Κάλεσμα της Πρωτοβουλίας 'Ψ': Συγκέντρωση διαμαρτυρίας στο Δρομοκαΐτειο - Σάββατο 10/4/2021 στις 12.00

Ο ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΥΓΕΙΑ ΧΩΡΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ 

ΣΤΟ ΔΡΟΜΟΚΑΪΤΕΙΟ

ΣΑΒΒΑΤΟ 10/04/2021, 12:00

Αν η πανδημία, όχι αυτή καθεαυτή, αλλά η διαχείριση-μη διαχείρισή της από την κυβέρνηση και τους αρμόδιους επιστημονικούς φορείς έχει δυναμιτίσει την κατάσταση στα δημόσια νοσοκομεία και έχει ξεσκεπάσει τις χρόνιες παθογένειες του ισχνού δημόσιου συστήματος υγείας, στα ψυχιατρικά νοσοκομεία η συνθήκη της πανδημίας έχει κάνει την ήδη επιβαρυμένη κατάσταση πλέον ανυπέρβλητη και έχει ανοίξει τον δρόμο για την εφαρμογή μεθόδων και πρακτικών ανέκαθεν κατακριτέων (βία, χημική καταστολή, μηχανικές καθηλώσεις) που όμως τώρα επιλέγονται απενοχοποιημένα πια υπό το πρίσμα της «αγωνιώδους» προσπάθειας για τον περιορισμό της διασποράς του κορονοϊού.

Έτσι και το Δρομοκαΐτειο δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση και με κάποιο μαγικό ξόρκι να ξεφύγει από την εξάπλωση του κορονοϊού στους χώρους του. Ήδη μετράμε πάνω από 80 νοσηλευόμενους που έχουν ήδη νοσήσει με τον ιό covid-19, δύο νεκρούς από τη νόσο, δύο πτέρυγες να έχουν μετατραπεί αποκλειστικά σε κλινικές covid, με τα νέα κρούσματα να προστίθενται μέρα με τη μέρα μεταξύ των νοσηλευόμενων. Μολονότι η κατάσταση της διασποράς του ιού έχει χτυπήσει κόκκινο, εξακολουθεί να λειτουργεί μικτό τμήμα για θετικούς και αρνητικούς στον ιό ασθενείς στον ίδιο χώρο. Η εικόνα αυτή δεν θα πρέπει να προκαλεί έκπληξη καθώς συνάδει με την απροκάλυπτη εκτίμηση (ή και ευχή;) επιστημονικού προσώπου σχετικά με το ότι «είναι σίγουρο ότι και οι αρνητικοί ασθενείς σύντομα θα γίνουν θετικοί», συνοψίζοντας με σαφήνεια και τις (μη) στρατηγικές που προβλέπεται να ακολουθηθούν για τη λήψη μέτρων και αποφάσεων. Ενδεικτικό της εκτράχυνσης της κατάστασης αποτελεί και η πρακτική του κλειδώματος των θαλάμων για “να μην μετακινούνται οι νοσηλευόμενες/οι”, μέτρο που μπορεί να εφαρμόζεται αρκετές φορές ακόμη και χωρίς την επίβλεψη ή συχνή επίσκεψη του προσωπικού, με ό,τι μπορεί να προκαλέσει μια τέτοια πρακτική σε περίπτωση λ.χ. μιας πυρκαγιάς ή σεισμού αλλά και σε περίπτωση εκδήλωσης περιστατικών βίας μεταξύ των εγκλείστων. Κίνδυνοι που μπορεί να εντείνονται σε συνθήκες εγκλεισμού χωρίς μάλιστα τη δυνατότητα διαφυγής και αναζήτησης βοήθειας. Και η ατζέντα με τις αθλιότητες δεν έχει τελειωμό…

Όσον αφορά την προσπάθεια «προστασίας» των αρνητικών, ακόμη, ασθενών υπάρχει η πρόβλεψη να “διακομισθούν σε ιδιωτικές κλινικές”, σε ένα ιδανικό συγκερασμό της πολιτικής με την υγειονομική συγκυρία για να φτάσουμε ένα βήμα πιο κοντά στο όραμα της έκτακτης ιδιωτικοποίησης που θα κατοχυρώσει και θα ισχυροποιήσει τον πρωταγωνιστικό ρόλο των ιδιωτικών κλινικών στις ακούσιες νοσηλείες.

Η κατάσταση αυτή μπορεί να θεωρηθεί και ως το χρονικό μιας αυτοεκπληρούμενης προφητείας καθώς η ανεπαρκής ανταπόκριση των αρμοδίων να λάβουν έως και τώρα σοβαρά και επιστημονικά τεκμηριωμένα μέτρα, σε συνδυασμό με τον ελλιπή αριθμό προσωπικού, τις πλημμελείς συνθήκες υγιεινής και φροντίδας, την ισχνή προμήθεια προστατευτικών μέσων (γάντια, μάσκες, αντισηπτικά, προστατευτικές στολές), τη μη τακτική διενέργεια διαγνωστικών τεστ στο προσωπικό και στους νοσηλευόμενους, το μεγάλο αριθμό κλινών ανά δομή, τις συνθήκες συγχρωτισμού, και την μετακίνηση των εργαζόμενων από τμήμα σε τμήμα και από την κοινότητα στο ψυχιατρείο, αποτελούν κύριους παράγοντες κινδύνου για την διάδοση του ιού.

Στον αντίποδα τα μέτρα που ελήφθησαν όλον αυτόν τον καιρό είναι: κλείσιμο – περιορισμός – αναστολή λειτουργίας κοινοτικών δομών – διακοπή παρεμβάσεων και υποστήριξης – απαγορεύσεις. Η στρατηγική που διέπει τη διαχείριση της πανδημίας από την πλευρά της κυβέρνησης και των αρμόδιων επιστημονικών και μη φορέων καθορίζει και τις επιλογές των διοικήσεων των ψυχιατρικών νοσοκομείων που δράττονται των ευκαιριών από την υγειονομική κρίση του covid 19 για να εκλογικεύουν, τις έτσι κι αλλιώς, καλά εμπεδωμένες στο ψυχιατρικό χώρο στρατηγικές ελέγχου, καταστολής, παράλογων απαγορεύσεων και σκληρότερου εγκλεισμού.

Η Πολιτεία ανέκαθεν -και χωρίς το πρόσχημα καμιάς πανδημίας- αντιμετώπιζε τα άτομα με ψυχιατρική εμπειρία ως φαντάσματα, ως τους τελευταίους απ’ όλους τους κατατρεγμένους που τους αρμόζει η υποτίμηση και η απομόνωση.

Η κατάσταση στο Δρομοκαΐτειο αντικατοπτρίζει σε μια δραματική μικροκλίμακα και τη μεγαλύτερη εικόνα της καθημερινότητας μιας “έγκλειστης κοινωνίας” όπου οι παραδοσιακές μορφές ελέγχου και καταστολής προεκτείνονται και με ψηφιακές εκδοχές και όπου τα μέτρα που λαμβάνονται “για την δημόσια υγεία” προσιδιάζουν όλο και πιο πολύ με τις λειτουργίες ενός παραδοσιακού ψυχιατρείου: ελεγχόμενη κίνηση εντός περιορισμένης εμβέλειας, μετακίνηση από τη θεραπεία στη φύλαξη και φυσικά ενίσχυση των ταξικών ανισοτήτων μέσα και έξω από ψυχιατρεία και ασυλικού τύπου δομές.

Είμαστε όλες και όλοι εγκλωβισμένες/οι σε ορατές ή αόρατες φυλακές. Γι’ αυτό δεν θα πάψουμε να αγωνιζόμαστε για την ελευθερία σε κάθε επίπεδο, γιατί δεν μπορούμε να μιλάμε για ανοιχτό ψυχιατρείο χωρίς ανοιχτή κοινωνία.

