Η ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΒΙΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΑ ΠΑΣΧΟΝΤΩΝ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΤΕΛΕΙΩΜΟ

 

 

Ακόμα ένα περιστατικό παντελώς απρόκλητης αστυνομικής βίας κατά ψυχικά πάσχουσας ασθενούς είδε το φως της δημοσιότητας χάρη στην καταγγελία που έκανε, και στη σχετική μήνυση κατά των αστυνομικών που υπέβαλλε, διοικητική υπάλληλος που ήταν στη βάρδια και αυτόπτης μάρτυρας του συμβάντος. Χωρίς αυτή, την θαρραλέα μαρτυρία αυτής της διοικητικής υπαλλήλου, θα πέρναγε και αυτό το συμβάν έξω από τα όποια φώτα της δημοσιότητας, ανάμεσα στο πλήθος άλλων περιστατικών βίας που αποτελούν την κανονικότητα της όποιας εμπλοκής των αστυνομικών αρχών σε ζητήματα και διαδικασίες που αφορούν τους ψυχικά πάσχοντες (και φυσικά, όπως το ζούμε καθημερινά, όχι μόνο αυτούς, αλλά όλους και όλες μας ).

Την είχαν δεμένη με χειροπέδες, όπως πάντα τους ασθενείς που μεταφέρουν ακουσίως για ψυχιατρική εξέταση/νοσηλεία και, όταν αυτή δυσανασχέτησε (μετά από την συνήθη πολύωρη αναμονή έως ότου κάποιος/α γίνει δυνατό να εξεταστεί) και απλώς σηκώθηκε από εκεί που καθόταν, χωρίς να ασκήσει καμιά βία (και πώς άλλωστε;), ο αστυνομικός την τράβηξε από τα μαλλιά, την χαστούκισε, την κλώτσησε, την έριξε χάμω, προκειμένου να την «συνετίσει».

Είναι καθημερινό το φαινόμενο της αστυνομικής βίας (ως πρώτο βήμα προς την εναπόθεση στο ίδρυμα/νοσοκομείο προκειμένου να αναλάβει, εδώ, η ψυχιατρική βία) που υφίστανται τα άτομα με ψυχιατρική εμπειρία. Εχουμε πλήθος περιστατικών με μερικά από αυτά να έχουν οδηγήσει στο θάνατο και, πιο συχνά, να έχουν αφήσει μόνιμες και σοβαρές αναπηρίες στα άτομα που υπέστησαν αυτή την βίαιη μεταχείριση από την αστυνομία.

Καθώς η διαδικασία της ακούσιας νοσηλείας, παρά τους λεκτικούς πομφόλυγες των εκάστοτε κυβερνώντων περί «ψυχιατρικής μεταρρύθμισης», εξακολουθεί να εκτελείται από την αστυνομία, με χειροπέδες, περιπολικό κλπ, η βία είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση. Ακόμα και στο νομοσχέδιο που είχε ετοιμάσει ο Σύριζα (όπου θεσμοθετούσε την - εξευτελιστική ακόμα και για μια κατ΄ όνομα «αριστερά» - «ακούσια θεραπεία στην κοινότητα») και όπου προβλεπόταν και μια δήθεν παρέμβαση υπηρεσιών ψυχικής υγείας στην εκτέλεση της ακούσιας νοσηλείας, δεν παραλειπόταν η παρουσία της αστυνομίας και προπαντός η ανάγκη «ειδικών» και «κατάλληλα διαμορφωμένων» ασθενοφόρων (με ειδικό «θάλαμο/κελί» μέσα κλπ). Χώρια που το ψυχιατρικό σώμα, σχεδόν σύσσωμο (ΕΨΕ κλπ), είχε εκφράσει την πλήρη άρνησή του για την όποια ουσιαστική θεσμοθέτηση της παρέμβασης των υπηρεσιών ψυχικής υγείας στην ακούσια νοσηλεία.

Είναι γνωστό ότι όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις, μηδεμιάς εξαιρουμένης, έχουν δεχτεί, τη μια πίσω από την άλλη, κριτικές (πιο πολύ εθιμοτυπικού χαρακτήρα, χωρίς ποτέ να έχουν κάποιο αποτέλεσμα και χωρίς να επιφέρουν τις όποιες συνέπειες) από διεθνείς οργανισμούς για την οφθαλμοφανή βαρβαρότητα στην αντιμετώπιση των ψυχικά πασχόντων, στην κατάσταση στις φυλακές, στην αντιμετώπιση των προσφύγων κλπ - όπως, πχ, οι διαδοχικές εκθέσεις της CTP - Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης ή Ταπεινωτικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας. Και είναι με τον ίδιο προσχηματικό τρόπο που «τρέχει» αυτά τα ζητήματα και η τωρινή κυβέρνηση, με την υφυπουργό για την ψυχική υγεία Ζ. Ράπτη (μεταξύ άλλων, εντολοδόχου των κλινικαρχών για την ακούσια νοσηλεία στις ιδιωτικές κλινικές και την περαιτέρω ιδιωτικοποίηση της ψυχικής υγείας), από κοινού με το υπουργείο Δικαιοσύνης (της υποχρεωτικής συνεπιμέλειας) και το Υπουργείο ΠροΠο (με τη γνωστή δράση της αστυνομίας επί Χρυσοχοίδη), να συνάπτουν «Μνημόνιο Συνεργασίας και Κατανόησης» για θέματα ψυχικής υγείας. Δηλαδή, για την «επεξεργασία του σχετικού νομοθετικού πλαισίου με στόχο, αφενός, την δημιουργία μηχανισμού για την ορθή μεταφορά και διαχείριση των περιστατικών ακούσιας νοσηλείας και, αφετέρου, την περαιτέρω θωράκιση και διασφάλιση του απόλυτου σεβασμού των δικαιωμάτων των ψυχικά ασθενών κατά την διαδικασία της ακούσιας νοσηλείας όπως αυτά αποτυπώνονται σε υπερεθνικές και εθνικές πηγές δικαίου».

Καταλαβαίνει κανείς πως η ίδια η χρήση της λέξης «δικαιώματα» των ψυχικά πασχόντων, ειδικά από αυτή την κυβέρνηση και ιδιαίτερα από το «τρίο» του εν λόγω μνημονίου, δεν σηματοδοτεί άλλο από την περαιτέρω καταστρατήγησή τους. Το ίδιο ισχύει και όσον αφορά στην «δημιουργία μηχανισμού για την ορθή μεταφορά και διαχείρισης των περιστατικών ακούσιας νοσηλείας». Εδώ έχουμε να περιμένουμε τα χειρότερα με διάφορα λεκτικά περιτυλίγματα.

