Τρίτη 14 Απριλίου 2026

Περιοδικό Asylum & Tετράδια Ψυχιατρικής: 40+ χρόνια Νησίδες Αντίστασης στην Ψυχική Υγεία

 






Με αφορμή τη συμπλήρωση των 40+ χρόνων από την κυκλοφορία του Asylum- The Radical Mental Health Magazine στο Ηνωμένο Βασίλειο και της σειράς Τετράδια Ψυχιατρικής στην Ελλάδα, σας προσκαλούμε σε μια εκδήλωση που επιχειρεί να ανοίξει έναν κριτικό διάλογο γύρω από τη συμβολή τους στον χώρο της ψυχικής υγείας.

Δανειζόμενες τον όρο «νησίδες αντίστασης» από το βιβλίο του Θ.Μεγαλοοικονόμου με τίτλο «Ποια ψυχική υγεία και ποια ψυχιατρική, σε ποια κοινωνία» στεκόμαστε σε δυο εγχειρήματα που μέσα στον χρόνο, προκάλεσαν ρωγμές στον κυρίαρχο λόγο για την ψυχική υγεία. Τα Τετράδια Ψυχιατρικής και το Asylum ανοίξαν χώρους αντίστασης στη δημόσια συζήτηση για την αμφισβήτηση της καθολικότητας του βιοϊατρικού μοντέλου και την ορατότητα και επικύρωση αφηγήσεων της βιωμένης ψυχιατρικής εμπειρίας, χαράσσοντας διαδρομές προς την χειραφέτηση, την συμπερίληψη και την συλλογικότητα.

Πώς συναντιούνται τα δυο περιοδικά σήμερα και τι έχουμε να αναμένουμε από αυτή την συνομιλία;

Το Asylum Magazine άρχισε την έκδοσή του στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1986 ως ένα ανεξάρτητο, μη κερδοσκοπικό εγχείρημα, βασισμένο εξαρχής στη συνεργασία επαγγελματιών ψυχικής υγείας με άτομα με ψυχιατρική εμπειρία. Εμπνευσμένο -μεταξύ άλλων- από την Δημοκρατική Ψυχιατρική και το Κίνημα για τη Χειραφέτηση των Επιζώντων της Ψυχιατρικής, διεκδίκησε έναν χώρο όπου η βιωμένη ψυχιατρική εμπειρία δεν αντιμετωπίζεται ως αντικείμενο μελέτης, αλλά ως μορφή γνώσης με λόγο και παρουσία που αξίζει ορατότητας. Ταυτόχρονα, καλλιέργησε έναν διάλογο που πασχίζει να υπερβεί μονοσήμαντες προσεγγίσεις που αφορούν πολύπλοκα ζητήματα όπως οι διαγνώσεις, η φαρμακοθεραπεία, ο ψυχιατρικός εξαναγκασμός και η ακούσια νοσηλεία, και η χρήση του ηλεκτροσόκ.

Παράλληλα, τα Τετράδια Ψυχιατρικής, αναπτυσσόμενα την ίδια ιστορική περίοδο σε ένα διαφορετικό κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο, αποτέλεσαν ένα πεδίο συγκρότησης κριτικού και πολιτικοποιημένου λόγου γύρω από την ψυχική υγεία. Σε μια εποχή στην Ελλάδα, όπου οι συνέπειες της ασυλοποίησης υπονόμευαν την ορατότητα και την ακρόαση της εμπειρίας των ληπτών/ληπτριών ψυχιατρικών υπηρεσιών, τα Τετράδια Ψυχιατρικής συνέβαλαν ουσιαστικά στην αμφισβήτηση κυρίαρχων αντιλήψεων και στη σύνδεση της ψυχικής υγείας με ζητήματα κοινωνικού αποκλεισμού.

Το Asylum Magazine και τα Τετράδια Ψυχιατρικής βλάστησαν την ίδια περίπου περίοδο, σε διαφορετικές χώρες, μέσα από σπόρους κοινών ανησυχιών: ποιος έχει λόγο για την ψυχική υγεία, πώς παράγεται η γνώση και ποιες σχέσεις εξουσίας τη διαμορφώνουν. Σήμερα, η συνάντησή τους αναδεικνύει τη σημασία της συνομιλίας ανάμεσα στη βιωμένη εμπειρία και την κριτική θεωρία, ανάμεσα στις φωνές «από τα κάτω» και την πολιτική ανάλυση των θεσμών.

Για εμάς, τα δύο περιοδικά και οι άνθρωποι που τα συγκροτούν αποτελούν σημαντικές νησίδες αντίστασης — και η συνάντησή τους είναι μια ευκαιρία να δημιουργηθεί ένας κοινός τόπος διαλόγου και συλλογικής αναζήτησης.

Η εκδήλωση αυτή φιλοδοξεί να προσφέρει μια τέτοια ευκαιρία συνάντησης όπου εμπειρίες, θεωρίες και πρακτικές μπορούν να τεθούν σε διάλογο και να ανοίξουν νέα ερωτήματα για το παρόν και το μέλλον της ψυχικής υγείας.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