Ως Πρωτοβουλία αρνούμαστε να στρέψουμε το βλέμμα και να αφήσουμε τους νοσηλευόμενους στην τύχη-ατυχία τους, βορά στις ανάλγητες και απάνθρωπες πρακτικές των ιθυνόντων εντός των ψυχιατρείων και των νεοφιλελεύθερων πολιτικών. Εκεί που η κυρίαρχη ψυχιατρική θα βλέπει (και θα συντηρεί) ως μονόδρομους τη βία και την καταστολή, εμείς θα βρίσκουμε και θα χαράσσουμε διεξόδους για αξιοπρεπή και χειραφετητική αντιμετώπιση των ανθρώπων που περνούν την πόρτα του ψυχιατρείου.

Παράλληλα, ενώνουμε τη φωνή μας με τα αιτήματα των εργαζόμενων στο Δρομοκαϊτειο για άρση των συνθηκών εγκλεισμού, αληθινή και ολοκληρωμένη φροντίδα των νοσηλευόμενων, τήρηση μέτρων που να συνάδουν με τις υγειονομικές συνθήκες, παροχή προστατευτικών μέσων σε νοσηλευόμενους/ες και εργαζόμενους/ες, ανοιχτές πόρτες, ανοιχτές ματιές και ανοιχτές πολιτικές.

Καλούμε τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, τα άτομα με ψυχιατρική εμπειρία, τους συγγενείς και τις οικογένειες τους, τους συλλόγους και τα σωματεία στον τομέα της ψυχικής υγείας, οργανώσεις και συλλογικότητες από τα κάτω, συλλόγους και συνδικαλιστικούς φορείς όχι μόνο να παρευρεθούν και να στηρίξουν την παρέμβαση το Σάββατο 10/4/21 στις 12.00 έξω από το Δρομοκαΐτειο, αλλά και να υψώσουν το ανάστημά τους απέναντι στις εξευτελιστικές επιθέσεις στα βασικά κοινωνικά αγαθά τους, να αντισταθούν και να αντιδράσουν στη ζοφερή πραγματικότητα, να είναι έτοιμες και έτοιμοι να δίνουν τη μάχη ώστε να πάψουν μια μέρα τα αυτονόητα να είναι ουτοπίες.

Οι αγώνες είναι και θα πρέπει να είναι κοινοί για λήπτες/λήπτριες υπηρεσιών, επαγγελματίες ψυχικής υγείας και για κάθε φωνή που αντιλαμβάνεται την ανάγκη αντίδρασης στην ψυχιατρική και όχι μόνο βαρβαρότητα.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Δρομοκαίτειο: Η κρίση της πανδημίας Covid-19 ως το ορόσημο της Ψυχιατρικής Αντιμεταρρύθμισης.

 

 Ήταν μόνο ζήτημα χρόνου να συμβεί και στο Δρομοκαϊτειο ό,τι συνέβη παγκοσμίως σε πάρα πολλές «δομές μακράς παραμονής» τον προηγούμενο χρόνο, η ταχύτατη, δηλαδή, διάδοση του ιού Covid-19, κυρίως σε νοσηλευόμενους. Και δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός καθώς η διεθνής εμπειρία και η σχετική έρευνα που έχει παραχθεί τον τελευταίο χρόνο έχει δείξει ότι  οι παράγοντες που ευνοούν την διάδοση του ιού σε «μονάδες μακράς παραμονής» σχετίζονται, κατά  κύριο λόγο, με τον ανεπαρκή αριθμό προσωπικού, και τις συνεπακόλουθες πλημμελείς συνθήκες υγιεινής και φροντίδας, με το βαθμό αναπηρίας των νοσηλευομένων λόγω αδυναμίας τήρησης των κανόνων ατομικής υγιεινής, το μεγάλο αριθμό κλινών σε μία δομή, την έλλειψη προστατευτικών μέσων του προσωπικού, την συχνή μετακίνηση ασυμπτωματικών μελών του προσωπικού από την κοινότητα στη δομή και ανάμεσα σε δομές σε τακτική βάση, καθώς και με τη μη τακτική διενέργεια τεστ σε όλα τα μέλη του προσωπικού και τους νοσηλευόμενους για έγκαιρο εντοπισμό και απομόνωση των φορέων.

Στο Δρομοκαϊτειο, όπως και σε πολλές άλλες δομές κλειστού τύπου, προσφυγικές δομές, φυλακές, γηροκομεία κλπ, όλοι οι παραπάνω παράγοντες κινδύνου αποτελούν μάλλον τον κανόνα ακριβώς γιατί οι ίδιες οι συνθήκες εγκλεισμού τους ευοδώνουν. Το ιδρυματικό μοντέλο φροντίδας στη βάση του οποίου είναι οργανωμένες και λειτουργούν όλες οι προνοιακές, ψυχιατρικές και άλλες δομές, πέρα από τον καθαυτό παθογόνο χαρακτήρα του, λειτουργεί, εν μέσω πανδημίας, και ως προνομιακό πεδίο και εστία μετάδοσης του κορονοϊού. Έτσι, δεν μπορεί παρά να μας προκαλεί εντύπωση ότι βρέθηκαν δήθεν προ εκπλήξεως οι αρμόδιοι ενώ «είχαν λάβει μέτρα». Στην πραγματικότητα, μόνο από τύχη δεν είχε συμβεί κάτι τέτοιο, αφού μέχρι και τώρα δεν έχουν πάρει κανένα σοβαρό μέτρο, επιστημονικά τεκμηριωμένο, εκτός του εμβολιασμού,  ούτε φαίνεται ότι πρόκειται να λάβουν, αν κρίνουμε από τις σχετικές αποφάσεις και εξαγγελίες.

Αντιθέτως, τα  μόνα μέτρα που ελήφθησαν, εντελώς αντανακλαστικά, απηχούν, σε μεγάλο βαθμό, τις δοξασίες γύρω από τις μεταδοτικές ασθένειες, όπως η λέπρα, και τα  στερεότυπα για την τρέλα.  Οι λέξεις κλειδιά των μέτρων είναι κλείσιμο - περιορισμός - αναστολή - διακοπή - απαγόρευση. Που μεταφράζονται στην πράξη σε κλείδωμα των τμημάτων, απαγόρευση μετακίνησης των ασθενών στο προαύλιο χωρίς συνοδεία, απαγόρευση του ενός και μοναδικού ντελίβερι που περνούσε την πύλη για να παραδώσει πράγματα έξω από τα τμήματα, διακοπή παραλαβής δεμάτων από συγγενείς προς ασθενείς, περιορισμός έως απαγόρευση χρήσης κινητού τηλεφώνου, χώροι που παραμένουν ερμητικά κλειστοί και αερίζονται μόνο από τις γρίλιες των παραθύρων, συγκέντρωση και πολύωρη παραμονή των ασθενών σε τραπεζαρίες και κλειδωμένους κοινόχρηστους χώρους, όπως βλέπαμε πριν δεκαετίες στα παλαιού τύπου Άσυλα, αναστολή λειτουργίας κοινοτικών δομών κα. Οι νοσηλευόμενοι και οι εργαζόμενοι ασφυκτιούν και συγχρωτίζονται ακόμη παραπάνω, ενώ οι πρώτοι μετακινούνται από την τραπεζαρία στα δωμάτια και το αντίστροφο, σαν «πρόβατα επί σφαγή».

Δε μπορούμε παρά να «θαυμάσουμε» την πρόοδο της ιατρικής επιστήμης στον 21ο αιώνα, τόσο της ψυχιατρικής, όσο και της λοιμωξιολογίας, τα αποτελέσματα της οποίας βλέπουμε να εκτυλίσσονται  και στο Δρομοκαϊτειο.

Ενώ το Γηροψυχιατρικό, πού είναι, από παράδοση, το πιο κλειστό τμήμα του Δρομοκαϊτείου, είναι και το πρώτο που χτυπήθηκε πιο σοβαρά από τον ιό.