Γιατί ξέρουμε πολύ καλά ότι

-όσο το ποσοστό των ακούσιων νοσηλειών παραμένει στο 65% των εισαγωγών, η κατάσταση δεν πρόκειται ν΄ αλλάξει,

-όσο έχουμε συνθήκες σαν κι΄ αυτές (που μέσα από φωτογραφίες είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας) της ψυχιατρικής κλινικής του Θριασίου με ράντζα ακόμα και μέσα στην τραπεζαρία (αντίστοιχες έχουν αναδειχθεί στην ψυχιατρική κλινική στον Ευαγγελισμό, στου Γεννηματά, στις κλινικές των ψυχιατρείων, καθημερινά παντού), η κατάσταση δεν πρόκειται ν΄ αλλάξει,

-χωρίς ένα ολοκληρωμένο κοινοτικά βασισμένο και επαρκώς στελεχωμένο σύστημα υπηρεσιών, χωρίς κατάργηση της λογικής και της πρακτικής του εγκλεισμού, με την άσκηση μιας ριζικά εναλλακτικής ψυχιατρικής πρακτικής, η κατάσταση δεν πρόκειται ν΄ αλλάξει,

-χωρίς την πλήρη απεμπλοκή της αστυνομίας, στη βάση των προηγούμενων όρων, ως του αυτονοήτως βασικού εκτελεστή των ακούσιων νοσηλειών, η κατάσταση δεν πρόκειται ν΄ αλλάξει,

-χωρίς την ουσιαστική εφαρμογή των προβλέψεων του όποιου νόμου, όσο ανεπαρκής και αν είναι, για τις προθεσμίες για την εκδίκαση της ακούσιας νοσηλείας, την εξασφάλιση της παρουσίας του ίδιου του άμεσα ενδιαφερόμενου με ουσιαστικό νομικό πλαίσιο στήριξης κλπ - προθεσμίες που δεν έχουν τηρηθεί ποτέ και παρουσία που σχεδόν ποτέ δεν έχει εξασφαλιστεί από το κυρίαρχο σύστημα Δικαιοσύνης - η κατάσταση δεν πρόκειται ν΄ αλλάξει.

Γνωρίζουμε ότι απέχουμε πολύ από αυτούς τους στόχους και ότι η κυρίαρχη εξουσία, συμπεριλαμβανομένης της ψυχιατρικής, είναι υπέρ της αστυνομίας και της βίας που αυτή ασκεί. Αυτό δεν θα μας εμποδίσει ποτέ στον καθημερινό αγώνα για την αποκάλυψη της αστυνομικής, όπως και της ψυχιατρικής, βίας, στο κάθε συμβάν που γίνεται αντιληπτή και στην καθημερινή, κινηματική, πολιτική και θεραπευτική, αμφισβήτηση και απεξάρθρωση των θεσμών που ασκούν αυτές τις πρακτικές.

Είμαστε στο πλευρό της διοικητικής υπαλλήλου που κατήγγειλε το συγκεκριμένο συμβάν αστυνομικής βίας στη Σωτηρία, στις διαδικασίες της μήνυσης που έκανε και σε ό,τι χρειαστεί.

5/7/2021

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ 

ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

 

 

 

ΤΙΣ ΑΚΟΥΣΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΙΕΣ ΣΕ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ Η ΕΨΕ

 

Όταν τον περασμένο Ιανουάριο η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία (ΕΨΕ) ανακοίνωνε την δημιουργία επιτροπής για την «βελτιστοποίηση» του νομοσχέδιου για την ακούσια νοσηλεία, που είχε ετοιμάσει ο Σύριζα (και δεν είχε προλάβει να περάσει στη Βουλή λόγω των εκλογών) και η Πρωτοβουλία ‘Ψ’, με ανακοίνωσή της, αναδείκνυε τους στόχους αυτής της «βελτιστοποίησης», που ήταν η θεσμοθέτηση της απρόσκοπτης δυνατότητας για εκτέλεση ακούσιων νοσηλειών και σε ιδιωτικές κλινικές, καθώς και η περαιτέρω ασυδοσία στην εφαρμογή των κατασταλτικών πρακτικών (μηχανικές καθηλώσεις ακόμα και σε εκουσίως νοσηλευόμενους), το ΔΣ της ΕΨΕ μας κατηγόρησε για «προκαταρκτική δίκη προθέσεων», καθώς «ακόμα δεν είχαν βγάλει κάποια πρόταση» και «ούτε καν είχε συνέλθει η επιτροπή» που θα την συγκροτούσε.

Πριν λίγες μέρες, όμως, κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο η πρότασή τους για την «ακούσια ψυχιατρική περίθαλψη» που επιβεβαιώνει με το παραπάνω τα όσα είχαμε επισημάνει από τότε, καθώς δεν αναμενόταν τίποτα διαφορετικό από μια «ψυχιατρική κοινότητα» της οποίας αυτές οι προτάσεις συνιστούν την κυρίαρχη κουλτούρα της και αποτελούν την καθημερινή πρακτική της και τις πάγιες επιδιώξεις της.

Βασικός άξονας των προτάσεων (στην πραγματικότητα, η μόνη ουσιαστικά πρόταση), που επαναλαμβάνεται σε πολλές διαδοχικές παραγράφους, είναι ότι η «ακούσια ψυχιατρική περίθαλψη» μπορεί να γίνεται «σε Μονάδα Ψυχικής Υγείας του Δημόσιου ή Ιδιωτικού Τομέα».

Την γνωμάτευση για την ανάγκη «ακούσιας περίθαλψης» προτείνεται να έχουν, πλέον, τη δυνατότητα να χορηγούν και ιδιώτες ψυχίατροι, εργαζόμενοι όχι μόνο σε ΜΚΟ, αλλά και σε ιδιωτικές κλινικές, καθώς, μάλιστα, η αναφορά της σχετικής αρμοδιότητας σε «αρμόδια τομεοποιημένη Μονάδα Ψυχικής Υγείας του τομέα διαμονής» συμπεριλαμβάνει έμμεσα και τις ιδιωτικές κλινικές. Πόσο μάλλον η πρόβλεψη, σε μια χώρα με τελείως ανύπαρκτη την όποια, έστω στοιχειώδη, κοινοτική παρέμβαση, να δίνεται η δυνατότητα, επί αδυναμίας εξέτασης από υπηρεσία, αυτή να γίνεται «από ψυχίατρο εγγεγραμμένο σε ειδικό κατάλογο τηρούμενο στο οικείο Πρωτοδικείο».

