακόμα και η χρήση του κινητού, που αναφέρεται ως επιτρεπτή στα «επικαιροποιημένα μέτρα», ξέρουμε πόσο είναι στην κρίση του κάθε έχοντος, εν προκειμένω, την εξουσία να το στερήσει και να το απαγορεύσει, πάντα υποτίθεται, για «θεραπευτικούς λόγους».

Και είναι ενδιαφέρον για την εγκληματική ασχετοσύνη όσων έλαβαν αυτά τα μέτρα ότι ορίζουν πως, «σε κάθε περίπτωση υπόνοιας νόσησης, πρώτα γίνεται αξιολόγηση από τον ιατρό της μονάδας και στη συνέχεια επικοινωνία για αναφορά στον ΕΟΔΥ…». Όταν ο ιατρός της μονάδας είναι, φυσικά, ψυχίατρος, ο οποίος, ως επί το πλείστον, μπορεί να περνάει από τη μονάδα και μια φορά το μήνα και ότι ο ΕΟΔΥ που έχουν κατασκευάσει, κάνει ό,τι μπορεί για να ξεφορτώνεται την κάθε ύποπτη περίπτωση στην όποια, ιεραρχημένη, «ατομική ευθύνη».

Είναι ενδιαφέρον ότι, σε διαδικτυακή του ανάρτηση, ο πρόεδρος του δικτύου των ΜΚΟ ψυχικής υγείας «ΑΡΓΩ», Μ. Θεοδωρουλάκης δηλώνει ότι «τα μέτρα που υιοθετήθηκαν είναι σχεδόν αυτούσιες οι προτάσεις της ομοσπονδίας ΑΡΓΩ». Τι άλλο θα περίμενε κανείς από τους παρατρεχάμενους της όποιας εκάστοτε κυβέρνησης..

Είναι, μάλιστα, χαρακτηριστικό του κλίματος που έχει δημιουργηθεί στο χώρο της ψυχικής υγείας ότι, μια από τις πιο παλιές, «ιστορικές», ΜΚΟ ψυχικής υγείας απαιτεί, προκειμένου να επισκεφθούν ασθενή σε ψυχιατρείο, τον οποίο είχε αποφασιστεί να τον πάρουν σε δομή τους, απλώς για να (ξανα)συζητήσουν μαζί του (όχι ακόμα να τον πάρουν στη δομή), να κάνει τεστ. Χωρίς, φυσικά, να αναρωτιούνται αν πρώτα αυτοί, στη βάση αυτής τους της λογικής, θάπρεπε να κάνουν τεστ, που πάνε απ΄ έξω ως επισκέπτες. Αλλά επειδή «ο ψυχικά ασθενής είναι ψυχικά ασθενής», άρα είναι και πιο «επικίνδυνος» για τα πάντα.

Και μέσα σ΄ αυτό το κλίμα ανεξέλεγκτης καταστρατήγησης των δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων, με αφορμή και τον κορονοϊό, είχαμε και μια παρέμβαση βουλευτών της πρώην κυβέρνησης και νυν αντιπολίτευσης, με ερώτηση στη Βουλή, υποτίθεται για την «προστασία ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά την ακούσια ψυχιατρική νοσηλεία» (μια προστασία που δεν φρόντισαν ποτέ, στη πράξη και όχι στα λόγια, όσο ήταν κυβέρνηση). Και ζητούσαν να ψηφιστεί το «έργο ζωής» που δεν πρόλαβαν να ψηφίσουν τότε λόγω των εκλογών και που άφησε που πολλούς από τους συντάκτες του απαρηγόρητους: το νομοσχέδιο για την ακούσια νοσηλεία, βασικό στοιχείο του οποίου είναι η εισαγωγή και στην Ελλάδα της νεοφιλελεύθερης κοπής «ακούσιας θεραπείας στην κοινότητα». Είναι σαφές ότι κυβέρνηση και αντιπολίτευση, ως προς τα κατασταλτικά μέτρα σε πολλούς τομείς, πέρα από τις όποιες προσχηματικές, λεκτικές διαμάχες, βαδίζουν στον ίδιο δρόμο.