Και όπως ήταν αναμενόμενο, τα κλειστά παράθυρα και οι κλειδωμένες πόρτες του, η καθολική απαγόρευση της μετακίνησης των ασθενών, η αυστηρότατα ελεγχόμενη είσοδος και έξοδος μόνο του προσωπικού, η απόλυτη απαγόρευση επισκεπτηρίου από την αρχή της πανδημίας, όχι μόνο δεν προστάτεψαν από την διάδοση του ιού, αλλά, για όποιον στοιχειωδώς γνωρίζει τις ελλείψεις και τις κακές πρακτικές που εφαρμόζονται, δημιούργησαν ακόμη πιο ασφυκτικές συνθήκες.

Αντιθέτως, απουσίαζαν μέτρα που έχουν επιστημονικά τεκμηριωθεί ως τα πλέον κατάλληλα, όπως, επαρκής αριθμός προσλήψεων, τήρηση σχολαστικής καθαριότητας με συχνές απολυμάνσεις,  ευρεία παροχή προστατευτικών μέσων, τακτικός έλεγχος ασθενών και προσωπικού με τεστ, αποφυγή μετακίνησης του προσωπικού από τμήμα σε τμήμα, εστίαση στην προσωπική υγιεινή των νοσηλευομένων, τήρηση φυσικής απόστασης, μείωση της πυκνότητας των κλινών, επαρκής αερισμός των χώρων κλπ σε ό,τι αφορά στα ψυχιατρικά τμήματα, αλλά και μέτρα όπως η ενίσχυση της πρωτοβάθμιας ψυχιατρικής φροντίδας (στα πλαίσια της ενίσχυσης συνολικά της πρωτοβάθμιας υγείας) και της παροχής υπηρεσιών στην κοινότητα, ώστε να μειώνεται η ανάγκη για επείγουσα ενδονοσοκομειακή αντιμετώπιση.

Παράλληλα, ακόμη και τώρα, μετά την διασπορά και σε δεύτερο τμήμα, επιτρέπεται  η λειτουργία μικτού τμήματος για ασθενείς αρνητικούς και θετικούς στον ιό στον ίδιο χώρο! Οι μισοί από εδώ και οι άλλοι μισοί από εκεί. Αφού, όπως ακούστηκε από χείλη επιστήμονα, που εισηγείται κατά κύριο λόγο το ερμητικό κλείσιμο των τμημάτων και με καίρια θέση στη λήψη αποφάσεων για τα μέτρα που λαμβάνονται, «είναι σίγουρο ότι και οι αρνητικοί ασθενείς θα γίνουν σύντομα θετικοί»! 

Ο κανόνας «ό,τι πει η επιτροπή λοιμώξεων», εφαρμόζεται και εδώ ως ο  «χρυσός κανόνας», ακόμη κι΄ αν εισηγείται αυτή η επιτροπή,  την λειτουργία μικτού τμήματος...

Έτσι πάρθηκαν, με εκπληκτική ταχύτητα και ευκολία, σε κατάσταση πανικού, αποφάσεις για υπολειτουργία, ή και διακοπή λειτουργίας των Κέντρων Ψυχικής Υγείας και των Εξωτερικών Ιατρείων, του Κέντρου Ημέρας και του Κέντρου Πολλαπλών Ψυχοθεραπειών, όλων, δηλαδή, των λεγόμενων «κοινοτικών δομών» του Ψυχιατρείου. 

Αποκορύφωμα αποτελεί η ανακοίνωση, με Δελτίο Τύπου του Δρομοκαϊτείου, ως επισφράγιση της απαξίωσης και υποβάθμισης της δημόσιας υγείας, για την διακομιδή των «αρνητικών ασθενών» σε ιδιωτικές κλινικές! Αντί για προσλήψεις, ενίσχυση των κοινοτικών υπηρεσιών και πραγματική θεραπευτική φροντίδα, βλέπουμε να εκτυλίσσεται η υλοποίηση ενός σχεδίου έκτακτης ιδιωτικοποίησης που  θα παγιοποιήσει και θα ισχυροποιήσει, de facto, τον ρόλο των ιδιωτικών ψυχιατρικών κλινικών στις ακούσιες νοσηλείες. Εξάλλου, το έδαφος γι΄ αυτό, προετοίμασε, πριν λίγους μήνες, εν μέσω της πανδημίας, η υφυπουργός Ζ. Ράπτη νομιμοποιώντας, για πρώτη φορά, τις ακούσιες νοσηλείες σε ιδιωτικές κλινικές. 

Η στρατηγική που ακολουθείται και στην Ψυχική Υγεία (στο Δρομοκαίτειο εν προκειμένω), σε σχέση με τα μέτρα που λαμβάνονται, δεν αποτελεί πρωτοτυπία, αφού είναι  πλήρως εναρμονισμένη με την «Ιερά Βίβλο Καταστολής» και αντιμετώπισης της πανδημίας του Χρυσοχοίδη και της κυβέρνησης και εντάσσεται στην γενικότερη στρατηγική καταστολής, απαγορεύσεων, εγκλεισμού και ελέγχου των πάντων με πρόσχημα την πανδημία. Εξάλλου, είναι γνωστό ότι η ίδια περίπου κατάσταση επικρατεί και σε προσφυγικές δομές, φυλακές κλπ, παρόλο που η φωνή των εγκλείστων δεν φτάνει πάντα προς τα έξω.

Είναι, λοιπόν, φανερό ότι πρόκειται για κεντρική πολιτική που, δυστυχώς, βρίσκει «ευήκοα ώτα»  και στην ψυχιατρική κοινότητα.

Έτσι, αν χρειάστηκε ένα φυσικό φαινόμενο, ο σεισμός του 1999, που έβγαλε εκτός λειτουργίας το ΨΝΑ/Δαφνί για τρία χρόνια, για να δώσει ώθηση, στη βάση των συγχρηματοδοτούμενων, τότε, προγραμμάτων της ΕΕ, σε μιαν αργόσυρτη και εν πολλοίς ανεπιθύμητη μεταρρύθμιση - με την δημιουργία (σχεδόν αποκλειστικά) στεγαστικών δομών, σε μια «μεταρρυθμιστική» λογική νεοϊδρυματικού χαρακτήρα και με πολλούς, ποικίλων πολιτικών αποχρώσεων, να μιλούν για δήθεν «ολοκλήρωση» της ψυχιατρικής «μεταρρύθμισης» - φαίνεται ότι ήλθε ή ώρα της ανοιχτά και απροσχημάτιστα Ψυχιατρικής  Αντιμεταρρύθμισης, αυτή την φορά, με  ορόσημο την Κρίση της Πανδημίας του Covid-19.

Θεωρούμε ότι όλα αυτά δεν πρέπει να μείνουν αναπάντητα και ότι επαγγελματίες ψυχικής υγείας, άτομα με ψυχιατρική εμπειρία, οικογένειες, κοινωνικές συλλογικότητες πρέπει να συντονιστούν και έμπρακτα ν΄ αντιδράσουν απέναντι σ΄ ένα ζοφερό παρόν, που εξελίσσεται σε ένα ακόμα πιο ζοφερό μέλλον.

 

 26/3/2021

 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Η επόμενη "εκπαιδευτική συνάντηση" της Πρωτοβουλίας 'Ψ': "Μαρτυρίες από το Δρομοκαΐτειο. 140 χρόνια ζωής - Το άσυλο τόπος προστασίας-τόπος εξορίας. Η μετάβαση στην κοινότητα και η λεγόμενη ψυχιατρική μεταρρύθμιση. Σκόρπιες σκέψεις".

Η επόμενη "εκπαιδευτική συνάντηση" της Πρωτοβουλίας για ένα Πολύμορφο Κίνημα στη Ψυχική Υγεία θα γίνει την Παρασκευή, 21/2/2020, ώρα 19.30, στην αίθουσα της "Παναρκαδικής", οδός Τζωρτζ 9, 1ος όροφος (κοντά στην πλ. Κάνιγγος) και θα έχει ως θέμα :

"Μαρτυρίες από το Δρομοκαΐτειο. 140 χρόνια ζωής.