Αλλά, επί ανυπαρξίας και αυτού, ιδιαίτερα σε νησιωτικές και άλλες απομακρυσμένες περιοχές (απ΄ όπου οι Κινητές Μονάδες, συνήθως των ΜΚΟ, περνάνε αραιά και πού) προτείνεται, από την ΕΨΕ, η τηλε-ιατρική : μια πρακτική κοινωνικής και θεραπευτικής αποξένωσης (χρήσιμη ως περιστασιακό εργαλείο και μόνο για πολύ ιδιαίτερες περιπτώσεις) που, εν μέσω πανδημίας, πήρε «τα πάνω της» ως κανονικότητα, αποκτά, εν προκειμένω, κάποια άκρως τραγελαφικά χαρακτηριστικά, όταν προτείνεται ως επικοινωνία με ασθενή που δυσκολεύεται, δεν επιθυμεί, αρνείται να επικοινωνήσει.

Μετά την έκδοση της προσωρινής εισαγγελικής διαταγής για ακούσια νοσηλεία, αυτή μπορεί να γίνει, από την πρώτη στιγμή, και σε ιδιωτική κλινική του τομέα (τώρα έχουμε και τομεοποιημένες ιδιωτικές κλινικές!!!!) ή και σε (ιδιωτική προφανώς) κλινική άλλου τομέα «λαμβάνοντας σοβαρά υπόψιν και την επιθυμία του ασθενούς»!!!! Η υποκρισία (ως εργαλείο χειραγώγησης και κερδοσκοπικών συμφερόντων) στο μεγαλείο της.

Χαρακτηριστική, επίσης, της κουλτούρας που διέπει την πρόταση της ΕΨΕ είναι η πρόβλεψη ότι «καθ’ όλη τη διαδικασία της ακούσιας ψυχιατρικής περίθαλψης η επικοινωνία ανάμεσα στις αστυνομικές και εισαγγελικές αρχές και τα νοσηλευτικά ιδρύματα, εκτός των επιδόσεων προς τον ασθενή, δύνανται να πραγματοποιούνται με οποιονδήποτε τρόπο, ιδίως με ηλεκτρονική αλληλογραφία ή μέσω τηλεομοιότυπου ή βιντεοκλήσης και υπόκεινται στους περιορισμούς διαχείρισης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα». Ποια εγγύηση, ποια προάσπιση, για ποια δικαιώματα μπορεί να υπάρχει όταν ψυχίατροι, εισαγγελείς και αστυνομία συνεργάζονται τόσο «στενά και αυτονόητα», μέσω και της «άυλης επικοινωνίας»;

Ένα άλλο χαρακτηριστικό στοιχείο των προτάσεων της ΕΨΕ είναι αυτό (που διέπει και το νομοσχέδιο που κληροδότησε ο Σύριζα) της αναφοράς (σε όλη την ακολουθία των διαδικασιών της «ακούσιας περίθαλψης») στην εγγύηση των δικαιωμάτων των ασθενών (αν όροι, χρονικοί περιορισμοί κλπ δεν τηρούνται, όπως πάντα γίνεται) ως απλής έκθεσης ιδεών, με συμπληρωματική, στο τέλος, τη φράση «εκτός και αν συντρέχουν λόγοι ανωτέρας βίας». Οπότε, οι έχοντες την εξουσία να εκφέρουν κρίση για το ποιοί είναι και πώς ορίζονται οι «λόγοι ανωτέρας βίας», είναι ελεύθεροι να κάνουν ό,τι θέλουν.

Το ίδιο ισχύει και ως προς το πάγιο αίτημα της ΕΨΕ για την απρόσκοπτη επιβολή των κατασταλτικών πρακτικών, της μηχανικής καθήλωσης, της απομόνωσης κλπ, ακόμα και στους εκουσίως νοσηλευόμενους. Αν και λόγοι που έχουν μάλλον να κάνουν με τις επίσημες γραμμές διεθνών οργανισμών, δεν επέτρεψαν στην ΕΨΕ ν΄ αναφέρει, σ΄ αυτές τις προτάσεις της, ευθαρσώς τη λέξη «εκούσιες νοσηλείες», ωστόσο, σε κάποιες παραγράφους όπου αναφέρονται οι λόγοι επιβολής των μέτρων αυτών, με την κρίση και απόφαση πάντα του έχοντος την εξουσία ψυχιάτρου, δεν υπάρχει η αναφορά στη συνθήκη της «ακούσιας περίθαλψης», όπως σε προηγούμενες και επόμενες παραγράφους Αυτό μπορεί κάτι ν΄ αφήνει να υπονοηθεί….

Αφήσαμε για το τέλος ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία που χαρακτήριζαν την αντιδραστικότητα του νομοσχέδιου που κατέλειπε ο Σύριζα και που τώρα προσυπογράφει ασμένως η ΕΨΕ, αλλά με την «βελτιστοποίησή» του επί το αντιδραστικότερο. Πρόκειται για την ρύθμιση για την «ακούσια θεραπεία στην κοινότητα», αυτή τη νεοφιλελεύθερη πολιτική διάχυσης του κοινωνικού ελέγχου μέσα στην κοινότητα, με το κατά το δυνατόν μικρότερο κόστος για το εκάστοτε επιτελικό κράτος. Αντιγράφοντας τα διεθνή νεοφιλελεύθερα πρότυπα, το νομοσχέδιο του Σύριζα πρόβλεπε ότι η «ακούσια θεραπεία στην κοινότητα» θα ήταν εναλλακτική στην ακούσια νοσηλεία. Υποχρεωτική λήψη της φαρμακευτικής αγωγής (φυσικά, ενέσιμης) ως το δέλεαρ/αντάλλαγμα για την αποφυγή εισαγωγής για νοσηλεία, από τη μια, και, από την άλλη, το πιο γρήγορο εξιτήριο (με κύριο λόγο, μέσα στην πληθώρα των ράντζων, να απελευθερώνονται κλίνες για τις επόμενες εισαγωγές), υπό τον όρο της υποχρεωτικής, μέσω εισαγγελικής εντολής, λήψης της φαρμακευτικής αγωγής.

Τώρα η ΕΨΕ χρησιμοποιεί τον όρο «ακούσια ψυχιατρική περίθαλψη», στον οποίο συγχωνεύει την «ακούσια νοσηλεία» με την «ακούσια θεραπεία» (σαν δυο πλευρές του ίδιου πράγματος που, απλώς, γίνεται «μέσα» ή «έξω»), αλλά κρατάει στις προτάσεις της, ως προς την «ακούσια θεραπεία στην κοινότητα», μόνο το δεύτερο σκέλος της, το πιο γρήγορο εξιτήριο, απαλείφοντας το (έστω προσχηματικά) εναλλακτικό της αποφυγής της νοσηλείας - προφανώς γιατί αυτό δεν συμφέρει του κλινικάρχες, με τους οποίους συμπορεύεται και για τους οποίους μόχθησε, φέρνοντας αυτή την πρόταση για την επάνοδο των ιδιωτικών ψυχιατρικών κλινικών στο κέντρο της παροχής (πληρωμένων από την τσέπη του καθενός) ψυχιατρικών «υπηρεσιών».