Απ΄ όλα αυτά δεν θα μπορούσε να λείψει η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία (ΕΨΕ) που, φέρνοντας βαρέως την προ δύο ετών ακύρωση της δυνατότητας να γίνονται ακούσιες νοσηλείες σε ιδιωτικές κλινικές, ετοίμασαν πρόταση προς την παρούσα κυβέρνηση (που, φυσικά, δεν θα πει όχι), με την οποία επαναφέρεται η δυνατότητα ακούσιων νοσηλειών σε ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές - ακόμα πιο ανεξέλεγκτα από πριν.

Όλα αυτά αναδεικνύουν, εν μέσω μάλιστα της πανδημίας και της με κάθε τρόπο αξιοποίησής της για τα πιο αντιδραστικά μέτρα σε όλα τα πεδία, μια πολύ σκοτεινή ατμόσφαιρα που διαμορφώνεται στο χώρο της ψυχικής υγείας. Και όχι μόνο στην Ελλάδα.

Κάποιοι καλοθελητές θα μπορούσαν να πιαστούν για την ανάγκη της λήψης των οριζόντιων περιοριστικών μέτρων, πχ, από τα συμβάντα στην Αγγλία, όπου, σύμφωνα με δημοσίευμα του Independent (8/5/20), οι άνωθεν εντολές για τη λήψη μέτρων στις ψυχιατρικές μονάδες δόθηκαν όταν διαπιστώθηκε ότι οι θάνατοι στα ψυχιατρεία είχαν διπλασιαστεί σε σχέση με το 2019. Υπήρξαν 106 θάνατοι στα ψυχιατρικά νοσοκομεία μεταξύ 1 Μάρτη και 1 Μάη, σε σύγκριση με τους 51 την ίδια περίοδο το 2019. Οι 54 από αυτούς τους θανάτους οφείλονταν σε επιβεβαιωμένες μολύνσεις από τον κορονοϊό. Δεν πρέπει, ωστόσο, να παραβλέπεται η πολύ σημαντική επισήμανση της Care Quality Commission (CQC) ότι ο κίνδυνος για εξάπλωση του κορονοϊού και τους θανάτους από αυτόν, αφορά, πρωτίστως στα ψυχιατρικά νοσοκομεία «μέσης» και «υψηλής ασφαλείας» (που είναι, δηλαδή, από πολύ έως τελείως κλειστά, καθώς ο υποχρεωτικός συγχρωτισμός μπορεί να είναι πολύ πιο επικίνδυνος), αλλά (καθόλου τυχαίο) και σε ασθενείς που είναι στο καθεστώς της «υποχρεωτικής ψυχιατρικής θεραπείας στην κοινότητα».

Και φυσικά, η άλλη πλευρά της κατάστασης που καταγγέλθηκε στην Αγγλία (αλλά, προφανώς, αυτό που καταγγέλθηκε, δεν ισχύει μόνο για εκεί) που είναι η έμμεση επίπτωση του Covid-19 στην αύξηση της χρήσης των μηχανικών καθηλώσεων, του κλεισίματος σε δωμάτια απομόνωσης, της καταχρηστικής φαρμακευτικής δοσολογίας και των αυτοπροκαλούμενων θανάτων.

Άλλωστε, η βία κατά των ψυχικά πασχόντων καλά κρατεί, μέσα και έξω από τα ιδρύματα, με πιο ενδεικτική τη δολοφονική βία που ακούν οι αμερικάνοι αστυνομικοί όχι μόνο κατά του κάθε Τζωρτζ Φλόιντ, αλλά και κατά των ψυχικά πασχόντων καθώς, σύμφωνα με την Washington Post, «από τις αρχές του 2015, τουλάχιστον 1.254 άνθρωποι με ψυχικές και διανοητικές νόσους έχουν πέσει νεκροί από σφαίρες οργάνων της τάξης… πολύ συχνά με ρατσιστικά κίνητρα».

Εν κατακλείδι, το ότι δεν υπήρξαν θάνατοι από τον Covid-19 μέχρι τώρα στις ψυχιατρικές μονάδες στην Ελλάδα, δεν οφείλεται στα όποια μέτρα πάρθηκαν (ή δεν πάρθηκαν, όπως, πχ, της ενίσχυσης του συστήματος Υγείας), αλλά από τη συνολικότερη διαδρομή του κορονοϊού σ΄ αυτή τη χώρα, όπως και σε άλλες, με απρόβλεπτο, όμως, το μέλλον, καθώς ήδη άρχισαν και εδώ οι θάνατοι στα γηροκομεία κλπ.