Το άσυλο τόπος προστασίας-τόπος εξορίας. Η μετάβαση στην κοινότητα και η λεγόμενη ψυχιατρική μεταρρύθμιση.

Σκόρπιες σκέψεις".

Η εισήγηση θα γίνει από την Μαρία Φαφαλιού, συγγραφέα, κοινωνική ψυχολόγο

και θ΄ ακολουθήσει συζήτηση

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ 

ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΠΟΡΡΙΨΗ Η ΕΠΙΚΡΑΤΟΥΣΑ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

Για μιαν ακόμη φορά, η ανάρτηση της φωτογραφίας ενός δεμένου “στα τέσσερα” νοσηλευόμενου μέσα σε ψυχιατρική κλινική του Δρομοκαϊτείου, πάνω σ΄ ένα πακτωμένο στο έδαφος κρεβάτι, ήλθε να δείξει ποια είναι η καθημερινότητα στο σύστημα τη ψυχικής υγείας, παρ΄ όλα τα λεκτικά πυροτεχνήματα των κρατούντων περί ”ψυχιατρικής μεταρρύθμισης”. 

 

Σ΄αυτό το ανθρώπινο σώμα, μ΄ αυτή την κακοποιητική διαχείρισή του, από την κυρίαρχη ψυχιατρική, ως ενός “αντικειμένου”, ενσαρκώνεται μια ιστορία ενός προσώπου, με την δική του ιδιαιτερότητα, τις πολύπλοκες ανάγκες και “δυσκολίες”, στη συνάντησή τους με τις ακαμψίες και τον διαχειριστικό χαρακτήρα ενός συστήματος ψυχικής υγείας που, την “θεραπευτική” του προσέγγιση, εξακολουθεί να την διαπερνά και να την καθορίζει το δίπολο “καταστολή-απόρριψη”.

 

Στο πρόσωπο για το οποίο γίνεται λόγος, έναν εικοσάχρονο νέο, έχει τεθεί μια διάγνωση στο “φάσμα του αυτισμού” και η ΜΚΟ στην οποία (ύστερα από μια πολυδαίδαλη διαδρομή) είχε καταλήξει να φιλοξενείται, τον έστειλε, λόγω “επιθετικής συμπεριφοράς”, στο Δρομοκαΐτειο, αρνούμενη, μετά, να τον δεχτεί πίσω στο οικοτροφείο όπου φιλοξενούνταν. 

 

Η μόνη “θεραπευτική” αντιμετώπιση στο Δρομοκαΐτειο ήταν η εσαεί μηχανική του καθήλωση. Απαντώντας στις διαμαρτυρίες από το Δρομοκαΐτειο (που “μας φορτώσατε ένα περιστατικό με διάγνωση αυτισμού, που δεν είναι στις αρμοδιότητες μας.....να πάει σε ΄ειδική' μονάδα” κλπ), το Υπουργείο Υγείας ανάθεσε σε άλλη ΜΚΟ να πάρει τον ασθενή σε οικοτροφείο, η οποία, όμως (αν και χρηματοδοτείται και αυτή, όπως όλες οι ΜΚΟ, από τον κρατικό προϋπολογισμό), αρνήθηκε και το μόνο που δέχτηκε να κάνει, είναι να στέλνει προσωπικό στο Δρομοκαΐτειο να “βοηθάει” τον (δεμένο πάντα) ασθενή. 

 

Βέβαια, ο ασθενής λύνεται όταν πηγαίνει εκεί η μητέρα του και τον παίρνει έξω για βόλτα. Αυτά, ωστόσο, είναι “ψιλά γράμματα” για τους θεραπευτές του νεοϊδρυματικού ψυχιατρικού μας συστήματος (δημόσιου και ΜΚΟ), που θα ‘πρεπε, αντλώντας από αυτό (αυτή την απλή βόλτα με τη μητέρα), ν΄ ανιχνεύσουν (και να επινοήσουν) διαδρομές και διαύλους προσέγγισης μέσα από τις δυσκολίες και την πολυπλοκότητα του προσώπου, προκειμένου να βρουν τρόπους επικοινωνίας και σχέσης μαζί του - τρόπους που δεν είναι, και δεν θα είναι ποτέ, καταγεγραμμένοι σε κανένα διαγνωστικό και θεραπευτικό εγχειρίδιο.

 

Γύρω-γύρω, λοιπόν, ψυχίατροι και σωματείο εργαζομένων να φωνασκούν “πάρτε τον” (με επικεφαλής τον πρόεδρό του, που είναι ταυτόχρονα ο γνωστός για τον επίπλαστο συνδικαλισμό και λαϊκισμό του πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ), ΜΚΟ να τον εναποθέτουν στο ψυχιατρείο και να αρνούνται να τον πάρουν πίσω σε οικοτροφείο, το Υπουργείο στο ρόλο του εκ του μακρόθεν θεατή και, στη μέση, ο ασθενής... διαρκώς δεμένος. Μια ιστορία που θυμίζει, αν και διαφέρει σε μεγάλο βαθμό, αυτήν του Χ.Δ στο γειτονικό Δαφνί, όπου σωματείο και ψυχίατροι, ξεσηκωμένοι, εδώ και χρόνια, φωνάζουν “πάρτε τον από εδώ”, τον σχεδόν μονίμως δεμένο (με μικρά μόνο “διαλείμματα”) ασθενή - με τους ψυχιάτρους, μάλιστα, να φτάνουν στο σημείο να κάνουν ακόμα και εισαγγελική εντολή για εγκλεισμό των διαμαρτυρόμενων γονιών. 

 

Ως Πρωτοβουλία 'Ψ' απαιτούμε την άμεση παύση όλων των κατασταλτικών πρακτικών στον προαναφερόμενο ασθενή στο Δρομοκαΐτειο (όπως, άλλωστε, για όλους τους ασθενείς). Καμιά μηχανική καθήλωση, καμιά καταστολή. Ανάπτυξη ενός εξατομικευμένου θεραπευτικού προγράμματος, με την διάθεση, για την υλοποίησή του, προσωπικού επαρκούς αριθμητικά και ταυτόχρονα, επαρκώς εκπαιδευμένου. Προετοιμασία των όρων για άμεση μετάβασή του σε κατάλληλη και πραγματικά θεραπευτική στεγαστική δομή, ικανή ν΄ ανταποκρίνεται στις θεραπευτικές του ανάγκες. 

 

Χωρίς αυτά, όχι μόνο οι προοπτικές ζωής, αλλά και η ίδια η ζωή του ασθενή είναι σε κίνδυνο.

 

 

24/3/2019

 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ 

 

 

Η ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΣΤΟΝ ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΤΗΣ «ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ» (ή, «μια από τα ίδια». όπως και επί Δεξιάς)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗΣ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ

Οι ζοφερές επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης και των διαδοχικών μνημονίων στην Ψυχική Υγεία δεν έχουν και δεν πρόκειται να έχουν ορατό τέλος.

Στην διάρκεια της χρονιάς που πέρασε, αυτό που ζήσαμε ήταν οι συνέπειες των προηγούμενων μνημονίων (κάτω από «αριστερή», πλέον, διαχείριση), που έγιναν όλο και πιο εμφανείς στην αποστράγγιση που προκάλεσαν των πάσης φύσης μονάδων και δομών ψυχικής υγείας από προσωπικό και οικονομικούς πόρους, συντελώντας στο να γίνονται, στην λειτουργία τους, όλο και πιο διαχειριστικές, κατασταλτικές και διεκπεραιωτικές, όλο και πιο ανίκανες να παρέχουν τις όποιες θεραπευτικές υπηρεσίες - πόσο μάλλον να τις παρέχουν με τους όρους (εγγενείς στην όποια έννοια του «θεραπευτικού») του σεβασμού της αξιοπρέπειας, των δικαιωμάτων και της ελευθερίας των ψυχικά πασχόντων.