Οι προτάσεις της ΕΨΕ είναι στην πραγματικότητα μια προσαρμογή του άκρως αμφιλεγόμενου (και, από πολλές απόψεις, αντιδραστικού) νομοσχέδιου που κατέλειπε ο Σύριζα, στις επιδιώξεις των κλινικαρχών και των διαπλεκόμενων συμφερόντων, που, πλέον, ηγεμονεύουν στην ΕΨΕ, μεταξύ πανεπιστήμιου, ψυχιάτρων του δημοσίου και ιδιωτών, συμπεριλαμβανομένων των ΜΚΟ ψυχικής υγείας και των ιδιωτικών ψυχιατρικών κλινικών, υπό την σκέπη πάντα και την «ευγενή χορηγία» της φαρμακοβιομηχανίας.

Συμπλέουν και βρίσκουν πρόσφορο έδαφος με τις ακολουθούμενες πολιτικές υπέρ της ιδιωτικοποίησης παντού, μεταξύ άλλων, και στην (μη) αντιμετώπιση της πανδημίας μέσω της αδρής χρηματοδότησης των ιδιωτικών κλινικών για χρησιμοποίηση των κλινών ΜΕΘ, αντί για μαζικές προλήψεις και τη δέουσα χρηματοδότηση του άκρως υποστελεχωμένου και υποχρηματοδοτημένου ΕΣΥ γενικά (και ιδιαίτερα του κρίσιμης σημασίας πρωτοβάθμιου συστήματος Υγείας) που αντιμετωπίζει τον κίνδυνο της πλήρους κατάρρευσης εν μέσω της υγειονομικής κρίσης.

Δεν είναι, λοιπόν, τυχαίο ότι οι προτάσεις της ΕΨΕ καταλήγουν σε προτροπή προς τον Υπουργό Υγείας να ορίσει, με απόφασή του, τις «Μονάδες Ψυχικής Υγείας, δημόσιες ή ιδιωτικές, οι οποίες αναπτύσσουν Υπηρεσίες Ολοκληρωμένης Κοινοτικής Θεραπείας και παρέμβασης στην κρίση, και την περιοχή ευθύνης αυτών». Εχοντας από πριν ορίσει

ότι «έργο των Υπηρεσιών Ολοκληρωμένης Κοινοτικής Θεραπείας αποτελεί η πρόληψη, η έγκαιρη παρέμβαση για την αποφυγή της κρίσης ή της υποτροπής της νόσου και η διασφάλιση της συνέχειας της ψυχιατρικής φροντίδας, η κατ’ οίκον εξέταση του ασθενή και η παρακολούθησή του κατά την περίοδο της ακούσιας ψυχιατρικής περίθαλψης στην κοινότητα», καταλαβαίνει κανείς ότι η διεκδίκηση πάει πολύ πιο πέρα από την μέχρι τώρα ιδιωτικοποίηση, τύπου ΜΚΟ, των υπηρεσιών, προς την καθαρά κερδοσκοπική - αυτή των κλινικαρχών και γενικά εταιριών που αποσκοπούν στην ξέφρενη εκμετάλλευση του ψυχικού πόνου.

Βέβαια, θα γνωρίζει η ΕΨΕ ότι οι κλινικάρχες είχαν ήδη σπεύσει να διεκδικήσουν και να επιτύχουν την αποδοχή, από την παρούσα κυβέρνηση, της επιστροφής στην απρόσκοπτη δυνατότητα των ιδιωτικών ψυχιατρικών κλινικών να δέχονται ακούσιες νοσηλείες, και είναι θέμα ημερών η δημοσίευση σχετικής υπουργικής απόφασης. Η ΕΨΕ και οι προτάσεις της δεν είναι παρά, απλώς, το «επιστημονικό» περιτύλιγμα αυτών των ιδιωτικών συμφερόντων, στα οποία πολλά από τα μέλη της είναι συμμέτοχα..

Όλα αυτά δείχνουν ότι έχουμε μπροστά μας εν εξελίξει μιαν ολοταχή νεο-ιδρυματική, έως και παλαιο-ιδρυματική, παλινδρόμηση στο χώρο της ψυχικής υγείας και είναι κρίσιμης σημασίας η οργάνωση μιας κινηματικής αντίστασης και αντίδρασης απέναντι σε μια κυρίαρχη ψυχιατρική, που έχει χάσει ακόμα και το όποιο προσχηματικό ίχνος της πάλαι ποτέ «θεραπευτικότητάς» της.

27/9/2020

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ 'Ψ' ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΕΨΕ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΥ

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον σταθήκαμε σε δύο πρόσφατα mail που λάβαμε από την ΕΨΕ και τον κ Αλεβιζόπουλο σε σχόλιο μας για την συγκρότηση «ομάδας εργασίας για την επικαιροποίηση και βελτιστοποίηση του προσφάτου σχεδίου νόμου για την ακούσια νοσηλεία αλλά και τα περιοριστικά μέτρα». Κοινοποιούμε τόσο τα συγκεκριμένα mail όσο και την απάντησή μας προκειμένου να διευκολύνουμε το δημόσιο διάλογο. 

Για εμάς τόσο το περιεχόμενο όσο κυρίως το ύφος των δύο mail μας υπενθυμίζει γιατί, όπως έχει γραφτεί, «η Ψυχιατρική αποτελεί το πλέον αμφιλεγόμενο πεδίο της ιατρικής και γιατί είναι δύσκολο να φανταστούμε ότι θα εμφανίζονταν κινήματα “αντιπαιδιατρικής” ή “κριτικής αναισθησιολογίας”». Αν θυμηθούμε τις βασικές κριτικές που έχει δεχτεί η Ψυχιατρική, ίσως έχουμε μια πρώτη κατανόηση της μάλλον ‘αμήχανης και θυμωμένης’ αντίδρασής τους.