Τα όποια μέτρα για την προστασία από την πανδημία, εν προκειμένω στο χώρο στης ψυχικής υγείας, δεν πρέπει επ΄ ουδενί να γίνει δεκτό να λαμβάνονται στη βάση της καταστρατήγησης των δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων. Υπάρχουν τρόποι προστασίας από τον Covid-19, που σέβονται τα δικαιώματα, την υποκειμενικότητα και το αυτεξούσιο των ψυχικά πασχόντων. Όπως απέδειξε και η πανδημία διεθνώς, είναι τα ποικίλων ειδών ιδρύματα που ευνοούν τους θανάτους.

Η στροφή στην κοινότητα, στην κατ΄ οίκον φροντίδα, στη διαπροσωπική επικοινωνία, στην ολόπλευρη στήριξη, είναι ο μόνος δρόμος.

Καλούμε όλες και όλους σ΄ έναν διαρκή αγώνα για υπεράσπιση των δικαιωμάτων όλων μας, μέσα και έξω από το μονάδες ψυχικής υγείας. Είναι τώρα που η «αντίσταση στο υπάρχον» είναι όσο ποτέ πριν αναγκαία, όσο ποτέ πιο απαραίτητη προϋπόθεση για την ίδια τη ζωή, για μια ζωή με αξιοπρέπεια.

14/9/2020

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΟΧΙ ΣΤΟΝ ΚΑΤΑΚΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗ ΤΩΝ «Δ.Ε ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ». ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΜΕ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΚΛΑΔΟ ΧΩΡΙΣ ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΡΟΛΟ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΚΑΙ ΟΛΟΥΣ

Με ένα άρθρο μέσα σε μιαν ακόμα Πράξη Νομοθετικού 

Περιεχομένου (ΠΝΠ), η κυβέρνηση της ΝΔ, αξιοποιώντας, 

για μιαν ακόμη φορά, ως «ευκαιρία» την κρίση της 

πανδημίας του κορονοϊού και με την πάντα πρόθυμη 

συνεργασία των γνωστών συνδικαλιστών/διαδρομιστών του 

Υπουργείου Υγείας (ΕΝΕ, ΠΑΣΥΝΟ, ΣΥΝΟΨΥΝΟ κλπ), 

προχωρά στη σύσταση Κλάδου Νοσηλευτών, στον οποίο θ΄ 

ανήκουν μόνο οι νοσηλευτές/τριες ΠΕ και ΤΕ. Η πλειονότητα 

του νοσηλευτικού προσωπικού, που είναι οι ΔΕ, μένει απ΄ 

έξω - με το μέλλον του αβέβαιο ως προς τον επαγγελματικό 

του ρόλο και την διαδρομή του μέσα στο σύστημα των 

υπηρεσιών Υγείας.

Αυτή η ρύθμιση πρόκειται να οδηγήσει σε περαιτέρω 

υποβάθμιση του ρόλου του ΔΕ νοσηλευτικού προσωπικού, 

σε περαιτέρω κατακερματισμό και ιεραρχίες εντός του 

νοσηλευτικού κλάδου, με τον κομβικής σημασίας  

θεραπευτικό ρόλο όλου του νοσηλευτικού προσωπικού,  

ανεξαρτήτως πτυχίου, να μεταλλάσσεται σ΄ ένα, απλώς, 

καθηκοντολόγιο, ιδιαίτερο για κάθε βαθμίδα, που οι 

νοσηλεύτριες/τές διαφορετικών πτυχίων, στην ίδια βάρδια, 

θα εκτελούν διαχωρισμένα και στη λογική ιεραρχιών. 

 

Δεν είναι κάτι που, ως σχεδιασμός και επιδίωξη, γεννήθηκε 

από τον κορονοϊό. Είναι, όμως, η υλοποίησή του που 

ευοδώνεται από την «κατάσταση εκτάκτου ανάγκης» που 

έχει επιβληθεί λόγω της πανδημίας, όπως, άλλωστε,πολλών 

άλλων αυτή την περίοδο.