Ολη αυτή την περίοδο, ούτε η «πρώτη», ούτε η «δεύτερη φορά αριστερά» έκανε τίποτα για να διορθώσει στο παραμικρό τα πράγματα, περιοριζόμενη, όπως σε όλα τα πεδία της διακυβέρνησης που ασκεί, στο να παρατηρεί παθητικά και άκρως διαχειριστικά τις εξελίξεις που, και στην Ψυχική Υγεία, οδήγησαν σε εκρηκτικές καταστάσεις. Και πώς να κάνει έστω και την παραμικρή «διορθωτική» κίνηση, τη στιγμή που λειτουργεί στη βάση της απαρέγκλιτης εφαρμογής των «συμφωνηθέντων» (επιβληθέντων), καθώς μάλιστα, η ίδια αυτή κυβέρνηση έχει υπογράψει το τρίτο και χειρότερο μνημόνιο, αυτό του καλοκαιριού, που μόλις τώρα έχει αρχίσει να τίθεται σε εφαρμογή, μη έχοντας προλάβει να δείξει τις ακόμα πιο καταστροφικές συνέπειές του και ενώ, προς επιβεβαίωση των ανωτέρω, σπεύδει υπάκουα ν΄ αποσύρει και το δήθεν «παράλληλό» της πρόγραμμα με ένα απλό νεύμα αποδοκιμασίας των «εταίρων».

Διάφορες επιτροπές στο Υπουργείο Υγείας με αντικείμενο την Ψυχική Υγεία δεν είναι, πλέον, ικανές ούτε για τις παραδοσιακές «ασκήσεις επί χάρτου» που διεξήγαγαν διαχρονικά όλες οι σχετικές επιτροπές, σπαταλώντας εργατοώρες σε αδιέξοδες, ανακυκλούμενες και προσχηματικές συζητήσεις που άφηναν πάντα την πραγματική κατάσταση αμετάβλητη-κάτι που ζήσαμε σ΄ όλη τη διάρκεια των τριάντα χρόνων ψυχιατρικής «μεταρρύθμισης».

Στον χώρο της Ψυχικής Υγείας, η αποσάθρωση των δημόσιων υπηρεσιών, που πειθήνια υλοποιεί η κυβέρνηση Σύριζα-Ανελ, αλληλεπιδρά, λειτουργώντας σε αντιστοιχία και συνέργια με το κυρίαρχο ψυχιατρικό παράδειγμα, το οποίο ποτέ δεν αμφισβητήθηκε, από τις πανεπιστημιακές έδρες μέχρι τις κλινικές των ψυχιατρείων και των γενικών νοσοκομείων και τα όποια ομοιώματα κοινοτικών υπηρεσιών λειτούργησαν, για όσο λειτούργησαν, διάσπαρτα, αυτοαναφορικά και κατακερματισμένα, χωρίς ποτέ να συναρθρώνονται και να λειτουργούν στην λογική ενός ολοκληρωμένου και τομεοποιημένου δικτύου υπηρεσιών.

Όχι μόνο δεν υπήρξε η παραμικρή αμφισβήτηση της κατασταλτικής ψυχιατρικής στη διάρκεια αυτού του χρόνου, αλλά, αντίθετα, υπήρξε η περαιτέρω επιβεβαίωσή της - με την ψυχιατρική κοινότητα (και αυτήν που πρόσκειται στον Σύριζα) να βαδίζει πάνω σ΄ ένα όλο και πιο ολισθηρό, λόγω των ακολουθούμενων πολιτικών, έδαφος – σε μια λογική αμυντική και όχι αναζήτησης εναλλακτικών λύσεων - προκειμένου να «αποτρέψει» το επερχόμενο «κακό» με τις ίδιες μεθόδους και πρακτικές, τις μόνες που διαχρονικά γνωρίζει και εφαρμόζει και οι οποίες δεν κάνουν άλλο από το να παράγουν και να επιδεινώνουν το «κακό».

Μετά τον θάνατο, τον περασμένο Μάιο, ενός καθηλωμένου ασθενή που προκλήθηκε από άλλον, επίσης καθηλωμένο, ασθενή, εισάγονται στο ΨΝΑ οι θάλαμοι απομόνωσης («λευκά κελιά»), με παρακολούθηση μέσα από κάμερες. Μετά το τραγικό συμβάν του Σεπτέμβρη, με τον θάνατο από αναθυμιάσεις, λόγω πυρκαγιάς, τριών καθηλωμένων ασθενών, η απάντηση είναι η περαιτέρω επιτάχυνση του «δικαστικού ψυχιατρείου», λόγω της υποτιθέμενης «επικινδυνότητας» του ασθενή που έβαλε τη φωτιά – μιας «επικινδυνότητας» απαλλακτικής της πραγματικής επικινδυνότητας που διέπει την λειτουργία του κυρίαρχου ψυχιατρικού συστήματος - και πίσω από την οποία οχυρώθηκαν αμυντικά οι πάντες. Η μηχανική καθήλωση, από κάτι ανέκαθεν αυτονόητο για την κυρίαρχη ψυχιατρική, γίνεται, πλέον, το σήμα κατατεθέν.

Και είναι χαρακτηριστικό ότι ο μόνος που βρέθηκε να φταίει, μετά την συνήθη τελετουργία των ανέκαθεν ανούσιων και επίπλαστων εξεταστικών διαδικασιών, ήταν ο «συνήθης ύποπτος», ο ασθενής που «έβαλε τη φωτιά», μια ενοχή κατασκευασμένη ως «αποκλειστική ενοχή του ατόμου» και, φυσικά η επανεπιβεβαίωση της «φοβερής» και «μοναδικής» στα χρονικά «επικινδυνότητάς» του (τέτοιας που να εξηγεί όλη την διαχρονική δυσλειτουργία του ΨΝΑ). Ευθύνες αποδόθηκαν, με τον συνήθη προσχηματικό τρόπο, όπως έχει δείξει η σχετική εμπειρία, και σε κάποιους με ιεραρχικά υπεύθυνες θέσεις, για κάποιες κατ΄ εφαπτομένην παραλείψεις, όχι, όμως, και κατ΄ ουδένα τρόπο, στο σύστημα που κρατάει εσαεί καθηλωμένους τους ασθενείς - οι οποίοι, αν δεν ήταν καθηλωμένοι, δεν θα πέθαιναν – ούτε στην παγιωμένη, ως αυτονόητη, πρακτική των αυθαίρετων διαδικασιών με τις οποίες εν γένει αποφασίζονται και γίνονται οι μηχανικές καθηλώσεις, αλλά ούτε και στο γεγονός καθεαυτό της χρησιμοποίησης αυτών των αντιθεραπευτικών και τραυματικού χαρακτήρα μεθόδων, που ισοδυναμούν με βασανιστήριο (και που, όχι σπάνια, αποτελούν άμεση αιτία θανάτου). Και η «αριστερή» ηγεσία του Υπουργείου Υγείας, που διαχειρίστηκε αυτή την διαδικασία, δεν μπορούσε παρά να καλύπτεται (και να καλύπτει) πλήρως από την όλη εξεταστική διεκπεραίωση του συμβάντος. Εν αναμονή πάντα του επόμενου….

Δομημένη και λειτουργώντας πάνω σε λογικές που αντιμετωπίζουν την ψυχική αρρώστια ως «αντικείμενο», αποκομμένο από το βίωμα και την ιστορία του προσώπου στην κοινωνική του αλληλεπίδραση, ένα «αντικείμενο» με εγγενή τον, σε άλλοτε άλλο βαθμό, χαρακτήρα της «επικινδυνότητας» ως ατομικής ιδιότητας, προτάσσουν, πριν και σε βάρος της όποιας θεραπευτικής προσέγγισης, την φύλαξη : κλειδωμένη πόρτα, μηχανική καθήλωση, απομόνωση, προώθηση, με πρόταση της ίδιας της «Ειδικής Επιτροπής Ελέγχου Προστασίας Δικαιωμάτων των Ατόμων με Ψυχικές Διαταραχές», σε κάθε ψυχιατρικό τμήμα, μιας «πτέρυγας αυξημένης φροντίδας» για «διεγερτικούς και αυτοκτονικούς ασθενείς», σε μια λογική αντιμετώπισης της παταγώδους αποτυχίας των πρακτικών και των συστημάτων καταστολής με ακόμα μεγαλύτερη καταστολή, βία και απανθρωποποίηση.