Καταρχάς η αλαζονεία της αυθεντίας δίνει στους συντάκτες των επιστολών το αυθαίρετο δικαίωμα να αγνοούν σημεία της κριτικής μας. Έτσι ούτε μισή γραμμή  δεν αφιερώθηκε από τους συντάκτες, ώστε να μιλήσουν σχετικά με την προσφυγή της ΕΨΕ στο υπουργείο Υγείας σχετικά με την απαγόρευση «περιοριστικών μέτρων» σε εκουσίως νοσηλευόμενους. Ούτε λέξη δεν ακούστηκε για την επαναφορά του καθεστώτος ακούσιας νοσηλείας σε ιδιωτικές κλινικές, για τις «κλινικές μελέτες” ψυχοφαρμάκων σε κλινικές δημόσιων ψυχιατρικών νοσοκομείων, για τα ράντζα και τις σχέσεις μεγαλοψυχιάτρων με τις φαρμακευτικές εταιρείες. Και  βέβαια καμία νύξη δεν έγινε για την απερίγραπτη κατάσταση στο Ψυχιατρείο Κορυδαλλού, τον εξωραϊσμό ακραίων φαινομένων διαφθοράς καθώς και για την «άκρως «περίεργη» τομεοποίηση που θεσμοθέτησε η προηγούμενη κυβέρνηση με το ΚΨΥ Ζωγράφου.

Σε συνέχεια η αναφορά στον πολύπαθο  Όρκο του Ιπποκράτη μας ανοίγει νέους προβληματισμούς. 

Είμαστε σίγουροι/ες ότι οι συντάκτες των επιστολών όπως και αρκετοί ψυχίατροι πιστεύουν ειλικρινά ότι «κρατούν το καλό του ασθενούς ως πρώτη προτεραιότητα» αλλά δεν είμαστε καθόλου σίγουροι πόσο διατεθειμένοι είναι να τους ακούσουν πραγματικά. Αν ήταν έτσι τότε γιατί δεν ερευνούν ρωτώντας τους ίδιους τους ασθενείς τους για το τι χρειάζονται σε καιρό κρίσης. Η επίκληση όρων αστυνόμευσης, επικινδυνότητας κοκ δεν παραπέμπει σε ακρόαση και ουσιαστική  έρευνα.

Δεν είμαστε επίσης σίγουροι πόσο συνειδητά «αποφεύγουν να βλάψουν την ηθική της κοινωνίας μας», δεδομένης της εκτεταμένης διαφθοράς, η οποία πλέον έχει αναγνωριστεί σε εκατοντάδες εκδόσεις και δημοσιεύσεις. Φανταζόμαστε πως γνωρίζουν πως «η δυναμική που διαμορφώνεται από την κερδοσκοπία  των φαρμακευτικών εταιριών και από τη συμμαχία τους με μια μερίδα ψυχιάτρων, έχει συμβάλλει στην διαστρέβλωση των ερευνητικών αποτελεσμάτων και πρακτικών που σχετίζονται με τη χρήση ψυχοφαρμάκων τόσο σε παιδιά όσο και σε ενήλικες».

Επίσης δε θα διαφωνούσαμε ότι η πλειοψηφία δεν επιθυμεί «να  βλάψει κανένα εσκεμμένα για τα συμφέροντα κάποιου τρίτου» αλλά μια πιο ενδελεχής διερεύνηση των επιστημονικών δεδομένων αποκαλύπτει ότι η νέα τάση της ευρείας χρήσης ψυχοφαρμάκων είναι  περισσότερο αποτέλεσμα καλής διαφήμισης, και λιγότερο καλών επιστημονικών πρακτικών, όπως διαμορφώνεται το τοπίο με την διαπλοκή μεταξύ των νεοφιλελεύθερων πολιτικών για την υγεία, της κερδοσκοπίας των φαρμακευτικών εταιρειών και των  «συντεχνιακών» συμφερόντων των ψυχιάτρων».

Τέλος πώς να ευχαριστήσουμε τον κύριο Αλεβιζόπουλο που κάποιοι/ες από εμάς βρίσκονται στη ζωή επειδή «ακριβώς κάποιοι από τους καταγγελλομένους έκαναν και συνεχίζουν να κάνουν κλινικές μελέτες», όταν πουθενά δεν έχει αποδειχτεί κάτι τέτοιο; Βέβαια την  απάντηση τη δίνει ο  ίδιος καθώς το ξεπέρασμα του «καρτεσιανού δυϊσμού» γίνεται  με την επίκληση και πάλι αριθμών. Αλλά για το πώς χειρίζεται η ψυχιατρική τους αριθμούς θα μιλήσουμε κάποια άλλη  στιγμή.

Αναμένοντας τα πορίσματα της ομάδας εργασίας εμείς θα συνεχίσουμε να ανοίγουμε το θέμα  εκεί που πραγματικά χρειάζεται να ανοιχτεί, δηλαδή στην κοινωνία και στους  άμεσα ενδιαφερόμενους.  



             ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ 
                    ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

H απάντηση της ΕΨΕ και του Αντιπροέδρου της σχετικά με το σχόλιο της Πρωτοβουλίας 'Ψ" για την «επικαιροποίηση και βελτιστοποίηση του προσφάτου σχεδίου νόμου για την ακούσια νοσηλεία αλλά και τα περιοριστικά μέτρα».

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

HELLENIC PSYCHIATRIC ASSOCIATION

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Η προκαταρκτική δίκη προθέσεων που μας κοινοποιήσατε στις 24.1.2020  σχετικά με την ομάδα εργασίας για τις ακούσιες νοσηλείες και τους συντονιστές της ομάδας που υπογράφουν την πρόσκληση αποτελεί συνέχεια μιας γνωστής πρακτικής που ακολουθείτε.

Η ομάδα δεν έχει ακόμα συνέλθει, ούτε προχωρήσει τον κύκλο των εργασιών της. Ας περιμένατε κάποια απτά δεδομένα πριν εξαπολύσετε μύδρους κριτικής που επεκτείνονται μάλιστα και σε ζητήματα που απαιτούν  την σοβαρότερη δυνατή προσέγγιση, όπως την υποδοχή περιστατικών ακούσιας νοσηλείας  από ιδιωτικές κλινικές ή την αυστηρά θεσμοθετημένη διαχείριση της βίας σε συνθήκες νοσηλείας.

   

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας 

 ______________________

Προς την πρωτοβουλία για ένα πολύμορφο κίνημα για την ψυχική υγεία

Ως μέλος του ΔΣ της ΕΨΕ και αποδέκτης της επιστολής σας της 24ης/01/2020 και στο βαθμό που αυτή αναφέρεται στο πρόσωπό μου, έχω να απαντήσω τα ακόλουθα:

1. Δεν πρόκειται ποτέ να υπεισέλθω στην συγκεκαλυμμένη και υφέρπουσα λογική του καρτεσιανού δυϊσμού των συντακτών, πολλώ δε μάλλον σε σοφιστείες με την πλατωνική έννοια του όρου.

2. Δεσμεύτηκα ιδεολογικά στον ιπποκράτειο όρκο, ως γιατρός, και παραμένω δεσμευμένος σε αυτόν. 

3. Την ποιότητα των υπηρεσιών μας την κρίνουν πρωταρχικά οι χρήστες αυτών και οι αριθμοί είναι απολύτως σαφείς.