Γιατί είναι εδώ και αρκετά χρόνια που, γνωστή ομάδα 

ενσωματωμένων στο σύστημα συνδικαλιστών, πατώντας 

πάνω στο τρόπο που ορίζονται και ασκούνται οι 

επαγγελματικοί ρόλοι στο χώρο της Υγείας, στον 

καθετοποιημένα ιεραρχικό, αυτοαναφορικό και 

κατακερματισμένο χαρακτήρα τους (υιοθετώντας και 

εισάγοντας τα μεταμοντέρνα και νεοφιλελεύθερης κοπής 

ιατρικά και νοσηλευτικά πρότυπα), έχει συντελέσει τα 

μέγιστα στη συγκρότηση ενός επιδιωκόμενου «πρότυπου 

ρόλου νοσηλευτή», ιατρικοποιημένου, απονευρωμένου, 

αποστειρωμένου, στη βάση ενός αθροίσματος καθηκόντων, 

πίσω από τα οποία «χάνεται το πρόσωπο», η ολότητα του 

πάσχοντος, η θεραπευτική σχέση. 

 

Για όσα δεν «χωράνε» σ΄ αυτά τα αυστηρά οριζόμενα 

καθήκοντα, πρέπει να υπάρχουν οι «από κάτω» στην 

ιεραρχία για να τα εκτελέσουν – έστω κι΄ αν, πολλές φορές, 

είναι αυτά τα «καθήκοντα» (πράξεις, ενέργειες, 

διαδικασίες) που δεν «χωράει» ο αυθαίρετα οριζόμενος 

«επιστημονικός νοσηλευτικός ρόλος» (κατ΄ αντιστοιχίαν του 

ιατρικού), τα οποία έχουν την πιο κρίσιμη θεραπευτική 

σημασία. 

 

Φυσικά, στην καθημερινή πράξη, η μεγάλη πλειονότητα των 

νοσηλευτών/τριών ΤΕ ξέρει πολύ καλά την θεραπευτική 

σημασία όλων αυτών των πράξεων που οι συνδικαλιστές 

αυτοί θέτουν «εκτός του αποδεκτού ρόλου» και τα 

υλοποιούν από κοινού με τους ΔΕ - παρά τα προβλήματα 

που ενίοτε καλλιεργούν οι διχαστικές αντιλήψεις και 

πρακτικές αυτών των συνδικαλιστών. 

 

Και, ταυτόχρονα, ξέρουμε πολύ καλά την τεράστια 

θεραπευτική συμβολή, τις θεραπευτικές δεξιότητες (στην 

ουσία και όχι στους τύπους) της πλειονότητας του 

νοσηλευτικού προσωπικού ΔΕ, καθώς, εν προκειμένω, 

στην άσκηση του θεραπευτικού ρόλου, δεν είναι το πτυχίο 

ή, τουλάχιστον, μόνο αυτό, το κύριο κριτήριο. 

 

Η θεσμοθέτηση ως ιδιαίτερου κλάδου των νοσηλευτών ΤΕ 

και ΠΕ, ανεξάρτητα από το αν δημιουργηθεί ή όχι ιδιαίτερος 

κλάδος νοσηλευτών ΔΕ, θα σημάνει την επισημοποίηση και 

το βάθαιμα μιας ιεραρχίας στο εσωτερικό του νοσηλευτικού 

προσωπικού, με τους ΔΕ να εξοβελίζονται σε καθαρά 

υπηρετικό ρόλο.

Το ζήτημα που προκύπτει από την ρύθμιση, μέσω ΠΝΠ, του 

Κλάδου των Νοσηλευτών, είναι κάτι που δεν αφορά μόνο 

μια κατηγορία νοσηλευτών/τριών, αλλά το σύστημα Υγείας 

στο σύνολό του. Δηλαδή, για ποια Υγεία μιλάμε, σωματική 

και ψυχική; Ο ρόλος του νοσηλευτικού προσωπικού, που 

είναι κεντρικής σημασίας μέσα σ΄ αυτό το σύστημα, είναι να 

επικεντρώνεται πάνω σε «ειδικά καθήκοντα», ή στη  

σφαιρικότητα του ασθενή σαν ανθρώπινης ύπαρξης; Η 

λειτουργία των νοσηλευτών/τριών είναι μια ατομική υπόθεση 

στη βάση ειδικών και περιγεγραμμένων καθηκόντων, ή 

θάπρεπε να τελείται στα πλαίσια ομάδας, με ισότιμες 

σχέσεις; Πράγμα που, φυσικά, θα απαιτούσε το ξεπέρασμα 

του κεντρικού και ιεραρχικού ελέγχου των επιμέρους 

δραστηριοτήτων και θα έβαζε σε αμφισβήτηση την 

κατεστημένη δομή της νοσηλευτικής ιεραρχίας, ενώ, 

ταυτόχρονα, θα έθετε στο «τραπέζι» και τον 

επαναπροσδιορισμό του ρόλου του γιατρού (ως της 

αυτόκλητης κορυφής της πυραμιδικής ιεραρχίας). 