Οσο πιο πολύπλοκες οι ανάγκες του υποκειμένου, τόσο πιο μονόδρομη, απλοποιητική, ασφυκτικά στερητική της ελευθερίας και βάναυσα κατασταλτική η αντιμετώπιση.

Δεν είναι τυχαίο ότι στο ίδιο ψυχιατρείο, στο ΨΝΑ, που συνέβησαν οι διαδοχικοί τραγικοί θάνατοι (αυτοί που έγιναν γνωστοί) συνέβη και η αυθαίρετη αλλαγή χρήσης κτιρίου, αξίας 7.3 εκ. ευρώ, που παραδόθηκε, με 6ετή καθυστέρηση, για να λειτουργήσει ως ΚΨΥ, το οποίο, αντί για ΚΨΥ, χρησιμοποιήθηκε από την Διοίκηση του ΨΝΑ, με σύμφωνη γνώμη της ψυχιατρικής κοινότητας, ως χώρος μεταφοράς στεγαστικών δομών, των οποίων ξενοικιάστηκαν τα κτίρια όπου μέχρι τώρα στεγάζονταν, καθώς και για την μεταφορά των εξωτερικών ιατρείων του ψυχιατρείου. Πλήρης άρνηση, δηλαδή, για την όποια, έστω και προσχηματική, στροφή στην κοινότητα.

Την ίδια στιγμή, η συρρίκνωση των στεγαστικών δομών που έχει αρχίσει εδώ και τρία χρόνια, συνεχίστηκε και φέτος με το κλείσιμο, μεταξύ άλλων, και προστατευόμενων διαμερισμάτων και την διασπορά των ενοίκων τους αλλού, όπου υπήρχε κενή θέση, μειώνοντας δραστικά τον αριθμό των διατιθέμενων θέσεων ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης για λόγους περικοπών των σχετικών δαπανών. Παρόμοιο κίνδυνο αντιμετωπίζουν τα προστατευόμενα διαμερίσματα της οδού Αχαρνών 1, που υπάρχουν εδώ και πάνω από 20 χρόνια και τα οποία, ενώ υπάρχει πρόταση και δυνατότητα αξιοπρεπούς μεταστέγασης σε υπάρχον κατάλληλο κτίριο, η Διοίκηση του ΨΝΑ, εν γνώσει των αρμόδιων του Υπουργείου Υγείας, το ξενοικιάζει και σχεδιάζει την διασπορά τους όπου υπάρχει, ή δημιουργηθεί «κενός χώρος» μέσα από τον συνωστισμό των ενοίκων διαφόρων άλλων στεγαστικών δομών.

Αυτή η εκ των έσω κατάρρευση και εκβαρβαρισμός του συστήματος των υπηρεσιών συμβαδίζει με τις μηδέποτε εγκαταλειφθείσες επιδιώξεις (δεσμεύσεις προς την ΕΕ) για το βίαιο κλείσιμο των ψυχιατρείων - μόνο που επί Σύριζα, σε αντίθεση με την θορυβώδη, ολοταχή και μανιακόμορφη διαδικασία που ακολούθησε η προηγούμενη Διοίκηση του ΨΝΑ, παίρνει μια φαινομενικά πιο «ήπια» μορφή χωρίς ν΄ αλλάζει ουδόλως σε περιεχόμενο. Αλλωστε, είχαν δηλώσει ότι θα ζητούσαν, ούτως ή άλλως, αναβολή της εφαρμογής του συμφώνου Αντόρ -Λυκουρέντζου για ένα-δυο χρόνια. Τίποτε άλλο. Και έτσι ακριβώς συμβαίνει.

Ηδη, στην προαναφερθείσα έκθεση της «Επιτροπής Προστασίας Δικαιωμάτων» για το τραγικό συμβάν του Σεπτέμβρη στο ΨΝΑ, αναφέρεται η πρόταση για μεταφορά τεσσάρων κλινικών σε γενικά νοσοκομεία - πρόταση που υπάρχει και σε επίσημα έγγραφα των επιτροπών για την Ψυχική Υγεία του Υπουργείου, σε συνδυασμό με αντίστοιχες προτάσεις και διαδικασίες για το ΨΝΘ. Χωρίς να υπάρχει, έστω και κατ΄ ελάχιστον, η όποια πρόθεση για δημιουργία δικτύου κοινοτικών υπηρεσιών εναλλακτικών στον εγκλεισμό και στον μονόδρομο της ψυχιατρικής νοσηλείας, χωρίς να είναι ικανοί, όχι να σχεδιάσουν, αλλά ούτε καν να συλλάβουν τι σημαίνει και τι είναι τομεοποίηση. Το βίαιο κλείσιμο, λοιπόν, των ψυχιατρείων, «σε όλο του το μεγαλείο», και επί κυβερνήσεων της κατ΄ όνομα «Αριστεράς», όπως και επί Δεξιάς. Μέχρι και η κατάργηση της παρακράτησης των συντάξεων των ενοίκων των στεγαστικών δομών ψυχικής υγείας των περιθαλπόμενων σε προνοιακές δομές (που είχε θεσμοθετήσει ο Λοβέρδος σε συνεργασία με κάποιες γνωστές ΜΚΟ), μετατράπηκε σε φάρσα από την κυβέρνηση Σύριζα-Ανελ, καθώς είχε περιληφθεί στο «παράλληλο πρόγραμμα» που απεσύρθη ύστερα από απαίτηση των «εταίρων». Σημειωτέον ότι το σκέλος που αφορούσε τους ψυχικά πάσχοντες δεν είχε εφαρμοστεί ποτέ, καθώς είχε συναντήσει τις συνεχείς κινητοποιήσεις συλλογικοτήτων επαγγελματιών ψυχικής υγείας ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία και συλλόγων οικογενειών ψυχικής υγείας. Στο σκέλος, όμως, που αφορούσε τις προνοιακές μονάδες και δομές, η παρακράτηση είχε ξεκινήσει κανονικά και εδώ πάνω από δυο χρόνια.

Η Ψυχική Υγεία δεινοπαθεί το ίδιο επί αριστερόστροφου νεοφιλελευθερισμού, όπως και επί του ακραιφνούς δεξιόστροφου. Η κατάσταση πρόκειται να επιδεινωθεί με ακόμα πιο γοργούς ρυθμούς στο άμεσα προσεχές μέλλον. Κάθε βήμα προς την προϊούσα αποδυνάμωση και την ενδόρρηξη των υπαρχόντων υπηρεσιών, είναι και βήμα προς την περαιτέρω κατασταλτική μετάλλαξη πρακτικών και δομών (δικαστικό ψυχιατρείο κλπ).

Αλλά και προς την περαιτέρω ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, με κεντρικό, εν προκειμένω, τον ρόλο των κρατικοδίαιτων ΜΚΟ, οι οποίες, και ως «Δίκτυο Αργώ», προσφέρονται ανέκαθεν, όπως την εποχή του Λοβέρδου, έτσι και στην περίοδο του Σύριζα, να υπηρετούν, με το όποιο κόστος για τους «φιλοξενούμενους» και τους εργαζόμενους στις δομές τους, τις εκάστοτε κυβερνητικές πολιτικές, ανοικτές προς, ή και επιδιώκοντας, την όλο και πιο κερδοσκοπικού χαρακτήρα μετάλλαξή τους. Όπως για όλες τις προηγούμενες ηγεσίες του Υπουργείου Υγείας, έτσι και για την παρούσα, τα περίφημα «σκάνδαλα των ΜΚΟ ψυχικής υγείας», για μιαν ακόμα φορά, «δεν υπάρχουν».