4. Όπως όλες οι ενέργειες έτσι και αυτή της ΟΕ,  κρίνονται εκ του αποτελέσματος, οπότε όπως σωστά αναφέρετε στην επιστολή σας περιμένετε να δείτε.. Ενδεχομένως για την ώρα σας ξενίζουν οι διαδικασίες ισότητας και πολυφωνίας. 

5. Η αλήθεια είναι ότι κάποιοι από τους καταγγέλοντες βρίσκονται στη ζωή επειδή ακριβώς κάποιοι από τους καταγγελομένους έκαναν και συνεχίζουν να κάνουν κλινικές μελέτες σε όλο το φάσμα των επιστημών υγείας.    

6. Τα ανωτέρω είναι προσωπικές μου απόψεις και δεν αντανακλούν, κατ' ανάγκην, τις απόψεις των λοιπών μελών του ΔΣ της ΕΨΕ.

Επωνύμως και όχι ανωνύμως

Γιώργος Αλεβιζόπουλος,

Αντιπρόεδρος ΔΣ ΕΨΕ

Η επόμενη συνάντηση/συνέλευση της Πρωτοβουλίας 'Ψ', την Παρασκευή 7/2/2020, στις 19.30

Η επόμενη συνάντηση/συνέλευση της "Πρωτοβουλίας για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία" θα γίνει την ερχόμενη Παρασκευή, 7/2/2020, ώρα 19.30, στο χώρο της οδού Μπόταση 11, 1ος όροφος (κοντά στην πλ. Κάνιγγος).

Μεταξύ των θεμάτων που θα συζητηθούν, είναι:

-το ζήτημα που έχει προκύψει με την βιαστική κίνηση της ΕΨΕ για "επικαιροποίηση / βελτιστοποίηση" του νομοσχεδίου για τις ακούσιες νοσηλείες κλπ, που είχε ετοιμάσει η προηγούμενη κυβέρνηση και έμεινε "στον αέρα" λόγω εκλογών. Η ΕΨΕ, υποστηρίζοντας πλήρως ό,τι αντιδραστικό υπήρχε σ΄ αυτό το νομοσχέδιο (την ακούσια θεραπεία στην κοινότητα κλπ), ετοιμάζει περαιτέρω αντιδραστικές προτάσεις, όπως, πχ, για την επαναφορά των ακούσιων νοσηλειών σε ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές, για τις μηχανικές καθηλώσεις ακόμα και εκουσίως νοσηλευομένων και πολλά άλλα.
- τα σχετικά με την συνεχιζόμενη αναζήτηση χώρου
-την οργάνωση των επόμενων εκπαιδευτικών συναντήσεων
-διάφορες ενημερώσεις για τις δραστηριότητες των διαφόρων υποομάδων της "Πρωτοβουλίας"
και ό,τι άλλο προκύψει 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΟΛΕΣ ΚΑΙ ΟΛΟΙ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ, ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ, 21 ΜΑΪΟΥ 2019, 12 μ.μ. - Η ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΡΑΣΕΙ

Το νέο νομοσχέδιο για την «ακούσια ψυχιατρική περίθαλψη», που έβγαλε στη δημοσιότητα και προχωράει προς ψήφιση η κυβέρνηση, πίσω από το περιτύλιγμα κάποιων επίπλαστων αλλαγών αναφορικά με τις διαδικασίες της ακούσιας νοσηλείας, εισάγει την θεσμοθέτηση της «θεραπείας στην κοινότητας κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας», γνωστής διεθνώς ως «υποχρεωτικής θεραπείας στην κοινότητα». Δηλαδή, με γνωμάτευση του ψυχιάτρου, ο χαρακτηριζόμενος ως «ψυχικά ασθενής» θα πρέπει να «συναινεί» στην υποχρεωτική λήψη της φαρμακευτικής αγωγής, με μόνη εναλλακτική, αν δεν υπογράψει ότι «συναινεί», τον ακούσιο εγκλεισμό του σε μονάδα ψυχιατρικής νοσηλείας – και αυτή η «συναίνεση» θα συνοδεύει την έκδοση εισαγγελικής παραγγελίας για την υποχρεωτική λήψη της φαρμακευτικής αγωγής για περίοδο χρόνου που, στην πράξη, παρ΄ όλη την προβλεπόμενη (πολύμηνη) διάρκεια, θα μπορεί ν΄ ανανεώνεται επ΄ αόριστον. 

 

 

Οι επιτελείς του Υπουργείου και διάφοροι καλοθελητές των ΜΚΟ ψυχικής υγείας πλασάρουν αυτό το μέτρο σαν μια «κοινοτική» παρέμβαση, επειδή η εισαγγελική παραγγελία θα εκτελείται μέσα στην κοινότητα: το άτομο στο οποίο θα εφαρμόζεται το μέτρο, που θα διαμένει στον όποιο τόπο (επίσημα δηλωμένο) κατοικίας του, θα πρέπει να μεταβαίνει στην υπηρεσία ψυχικής υγείας που θα του έχει οριστεί (ως επί το πλείστον σε εξωτερικά ιατρεία) για να κάνει την μηνιαία (ή και τριμηνιαία) ένεσή του. Σ΄ αυτόν, άλλωστε, το μονόδρομο της φαρμακοθεραπείας ανάγεται και η έννοια της «θεραπείας», που εν προκειμένω  χρησιμοποιείται και γενικά επικρατεί στο κυρίαρχο ψυχιατρικό σύστημα. 

 

 

Είναι σαφές ότι έχουμε να κάνουμε με μια πλήρη διαστρέβλωση και αντιστροφή της έννοιας και της πρακτικής της κοινοτικής παρέμβασης, που, εξ΄ ορισμού, αποκλείει κάθε έννοια καταναγκασμού και επιβολής και είναι συνυφασμένη με τον διάλογο, την επικοινωνία, την διαπραγμάτευση, την συνοδεία, την στήριξη - με μια προστασία συνυφασμένη με τον σεβασμό της ελευθερίας και των δικαιωμάτων του υποκειμένου. Αντί γι΄ αυτό, έχουμε να κάνουμε με μια διάχυση της καταστολής μέσα στην κοινότητα.