 

Λαμβάνοντας υπόψιν την όλη κατάσταση στο σύστημα 

Υγείας και την ιστορική της διαδρομή, δεν πρέπει να 

πάρουμε τίποτα ως δεδομένο, ούτε να αρκεστούμε σε  

εμβαλωματικές λύσεις. Γιατί εμβαλωματική λύση είναι 

ακόμα κι ο «ενιαίος» κλάδος, αλλά με διακριτές, ιεραρχικά, 

βαθμίδες, καθήκοντα κλπ - και φυσικά μισθούς. 

 

Μόνη ουσιαστική και οριστική λύση είναι ο πραγματικά 

ενιαίος νοσηλευτικός κλάδος, με όλες και όλους στην 

ίδια βαθμίδα (καθήκοντα, μισθούς κλπ), με «ενδιάμεσο 

όχημα» την συγκρότηση ενός μονοετούς, ή διετούς, 

«μεταβατικού προγράμματος εκπαίδευσης» όλου του 

υπάρχοντος ΔΕ νοσηλευτικού προσωπικού, μετά τέλος του 

οποίου, όλοι και όλες, εργαζόμενοι, ή άνεργοι, θα 

γίνονταν ΤΕ ή και ΠΕ (αν το θέλουμε τον Νοσηλευτικό 

Κλάδο ενιαίο και όχι, και ΤΕ και ΠΕ).

Και σε σύνδεση με αυτό, να θεσμοθετηθεί η παροχή της 

νοσηλευτικής εκπαίδευσης από σχολές της ίδιας 

εκπαιδευτικής βαθμίδας, με πιθανή την ταυτόχρονη 

επανεξέταση και επαναπροσδιορισμό του περιεχομένου της.

Μπορεί να φαίνεται ουτοπικό, προϊόν ονειρικής φαντασίας 

στις μέρες που ζούμε, αλλά έχει γίνει, έχει υπάρξει, στη 

βάση του κινήματος για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση στην 

Ιταλία, στην δεκαετία του 70. 

 

Ίσως, στις δύσκολες εποχές που ζούμε, η επιδίωξη αυτού 

που φαίνεται ουτοπικό, να είναι και η μόνη ρεαλιστική 

διεκδίκηση απέναντι στην αναπόφευκτη περαιτέρω 

υποβάθμιση και απόρριψη μεγάλης μερίδας του 

νοσηλευτικού προσωπικού (είδαμε, άλλωστε, και τις 

απολύσεις, εν μέσω πανδημίας, υγειονομικού προσωπικού 

στις ΗΠΑ και θα δούμε και αλλού ενόψει των νέων 

«μνημονίων» σε όλο τον κόσμο).

Ως «Πρωτοβουλία για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική 

Υγεία», θεωρώντας ανέκαθεν, και πολύ περισσότερο 

σήμερα, ότι η όποια θεραπευτικότητα των θεσμών στην 

Ψυχική Υγεία, αλλά και σε όλη την Υγεία, είναι 

συνυφασμένη, μεταξύ άλλων, και με το σπάσιμο των 

κάθετων ιεραρχιών (γιατρός από πάνω, νοσηλευτής 

ενδιάμεσος και, στο τέλος, ο ασθενής) και ότι το νοσηλευτικό 

προσωπικό έχει να παίξει τον δικό του, ισότιμο 

θεραπευτικό ρόλο σε μια λογική και λειτουργία διακλαδικής 

θεραπευτικής ομάδας (ισότιμο με όλες τις άλλες ειδικότητες  

και με τον ασθενή), θα στηρίξουμε κάθε κίνηση ενάντια στην 

απαξίωση του ΔΕ νοσηλευτικού προσωπικού, όπως και, 

γενικά, όλου του νοσηλευτικού προσωπικού, ενάντια στην 

υποστελέχωση, την πιθανή μείωση των αποδοχών, την 

επελαύνουσα ποικιλότροπη ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών, 

για ένα δημόσιο, δωρεάν και πραγματικά θεραπευτικό 

σύστημα Υγείας, κάτω από τον έλεγχο των εργαζομένων 

σ΄αυτήν, των ασθενών και της κοινωνίας.