Και δεν είναι άσχετη από την απλώς σε επίπεδο «αριστερής καρέκλας» λειτουργία της ηγεσίας του Υπουργείου Υγείας, η απαράδεκτη σιωπή και συνενοχή της στο νέο «σκάνδαλο της Λέρου», που δημιουργεί η κυβέρνηση Σύριζα-Ανελ. κατ΄ εντολήν της ΕΕ, με την παρεμπόδιση της λειτουργίας ανοικτού Κέντρου Υποδοχής προσφύγων και μεταναστών στο πρώην ΠΙΚΠΑ Λέρου και το ξανάνοιγμα του εκεί ψυχιατρείου ως κέντρου κράτησης (στρατοπέδου συγκέντρωσης) για τον εγκλεισμό, μετά τους ψυχικά ασθενείς και τους πολιτικούς εξόριστους, αυτή τη φορά, προσφύγων και μεταναστών.

Κι΄ όσο για την κατάσταση στα Λεχαινά και στα άλλα παρόμοια ανά την επικράτεια προνοιακά ιδρύματα, με τα κλουβιά και τις απαράδεκτες συνθήκες μιας φροντίδας ωσάν ενός δια βίου βασανιστηρίου, η απάντηση είναι ότι «δεν εμπίπτουν στην αρμοδιότητά μας, αλλά σ΄ αυτήν του Υπουργείου Εργασίας», απ΄ όπου, ωστόσο, εκπορεύεται η ίδια αδιαφορία για μια διαιωνιζόμενη κοινωνική αθλιότητα, με διαχρονική ευθύνη όλων των κυβερνήσεων, για την οποία δεν υπάρχει η παραμικρή πρόθεση, ούτε από την κυβερνώσα «αριστερά», για την όποια παρέμβαση.

Είναι σαφές ότι, τα άτομα με ψυχιατρική εμπειρία, οι οικογένειές τους, οι εργαζόμενοι (όπως και οι άνεργοι) λειτουργοί ψυχικής υγείας δεν έχουν τίποτα να περιμένουν από μια κυβέρνηση που αποτελεί αριστερό δεκανίκι του κυρίαρχου συστήματος, από μια ηγεσία του Υπουργείου Υγείας που λειτουργεί σε συνέργια με την κυρίαρχη ψυχιατρική κοινότητα προς ακόμα πιο κατασταλτικές ψυχιατρικές πρακτικές. Η ανεξάρτητη, με χειραφετητικά προτάγματα και από κοινού κινητοποίηση των άμεσα ενδιαφερομένων, τόσο αυτών που λαμβάνουν, όσο και αυτών που παρέχουν υπηρεσίες ψυχικής υγείας, σε στενή συμμαχία με κοινωνικά κινήματα και στην κατεύθυνση της αμφισβήτησης του κυρίαρχου ψυχιατρικού παραδείγματος, είναι ο μόνος τρόπος, και δρόμος, για ν΄ ανοίξουν εστίες και κινήσεις, μέσα κι΄ έξω από τα όποια ιδρύματα και θεσμούς, ενάντια στην ψυχιατρική βαρβαρότητα και την νεοφιλελεύθερη αποδόμηση της Ψυχικής Υγείας.

28/12/2015

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ

«Η κυρίαρχη ψυχιατρική δολοφονεί…» – Παρέμβαση στα ψυχιατρικά νοσοκομεία ΨΝΑ Δαφνί και Δρομοκαΐτειο.

Την Παρασκευή 18 Δεκέμβρη συλλογικότητες του αγώνα που δεν θέλουν και δεν μπορούν να ξεχάσουν την βαρβαρότητα που επικρατεί στα ψυχιατρεία και που έχει οδηγήσει στο θάνατο τουλάχιστον 3 συνανθρώπων μας, κάναμε παρέμβαση στα 2 ψυχιατρικά νοσοκομεία της Αθήνας, Δαφνί και Δρομοκαΐτειο. Επισκεφθήκαμε τις πτέρυγες, μοιράσαμε κείμενα και συζητήσαμε με ασθενείς, προσωπικό, συγγενείς και επισκέπτες, πήγαμε στα γραφεία του συλλόγου των εργαζομένων στο Δαφνί και βέβαια στα γραφεία της διοίκησης όπου και στα δύο νοσοκομεία δεν υπήρχαν ούτε οι διοικητές ούτε οι υποδιοικητές. Επίσης γράψαμε συνθήματα έξω από το κτήριο που δολοφονήθηκαν οι 3 ασθενείς καθώς και στη διοίκηση. Τέλος κρεμάσαμε πανό έξω από τα νοσοκομεία ενάντια στην ψυχιατρική βαρβαρότητα.

Σε αυτή μας την παρέμβαση συναντήσαμε διάφορες αντιδράσεις που εκφράζουν και διαφορετικές λογικές. Κόσμος που μας άκουγε με ενδιαφέρον, κόσμος που ήθελε να εκφράσει τη αγωνία του, αλλά και λογικές που βλέπουν τα δεσίματα και την καταστολή ως μονόδρομο και αδυνατούν να φανταστούν διαφορετικές θεραπευτικές λογικές.

Συναντήσαμε όμως και λογικές που θεωρούν ότι δεν μπορούμε να έχουμε λόγο απέναντι σε αυτά που συμβαίνουν μέσα στα ψυχιατρεία, ή τουλάχιστον δεν μπορούμε να φέρουμε αυτό το λόγο στα ψυχιατρεία. Άνθρωποι σε διοικητικά πόστα επειδή θεώρησαν ότι δεν «χωράμε» εμείς και ο λόγος μας προσπάθησαν να μας περιορίσουν και κάποιοι αφού μας προπηλάκισαν λεκτικά και σωματικά, κάλεσαν την αστυνομία. Οι προκλήσεις τους απαντήθηκαν μέσα από την επιμονή μας να παρέμβουμε ακριβώς εκεί που δημιουργούνται οι συνθήκες που οδήγησαν στους θανάτους νοσηλευόμενων.

Γιατί δεν ξεχνάμε τους «αόρατους» θανάτους και τις ακόμα πιο «αόρατες» συνθήκες που τους δημιούργησαν.

Ακολουθούν το κείμενο που μοιράστηκε καθώς και φωτό από την παρέμβαση.

«Η κυρίαρχη ψυχιατρική δολοφονεί...»

«Έκτωρ, χιλιάδες πέρασαν τα χρόνια από το χαμό σου...

Έκτωρ πού τρέχει η ψυχή σου, σε ποιες χαράδρες χάνεται;

Πού είναι η Ανδρομάχη σου, πού είναι το παιδί σου;»

Ποίημα έγκλειστου στο ΨΝΑ, Δαφνί

Σήμερα είμαστε εδώ για να μην συνηθίσουμε τη βαρβαρότητα. Γιατί δεν ξεχνάμε τους «αόρατους» θανάτους και τις ακόμα πιο «αόρατες» συνθήκες που τους δημιούργησαν.

Βλέπουμε και νιώθουμε γύρω μας την πολιτική και οικονομική κυριαρχία να επιτίθεται σε όλους τους τομείς αναπαραγωγής των κατώτερων τάξεων. Με όχημα τα μνημόνια, κεφάλαιο και κράτος απαξιώνουν και καταργούν ό,τι αφορά τον άμεσο ή τον έμμεσο κοινωνικό μισθό μας και τα μέσα διαβίωσής μας. Γνωρίζουμε ότι οι συνέπειες στην υγεία και ειδικότερα στην ψυχική είναι συντριπτικές.