 

 

Είναι ένα μέτρο εισαγόμενο από χώρες όπου ξεκίνησε η εφαρμογή των νεοφιλελεύθερων πολιτικών στην Ψυχική Υγεία, με το βίαιο κλείσιμο των ψυχιατρείων (ΗΠΑ), τις δραστικές περικοπές και την συρρίκνωση των υπηρεσιών (στην Βρετανία και αλλού) και με διακηρυγμένο στόχο, στο σκεπτικό που οδήγησε σ΄ αυτό το νομοσχέδιο, όχι το πώς θα προχωρούσαμε στην κατεύθυνση του ξεπεράσματος του εγκλεισμού και των ψυχιατρείων, προς ένα κοινοτικά βασισμένο σύστημα υπηρεσιών, αλλά, απλώς, για το πώς θα μειώσουμε, αφενός, τις ακούσιες νοσηλείες (που τώρα είναι στο 65% των εισαγωγών) και, αφετέρου, τα ράντζα στις ψυχιατρικές μονάδες νοσηλείας. Να μειώσουμε, υποτίθεται, τις ακούσιες νοσηλείες χωρίς ν΄ αγγίξουμε στο ελάχιστο το σύστημα που τις παράγει. Και προπαντός, να μειώσουμε τον χρόνο νοσηλείας και έτσι το κόστος της περίθαλψης των ψυχικά πασχόντων, καθώς, όπως γίνεται και στις χώρες από τις οποίες εισάγεται το μέτρο αυτό, θα μπορεί κάποιος να μην εισάγεται για νοσηλεία, εφόσον του γίνει η «εισαγγελική παραγγελία για θεραπεία στην κοινότητα», ή θα μπορεί να παίρνει πιο γρήγορα εξιτήριο στο βαθμό που θα μπορεί να εκδίδεται αυτή η εισαγγελική εντολή για υποχρεωτική θεραπεία μετά το εξιτήριο. 

 

 

Το γεγονός ότι ο στόχος της μείωσης των ακούσιων νοσηλειών απέτυχε πλήρως στις χώρες προέλευσης του μέτρου, ουδόλως ενδιαφέρει τους επιτελείς του Υπουργείου, καθώς η στόχευση αφορά, πρωτίστως, στην μείωση των εισαγωγών και στο γρήγορο εξιτήριο - όχι μέσω του μετασχηματισμού του «τρόπου λειτουργίας του συστήματος» των υπηρεσιών, αλλά με τις κατασταλτικές πρακτικές να μεταφέρονται και να εφαρμόζονται στον τόπο κατοικίας. Όπως περίπου συμβαίνει με τους κρατούμενους, που εκτελούν την ποινή εκτός φυλακής. Ο ψυχικά πάσχων ως εν δυνάμει εσαεί κρατούμενος, μέσα ή έξω από ίδρυμα.

 

 

Η μόνη απάντηση στο υψηλό ποσοστό των ακούσιων νοσηλειών και στην θεραπευτική και κοινωνική εγκατάλειψη των ανθρώπων με ψυχιατρική εμπειρία θα ήταν η επιδίωξη της δημιουργίας ενός ολοκληρωμένου και κοινοτικά βασισμένου συστήματος υπηρεσιών, με ταυτόχρονη την αλλαγή του «τρόπου σκέψης και πρακτικής» της κυρίαρχης ψυχιατρικής.

 

 

Αντίθετα, το νομοσχέδιο αυτό αποτελεί μιαν ολοσχερή παλινδρόμηση προς ένα κατασταλτικό έλεγχο της όποιας διαφορετικότητας μέσα στην κοινωνία. Ακυρώνει και τα τελευταία υπολείμματα θεραπευτικότητας, που είχαν απομείνει στην κυρίαρχη ψυχιατρική, με την θεραπεία να μετατρέπεται σε μιαν εσαεί επιβολή, σε μια στεγνά εξουσιαστική πρακτική.

Καλούμε όλες και όλους σε διαδήλωση έξω από το

Υπουργείο Υγείας (Αριστοτέλους 17), την Τρίτη, 21 

Μαΐου, ώρα 12 μ.μ.

Να απαιτήσουμε την απόσυρση αυτού του νομοθετικού εκτρώματος και την στροφή προς μια πραγματικά κοινοτικά βασισμένη Ψυχική Υγεία, χωρίς καμιά καταστολή, χωρίς καμιάν επιβολή, με ισότιμη σχέση θεραπευτή-θεραπευόμενου, για μια χειραφετητική Ψυχική Υγεία.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Η επόμενη συνάντηση/συνέλευση της Πρωτοβουλίας 'Ψ', την Παρασκευή, 10/5/19, 8μμ

Η επόμενη συνάντηση/συνέλευση της "Πρωτοβουλίας για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία" θα γίνει την Παρασκευή, 10/5/19, 8μμ, στο χώρο της οδού Μπόταση 11 (1ος όροφος).

Μεταξύ των ζητημάτων που θα συζητηθούν:

-θέματα που αφορούν την λειτουργία της Πρωτοβουλίας 'Ψ' ως συνέλευσης.

-ζητήματα που αφορούν τις διάφορες υπο-ομάδες που λειτουργούν στα πλαίσια της Πρωτοβουλίας 'Ψ'.

-καθορισμός των θεματικών και προετοιμασία των επόμενων "εκπαιδευτικών συναντήσεων".

-προετοιμασία δράσεων και παρεμβάσεων (για την υποχρεωτική θεραπεία στην κοινότητα, τον ρόλο των ΜΚΟ, τις ακούσιες νοσηλείες σε ιδιωτικές κλινικές, τις μηχανικές καθηλώσεις ακόμα και σε εκούσια νοσηλευόμενους κλπ).

Είναι σημαντικό να γίνει δυνατή η έναρξη των εργασιών της συνάντησης/συνέλευσης όσο πιο κοντά γίνεται στην ώρα του καλέσματος (8μμ) καθώς μετά ακολουθεί, στη "Λοκομοτίβα" (Μπόταση 7) στις 9μμ, το πάρτι οικονομικής ενίσχυσης των συλλογικοτήτων που συντάσσονται με τον Γ.Ε. στον αγώνα του και στην δικαστική διαμάχη με την ΜΚΟ "Έδρα".

 ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Επόμενη συνάντηση της Πρωτοβουλίας 'Ψ: Παρασκευή 1/2/2019, στις 19.00

Καλούμε όλες και όλους στην επόμενη συνάντηση της Πρωτοβουλίας για ένα Πολύμορφο Κίνημα για την Ψυχική Υγεία, την Παρασκευή, 1η Φλεβάρη 2019, ώρα 19.00, που θα γίνει στο χώρο του σωματείου στήριξης του 18 Άνω, Μπόταση 11 (κοντά στην πλ. Κάνιγγος).

