Η ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ ΣΕΡΝΕΙ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΥΣ ΣΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ ΔΙΕΚΔΙΚΩΝΤΑΣ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΗ ΠΟΥ ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ ΓΙΑ ΤΗ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ

 

Είναι γνωστή η μηνυτήρια αναφορά που έκανε πριν μερικές μέρες το «συνδικαλιστικό» σωματείο «Ένωση Αστυνομικών Υπαλλήλων Βορειοανατολικής Αττικής» κατά όλων των ψυχιάτρων που εφημέρευσαν από τον Φεβρουάριο του 2024 μέχρι σήμερα, με την κατηγορία για «παράβαση καθήκοντος και έκθεση κατά συρροή», επειδή δεν είχαν ούτε καν ράντζο διαθέσιμο για τη νοσηλεία ατόμων που οι αστυνομικοί προσήγαγαν, όπως πάντα με χειροπέδες, βάσει εισαγγελικής εντολής.

Και σε αγαστή συνέργεια, ωσάν, ως συνήθως, το μακρύ χέρι της αστυνομίας, το σύστημα της Δικαιοσύνης, εν προκειμένω το Πρωτοδικείο Αθηνών, έσπευσε να ζητήσει ονόματα και διευθύνσεις των εφημερευόντων ψυχιάτρων (από το ΨΝΑ, αλλά, προφανώς, και από παντού) προκειμένου να διερευνήσει σε ποιο βαθμό έχει βάση η μηνυτήρια αναφορά.

Με τα γνωστά προφίλ Άδωνι Γεωργιάδη και Βαρτζόπουλου, από τη μια, και Χρυσοχοϊδη, από την άλλη, η αστυνομία λειτουργεί, εδώ και πολύ καιρό, ωσάν να έχει λόγο, και μάλιστα τον πρώτο, και στα ζητήματα της ψυχικής υγείας, όπως σε όλες τις πτυχές της κοινωνικής μας ζωής. Αυτό που κρύβουν, ή προσπαθούν να διαστρεβλώσουν όλοι, από υπουργούς μέχρι τον τελευταίο αστυνομικό, είναι ότι η εισαγγελική εντολή για την προσαγωγή φερόμενου ως ασθενούς, βάσει του νόμου, δεν είναι για νοσηλεία αλλά για εξέταση, η οποία θα κρίνει αν χρειάζεται ή όχι εισαγωγή για νοσηλεία. Με την ιδρυματική λειτουργία της ψυχιατρικής που ανέκαθεν επικρατούσε σε αυτή τη χώρα, πιο πολύ ως θεματοφύλακα της δημόσιας τάξης παρά ως θεραπευτικού παράγοντα (με δομικά της στοιχεία τα στερεότυπα της «επικινδυνότητας», του στίγματος, του κοινωνικού ελέγχου και της καταστολής), είχε καθιερωθεί ένας περίπου αυτοματισμός ανάμεσα στην προσαγωγή για εξέταση με εισαγγελική εντολή και την άμεση εισαγωγή για νοσηλεία. Πάντα όλες οι ψυχιατρικές κλινικές (σε ψυχιατρεία και σε γενικά νοσοκομεία) γεμάτες ράντζα, με τον αριθμό των νοσηλευόμενων να φτάνει ενίοτε στον διπλάσιο αριθμό των κανονικών κλινών. Και με το προσωπικό, νοσηλευτικό, ιατρικό κλπ, όλο και λιγότερο. Με τον πολλαπλασιασμό των μηχανικών καθηλώσεων, τον μονόδρομο του ψυχοφάρμακου (και της πολυφαρμακίας) και το γρήγορο εξιτήριο να έχουν γίνει ο κανόνας μιας όλο και πιο αντιθεραπευτικής ψυχιατρικής.

Καθώς σήμερα η κατάρρευση των συστημάτων υγείας και ψυχικής υγείας (μεταξύ των άλλων και η έστω στοιχειώδης λειτουργία των ελάχιστων υπηρεσιών πρόληψης που υπήρχαν), σε συνδυασμό με την ακολουθούμενη οικονομική και κοινωνική πολιτική που παράγει τη ραγδαία φτωχοποίηση όλο και πιο πλατειών κοινωνικών στρωμάτων και έτσι τον πολλαπλασιασμό και την επιδείνωση των προβλημάτων ψυχικής υγείας, όσα ράντζα και να μπουν στα ψυχιατρικά τμήματα, δεν φτάνουν. Μάλιστα στο ΨΝΑ σωματεία εργαζομένων, γιατρών κλπ, είχαν αποφασίσει εδώ και αρκετό καιρό να μπει κάποιο όριο στον αριθμό των ράντζων που θα μπορούσε να έχει κάθε τμήμα, έτσι ώστε να μετριαστούν κάπως οι άκρως αντιθεραπευτικές συνθήκες νοσηλείας.