Για το άμεσο μέλλον, στα πλαίσια αυτής της επίθεσης, και πέρα από την αλόγιστη χρήση του βασανιστηρίου των μηχανικών καθηλώσεων, η κυρίαρχη ψυχιατρική κοινότητα και το υπουργείο υγείας προωθεί σχεδιασμούς, όπως δικαστικά ψυχιατρεία (άρθρο 69), «ήσυχα δωμάτια» απομόνωσης με κάμερες, υποχρεωτική θεραπεία κατ’ οίκον ασθενών. Το «κλείσιμο των ψυχιατρείων» που προπαγανδίζουν (δεδομένης της ανυπαρξίας εναλλακτικών στον εγκλεισμό κοινοτικών υπηρεσιών και χρηματοδότησης), γίνεται στη λογική της κατάργησης και των περικοπών, εις βάρος των ασθενών, που γενικά μένουν ακάλυπτοι από την όποια φροντίδα και, σε πολλές περιπτώσεις, πέταγμα στο δρόμο όσων αδυνατούν οικονομικά να αντεπεξέλθουν. Επαληθεύεται ότι, ενώ η ασθένεια είναι διαταξική, η θεραπεία έχει αμείλικτο ταξικό πρόσημο.

Ειδικά στην ψυχική υγεία, τα γεγονότα μαρτυρούν την πλήρη διάλυση των υπηρεσιών της. Εδώ, η βαρβαρότητα μοιάζει να έχει γίνει καθεστώς και τον τελευταίο χρόνο μετράμε νεκρούς. Τρεις δεμένοι ασθενείς κάηκαν το Σεπτέμβρη, ένας άλλος τραυματίστηκε θανάσιμα μετά από επίθεση άλλου πάσχοντα το Μάη, παιδιά δεμένα με ιμάντες και κλειδωμένα σε κλουβιά στο ΚΕΠΕ Λεχαινών, αυτοκτονία ασθενή στο Δαφνί καθώς και άλλοι «αόρατοι» θάνατοι που δεν τους μαθαίνει κανένας.

Σε αυτά τα περιστατικά, παρόλο που το ζήτημα των τραγικών ελλείψεων σε προσωπικό μπορεί να αποβεί μοιραίο, αυτό που ευθύνεται είναι το ψυχιατρικό σύστημα της καταστολής μέσω των καθηλώσεων και των ψυχοφαρμάκων. Και ενώ οι πολιτικές των τελευταίων χρόνων εντείνουν τη βαρβαρότητα, αυτή βασίζεται στην κυρίαρχη ψυχιατρική θεώρηση και πρακτική που έχει πάρει σαφή θέση στην πλευρά της εξουσίας, για την καταστολή, τον έλεγχο και τελικά τη δημόσια τάξη.

Όσοι κρίνονται ως απροσάρμοστοι, μη κανονικοί, αντισυμβατικοί, «διαφορετικοί» χαρακτηρίζονται όλο και περισσότερο ως «επικίνδυνοι» από την κυρίαρχη ψυχιατρική - το ίδιο όπως, αντίστοιχα, οι μετανάστες, όσοι αμφισβητούν την κατεστημένη πολιτική εξουσία κλπ. Όλοι αυτοί κατασκευάζονται ως οι «επικίνδυνες κοινωνικές ομάδες». Και στο χώρο της λεγόμενης Ψυχικής Υγείας, τη συνέχεια την αναλαμβάνουν το ψυχιατρικό κατεστημένο, οι φαρμακοβιομηχανίες, οι ΜΚΟ, οι εταιρίες φύλαξης, τα ιδιωτικά συμφέροντα.

Έχει δημιουργηθεί, κάτω από αυτό το πρίσμα πειθάρχησης και ελέγχου, ένας μηχανισμός όπου αντί για θεραπεία έχουμε φύλαξη - καταστολή και τελικά τον καθολικό έλεγχο στα κολαστήρια που ειρωνικά ονομάζονται ψυχιατρεία. Ο ασθενής χάνει την ανθρώπινη υπόστασή του. Μέσω ενός νομικού κυκεώνα, τίθεται ουσιαστικά εκτός νόμου. Γίνεται έρμαιο στις διαθέσεις, πειραματισμούς, συμφέροντα, όμηρος του ψυχιατρικού κατεστημένου και των ψυχιάτρων που το υπηρετούν. Μία κατάσταση που συνεχίζεται και μετά την έξοδο από το νοσοκομείο, στιγματισμένος πολλές φορές εφ' όρου ζωής.

Το νοσηλευτικό προσωπικό και όλοι οι εργαζόμενοι στα ψυχιατρεία και σε όλες τις υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας, πιεσμένοι εξαναγκάζονται να λειτουργούν σαν γρανάζια και εκτελεστικά όργανα μιας απάνθρωπης ψυχιατρικής, την οποία (με τεράστια ευθύνη των σωματείων τους) αδυνατούν να αμφισβητήσουν, φτάνοντας συχνά στο σημείο να την υιοθετούν ως τη μόνη ενδεδειγμένη και δυνατή προσέγγιση. Οι καθηλώσεις, το δέσιμο και η καταστολή γίνονται καθημερινότητα όχι μόνο για όσους θεωρούνται «επικίνδυνοι» αλλά, εν δυνάμει, για όλους. Στο πόρισμα μάλιστα για τη φωτιά, ενώ καταγράφονται πλήθος λάθη, παραλείψεις, ελλείψεις, το προφανές, ότι δηλαδή κανένας δε θα πάθαινε τίποτα αν δεν ήταν δεμένος, δεν εξετάζεται καν.

Η αδιαφορία, ο ατομικισμός, η ιδιώτευση που κυριαρχούν στην κοινωνία, αναπαράγουν το μηχανισμό αυτό, με αποτέλεσμα την υποκριτική αδιαφορία για το τι γίνεται πίσω από τις κλειδωμένες πόρτες, αρκεί να είναι οι «επικίνδυνοι» μακριά.

Για εμάς, το ζήτημα είναι το ξεπέρασμα των ψυχιατρείων και η αποϊδρυματοποίηση, με ενεργό, πρωταγωνιστικό ρόλο της κοινωνίας, των επαγγελματιών ψυχικής υγείας, καθώς και των άμεσα ενδιαφερόμενων. Για την αλλαγή της κουλτούρας και της ιδρυματικής συμπεριφοράς, την κατάργηση της χρήσης βίας, των καθηλώσεων, της φαρμακοκαταστολής και των απομονώσεων, ως μορφής θεσμικής επιβολής της Ψυχιατρικής. Αυτό σημαίνει αντικατάσταση και υπέρβαση των ιδρυμάτων από ένα ολοκληρωμένο κοινοτικό δίκτυο τομεοποιημένων υπηρεσιών. Σημαίνει ικανοποιητικές συνθήκες εργασίας και αποδοχών, καθώς και κατοχύρωση των κεκτημένων των εργαζομένων. Σημαίνει εξατομικευμένη απάντηση στις ιδιαίτερες ανάγκες του καθενός ασθενή, πλήρη και έμπρακτο σεβασμό των δικαιωμάτων του και της αξιοπρέπειάς του, αναγνώρισή του ως ισότιμου συνομιλητή σε όλη τη θεραπευτική διαδικασία. Σημαίνει εξάλειψη της οποιουδήποτε είδους ιδιωτικής επιχειρηματικότητας από την ψυχική υγεία. Παραδείγματα προς αυτή την κατεύθυνση της αποϊδρυματοποίησης υπάρχουν στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό.

Ωστόσο, η υπέρβαση και η αλλαγή της κυρίαρχης ψυχιατρικής μεθοδολογίας δεν είναι μία απόφαση που θα παρθεί κεντρικά, αλλά θα οργανωθεί από όλους όσοι έχουν εμπλακεί στη διαδικασία μετασχηματισμού της, και εντέλει από όλους τους αγωνιζομένους ενάντια στην καπιταλιστική βαρβαρότητα.

Συντονισμός συλλογικοτήτων ενάντια στην ψυχιατρική βαρβαρότητα

Ανοιχτή Λαϊκή Συνέλευση Περιστερίου

Αυτοδιαχειριζόμενος Κοινωνικός Χώρος Pasamontaña

Ιατρείο Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ιλίου

Κοινωνικός Χώρος για την Υγεία

Πρωτοβουλία για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία

Συνέλευση Αδιαμεσολάβητης Δράσης ΒΠΚΖ