Στην συνάντηση

--θα συζητηθούν διάφορα οργανωτικά ζητήματα της Πρωτοβουλίας (μεταξύ άλλων και η συγκρότηση ομάδας επαγγελματικών, για στήριξη και εναλλακτική δράση στους χώρους εργασίας),

-θα γίνει ενημέρωση για διάφορες εξελίξεις στο χώρο της ψυχικής υγείας,

-θα συζητηθούν και προετοιμαστούν δράσεις ενάντια στην επιβολή της "ακούσια θεραπεία στην κοινότητα" (που είναι έτοιμη ως εισήγηση και πιθανόν να βγει στη δημοσιότητα και να πάει για ψήφιση στη Βουλή τις επόμενες εβδομάδες)

-και άλλα.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΣΤΑΜΑΤΗΣΤΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΣΤΑΜΑΤΗΣΤΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ.

Είναι ευρέως γνωστό ότι, μετά από 30 χρόνια υποτιθέμενης ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στην Ελλάδα, δεν έχει γίνει το παραμικρό βήμα προς ένα κοινοτικά βασισμένο σύστημα υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Η κατάσταση που επικρατεί στο ελληνικό σύστημα ψυχικής υγείας είναι εξ ολοκλήρου νοσοκομειοκεντρική, με κατασταλτικά χαρακτηριστικά, χωρίς σχεδόν καθόλου κοινοτικές υπηρεσίες και με τις ακούσιες εισαγωγές στις ψυχιατρικές μονάδες να φτάνουν το 65% του συνόλου των εισαγωγών, πάντα εκτελεσμένες από την αστυνομία με τη χρήση χειροπεδών.

Σε αυτή την κατάσταση, η μόνη απάντηση που διαμορφώθηκε από το Υπουργείο Υγείας, και που βρίσκεται σε διεργασίες εφαρμογής της, είναι η εισαγωγή, και στην Ελλάδα, της "Υποχρεωτικής θεραπείας στην κοινότητα". Αυτό σημαίνει ότι, μετά από ψυχιατρική γνωμάτευση και με εισαγγελική εντολή, ο/η ασθενής θα πρέπει να συμμορφώνεται στην εντολή (της Υποχρεωτικής θεραπείας στην κοινότητα) για λήψη της φαρμακευτικής του/της αγωγής (ενέσιμη αγωγή σε μηνιαία ή τριμηνιαία βάση), ειδάλλως θα εισάγεται ακούσια σε ψυχιατρική κλινική (σε ψυχιατρείο ή σε γενικό νοσοκομείο).

Πρόκειται για μία πρακτική που διαχέει και ταυτόχρονα επιτείνει τον κοινωνικό έλεγχο στην κοινότητα. Στην κατεύθυνση μιας ψυχιατρικής πρακτικής, που αντί να δημιουργεί και να θέτει σε προτεραιότητα μια πραγματικά θεραπευτική σχέση με τον/την ασθενή, μια πραγματική επικοινωνία μαζί του/της, και μια αλληλεπίδραση και διαπραγμάτευση σε ισότιμη βάση με τον/την ψυχίατρο, θα ακολουθήσει, πολύ περισσότερο από ό,τι τώρα, μια κατασταλτική προσέγγιση, μεταφέροντας τις ιδρυματικές πρακτικές στην κοινότητα, στο χώρο όπου ζει ο/η ασθενής. Βιώνοντας έτσι, το άτομο, τη θεραπεία και τη θεραπευτική σχέση, ως έναν συνεχή εξαναγκασμό, ως μια αέναη καταπίεση, με την επικείμενη απειλή των συνεπειών, σε περίπτωση που αρνηθεί την αναγκαστική φαρμακευτική αγωγή.

Αυτή είναι η επίσημη προσέγγιση για την αντιμετώπιση του υψηλού ποσοστού των ακούσιων νοσηλειών, μια προσέγγιση που στοχεύει στη μείωση του ποσοστού, αλλά μόνο πλασματικά, δεδομένου ότι δε θέτει υπό αμφισβήτηση το ίδιο το σύστημα που τις παράγει. Παράλληλα, είναι ευρέως γνωστό ότι ο διεθνώς διακηρυγμένος στόχος της "ακούσιας θεραπείας στην κοινότητα", που είναι η μείωση των ακούσιων νοσηλειών και του επικρατούντος φαινομένου της "περιστρεφόμενης πόρτας", δεν επετεύχθη - το αποτέλεσμα ήταν η πλήρης αποτυχία. Παρόλο που τα στοιχεία (όπου είναι διαθέσιμα) καταδεικνύουν ότι η υποχρεωτική θεραπεία στην κοινότητα, κατόπιν εισαγγελικής εντολής, είναι σε μεγάλο βαθμό αναποτελεσματική, ως προς την αποτροπή επανεισαγωγής του/της ασθενούς σε νοσοκομειακές μονάδες, και ότι περιορίζει την αυτονομία του/της ασθενούς, παραμένει μια διαδεδομένη πρακτική ακούσιας θεραπείας σε αρκετές χώρες (βλ. "Mapping and Understanding Exclusion: Institutional, coercive and community-based services and practices across Europe". Project report. Mental Health Europe, Brussels, Belgium, 2018).

Η μόνη πραγματική λύση απέναντι στον τεράστιο αριθμό ακούσιων νοσηλειών είναι η προώθηση και η ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου κοινοτικά βασισμένου συστήματος ψυχικής υγείας, με την απαραίτητη χρηματοδότηση, την κατάλληλη στελέχωση (σε αριθμό και σε εκπαίδευση προσωπικού) και μια διαφορετική ψυχιατρική ˝πρακτική και κουλτούρα˝, ριζικά εναλλακτική στον ιδρυματισμό, εντός και εκτός των μονάδων ψυχικής υγείας.

         Ως εκ τούτου, η συνάντηση ˝40#180 ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ˝. Συμμετοχή, Δικαιώματα του Πολίτη και διαδικασίες μεταρρύθμισης στην Ιταλία και παγκοσμίως, 40 χρόνια μετά το νόμο 180. Συνδιάσκεψη συλλογικά δρώντων και οργανισμών για την αλλαγή˝, με περισσότερους από 500 αντιπροσώπους από 32 χώρες, οργανωμένη από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ) και τους International Mental Health Collaborating Network (IMHCN), World Association Psychosocial Rehabilitation (WAPR), UNASAM, Fondazione Franca e Franco Basaglia, LegaCoopSociali FVG, Conferenza Permanente per la Salute Mentale nel Mondo “Franco Basaglia” (CoPerSaMM), StopOpg, Forum Salute Mentale, Società Italiana Epidemiologia Psichiatrica (SIEP), Psichiatria Democratica (PD), European Community Mental Health Service providers network (EuCoMS), World Association for Psychosocial Rehabilitation (WAPR) Italia, World Federation for Mental Health (WFMH), υποστηρίζει την ακόλουθη δήλωση και θέση:

Η "Υποχρεωτική Θεραπεία στην Κοινότητα"

Δεν πρέπει να εφαρμοστεί στην Ελλάδα και πουθενά αλλού