18/5/20

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ 

ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΠΡΩΤΟ ΔΕΙΓΜΑ ΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΚΙΚΙΛΙΑ-ΚΟΝΤΟΖΑΜΑΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: ΚΛΕΙΝΕΙ ΤΟ ΠΑΛΛΑΔΙΟ ΚΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ «ΔΙΟΧΕΤΕΥΟΝΤΑΙ» ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ - ΚΑΙ ΕΠΟΝΤΑΙ, ΕΠΙΣΗΣ, ΜΟΝΑΔΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ

Αν και η νέα δεξιά κυβέρνηση, που πρόκυψε από τις εκλογές του περασμένου Ιουλίου, μέσα στον καταιγισμό των προτεραιοτήτων της για «νόμο και τάξη» στην κοινωνία και περαιτέρω ιδιωτικοποιήσεων στην Οικονομία, στην Υγεία, στην Παιδεία και στην Κοινωνική Ασφάλιση, δεν βρήκε ακόμα χρόνο να ασχοληθεί με το ζήτημα καθαυτό των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, ωστόσο μια υπουργική εγκύκλιος αυτή της 3ης Δεκέμβρη, που τροποποιεί την «Διαδικασία Μετάβασης Ψυχικά Ασθενών σε Μονάδες Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης», είναι ενδεικτική του τι μέλλεται. 

Εδώ και καιρό, μια ακόμα ιδιωτική ψυχιατρική κλινική, το "Παλλάδιο", είναι σε διαδικασία πτώχευσης και κλεισίματος, που πρέπει να έχει ολοκληρωθεί, κατά τα λεγόμενα, μέχρι τις 31 Δεκέμβρη. Και έψαχναν να βρουν πού θα μεταφέρουν τους εκεί χρονίως «νοσηλευόμενους» - στην πραγματικότητα κοινωνικά απόβλητους και έγκλειστους σε «αποθήκες ψυχών», όπως είναι όλες ανεξαιρέτως οι ιδιωτικές κλινικές και τα ψυχιατρεία. Για παράδειγμα, 10 από αυτούς επέλεξε και πήρε, πριν κάποιο διάστημα, το ΨΝΑ για διαμονή σε κενές θέσεις των οικοτροφείων του. Αλλά, καθώς έχουν μείνει ακόμα περί τους 60-65 ασθενείς και ο χρόνος «τρέχει», δεδομένου ότι οι προθεσμίες για τις πτωχευτικές διαδικασίες λειτουργούν, για μια κλινική με ανθρώπους, με τον ίδιο τρόπο όπως για την όποια εμπορευματική επιχείρηση, χρειάστηκε να βρεθεί μια ρύθμιση για να επιταχυνθούν οι διαδικασίες. 

Και αυτή προβλέπεται στην προαναφερθείσα υπουργική εγκύκλιο, υπογεγραμμένη από τον υφυπουργό Υγείας Κοντοζαμάνη, η οποία τροποποιεί την (ήδη άκρως γραφειοκρατική και αντιθεραπευτική) διαδικασία, που μέχρι τώρα ίσχυε για την μετάβαση σε στεγαστική δομή, προς μιαν ακόμα χειρότερη κατεύθυνση: με όχημα την πτώχευση μιας ιδιωτικής κλινικής, εισάγει την κατάσταση «έκτακτης και εξαιρετικά επείγουσας ανάγκης» για εύρεση μονάδων «φιλοξενίας» των ψυχικά ασθενών - μια κατάσταση που, όπως αναφέρει η εγκύκλιος μπορεί να προκύψει όχι μόνο από το κλείσιμο μιας ιδιωτικής κλινικής, αλλά και από το κλείσιμο  μονάδων του δημόσιου. Εδώ μιλούν καθαρά για το μέλλον που έρχεται και πώς το προετοιμάζουν. 

Και τι θα γίνεται σ΄ αυτές τις «έκτακτες καταστάσεις», τις οποίες αυτοί που κυβερνούν κατασκευάζουν; Το μεταφέρουμε με τα λόγια τους: «οι ανωτέρω ασθενείς διοχετεύονται, κατ’ εξαίρεση της διαδικασίας που συντονίζουν οι Υ.ΠΕ…. σε όλες τις διαθέσιμες κενές θέσεις Μονάδων της επικράτειας και, σε περίπτωση που αυτές δεν επαρκούν, σε διαθέσιμες κενές θέσεις μεταβατικής φιλοξενίας βραχείας διαρκείας. Η αρμόδια Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας εποπτεύει και συντονίζει τη διαδικασία διοχέτευσης των ασθενών στις κενές θέσεις» (υπογραμμίσεις δικές μας). 

Κατ΄ αρχήν, έχουμε τον όρο διοχετεύονται, σαν να πρόκειται όχι για ανθρώπους, αλλά για εμπορικά προϊόντα, ένας όρος που εκφράζει μια «κουλτούρα και πράξη», ήδη σε εφαρμογή, κατασταλτική και απανθρωποποιητική, αυτήν των κυβερνώντων. Και πού διοχετεύονται; Σε όλη την επικράτεια. Όπου βρεθεί κενή θέση. 

Μεταφορά πραγμοποιημένων όντων, «ανθρώπων που έχουν μετατραπεί σε πράγματα» και που, ως τέτοια, διοχετεύονται όπου βρεθεί νέος αποθηκευτικός χώρος. Και πάντα, φυσικά, με το περιθώριο, σε κάθε «επιστημονική» ομάδα του όποιου οικοτροφείου, σ΄ όποια γωνιά της χώρας κι΄ αν είναι αυτό, να επιλέξει το «προϊόν» που θα δεχτεί να «φιλοξενήσει». Η έννοια του «θεραπευτικού» δεν εξοβελίζεται μόνο ως πρακτική, γίνεται άγνωστη και ως απλή λέξη : οι ασθενείς θα έχουν, πλέον, μόνο το «προφίλ» (ο όρος που χρησιμοποιεί η εγκύκλιος του Κοντοζαμάνη) που μας ταιριάζει (δηλαδή, βολεύει). Η επόμενη επιλογή, για όσα «προφίλ» δεν θα ταιριάζουν πουθενά ανά την επικράτεια, είναι, στη βάση αυτής της λογικής, ο δρόμος.

Μια τέτοια ανάλογη «διασπορά ψυχικά ασθενών ανά την επικράτεια» είχε επιχειρηθεί να γίνει στο ΨΝΑ (Δαφνί) όταν αυτό είχε πληγεί από τον σεισμό του Σεπτέμβρη 1999, στη λογική, και τότε, της έκτακτης ανάγκης - κάτι που, τελικά, αποσοβήθηκε (τότε) από κινηματικές αντιδράσεις γιατρών του ψυχιατρείου. 

Το ερώτημα, τώρα, είναι ποιες αντιδράσεις θα υπάρξουν, όχι μόνο για να μην περάσει αυτή η άθλια αντιμετώπιση των ασθενών στο "Παλλάδιο", αλλά και αυτό που προοιωνίζει αυτή η αντιμετώπιση για το άμεσο μέλλον για όλους και όλες στο χώρο της ψυχικής υγείας. 

Καλούμε όλους τους αρμόδιους φορείς να πάρουν θέση απέναντι σ΄ αυτό το τερατώδες εγχείρημα και να αντιδράσουν. 

Η «Ειδική Επιτροπή Ελέγχου Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Ψυχικές Διαταραχές», καθώς και η  ΕΨΕ, τι θέση παίρνουν; 

Καλούμε όλες τις συλλογικότητες στο χώρο της Ψυχικής Υγείας (ατόμων με «εμπειρία», οικογενειών, επαγγελματιών) σωματεία και κοινωνικές συλλογικότητες, να πάρουν θέση και να οργανώσουμε από κοινού αντιστάσεις διαρκείας, απέναντι σε πρακτικές που δεν είναι παρά μόνο η αρχή της επιστροφής από την νεο-ιδρυματική αποτελμάτωση, στην οποία έχει βυθιστεί, εδώ και χρόνια, ο χώρος της ψυχικής υγείας, σε πολιτικές που συνδυάζουν την πλήρη θεραπευτική και κοινωνική εγκατάλειψη μ΄ έναν απεριόριστα κατασταλτικό παλαιο-ιδρυματισμό.
                                                                                                               

                                                                                                                                           18/12/2019

 

      ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ  ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