Και όπως σε όλες τις πτυχές της όλο και πιο αβίωτης ζωής, στα αδιέξοδα και τις αντιδράσεις που παράγουν οι ασκούμενες πολιτικές των κυβερνώντων, η απάντηση αυτών που τις ασκούν είναι η επιβολή όλο και μεγαλύτερης καταστολής, έτσι και στην ψυχική υγεία η όλο και πιο ασύδοτη δράση της αστυνομίας γίνεται ο κανόνας που υποκαθιστά γιατρούς, νομοθεσίες, τα πάντα. Καθώς πλήθος περιπολικών (μπορεί και πάνω από 15) είναι στην ουρά έξω από την εφημερεύουσα ψυχιατρική μονάδα, με τα άτομα που προσάγουν βάσει εισαγγελικής εντολής πάντα με χειροπέδες και με άγνωστο, συνήθως, το βαθμό της βίας που έχουν ασκήσει για να επιβάλουν την προσαγωγή, οι αστυνομικοί πιέζουν όλο και πιο πολύ να «τελειώνουν γρήγορα», να πάρουν οι εφημερεύοντες ψυχίατροι τους προσαγόμενους για να τους βάλουν μέσα στην ψυχιατρική κλινική και αυτοί να φύγουν. Μάλιστα σχετική εγκύκλιο έχει βγάλει και ο υφυπουργός ψυχικής υγείας, ο γνωστός για τις άκρως αντιδραστικές και κατασταλτικού χαρακτήρα αντιλήψεις του για την ψυχική υγεία Δ. Βαρτζόπουλος, με την οποία καλεί τους εφημερεύοντες να δίνουν προτεραιότητα στους προσαγόμενους από την αστυνομία, ανεξάρτητα από την κρίση των γιατρών και την λειτουργία του τμήματος των επειγόντων. Και τα περιστατικά άσκησης βίας των αστυνομικών προς τους ασθενείς που προσάγουν προκειμένου να τους παραδώσουν «στα γρήγορα» και να φύγουν δεν είναι λίγα. Χωρίς να διστάσουν ακόμα και να συλλάβουν και να προσάγουν δυο εφημερεύοντες ψυχιάτρους στο (πρώην) ΨΝΑ και δυο στο (πρώην) ΨΝΘ γιατί δε λειτούργησαν σύμφωνα με τις εντολές τους!

Έτσι, λοιπόν, φτάνουμε στο σημείο να είναι η αστυνομία που ορίζει ό,τι αφορά την εισαγωγή για νοσηλεία των ψυχικά πασχόντων και να επιβάλει τη δική της ερμηνεία στη νομοθεσία, μετατρέποντας την εισαγγελική εντολή για εξέταση σε εντολή για εισαγωγή. Γιατί όταν φτάσει το πρωί και κλείνει η εφημερία του εκάστοτε νοσοκομείου/κλινικής και συνήθως δεν έχουν επαρκέσει ούτε τα ράντζα για την εισαγωγή των προσαγόμενων, ούτε καν όσων θα είχαν πραγματική ανάγκη νοσηλείας, θα πρέπει οι αστυνομικοί να τους πάρουν πίσω και να τους «φιλοξενήσουν», μια, δυο ή και τρεις μέρες στο αστυνομικό τους τμήμα μέχρι να βρεθεί κλίνη ή ράντζο, όπου αλλού. Αυτό είναι το σύστημα Ψυχικής Υγείας (όπως και όλης της Υγείας) σήμερα, με τις πολιτικές για την ψυχική υγεία που ασκούνται να έχουν πλέον οδηγήσει η από μακρού υποβόσκουσα αστυνομική διαχείριση των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία να γίνεται πλέον, χωρίς φτιασίδια, η επίσημη πολιτική. Τελείως ανεξέλεγκτη και κατασταλτική. Όχι μόνο η ανέκαθεν εκτέλεση των εισαγγελικών εντολών από την αστυνομία δεν έχει αλλάξει (έτσι ώστε να περάσει σε υγειονομικές υπηρεσίες), αλλά τώρα η αστυνομία θα καθορίζει και ποιος θα πρέπει να εισάγεται για νοσηλεία και πιθανόν, σε λίγο, και ποιος θα «επιτρέπεται» να πάρει εξιτήριο.

Θεωρούμε ότι, καθώς αυτός ο καταστροφικός κατήφορος δεν έχει ορατό τέλος, είναι επείγον η ψυχιατρική κοινότητα, όπως και όλοι οι εργαζόμενοι στο χώρο της Ψυχικής Υγείας (όπως και όλης της Υγείας), αναστοχαζόμενοι τον ρόλο τους και την κοινωνική τους αποστολή ως θεραπευτών και συνοδοιπόρων των ψυχικά πασχόντων (και όχι ως εντολοδόχων για την επιβολή της δημόσιας τάξης), να αντιδράσουν κινηματικά σε όλο τον κατασταλτικό ολετήρα που ισοπεδώνει το σύστημα ψυχικής υγείας, διεκδικώντας άμεσα όλα όσα απαιτούνται για μια ψυχιατρική που ασκεί έναν ουσιαστικά θεραπευτικό ρόλο.

Και όλα τα κοινωνικά κινήματα να συνδράμουν προς αυτή την κατεύθυνση.

Έξω η αστυνομία από την ψυχική υγεία.

26/11/25

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΨΥΧΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΟΛΑΣΤΗΡΙΟ ΣΤΟ ΠΡΩΗΝ ΨΝΑ ΠΡΩΘΕΙ Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ «ΑΔΙΚΟΠΡΑΓΟΥΝΤΕΣ ΨΥΧΙΚΑ ΠΑΣΧΟΝΤΕΣ» ΑΝ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΓΙ΄ ΑΥΤΟΥΣ

 

Πριν μερικές μέρες συζητήθηκε, και εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία από το Επιστημονικό Συμβούλιο Ψυχικής Υγείας της 2ης ΥΠΕ, η πρόταση του πανεπιστημιακού Ν. Σμυρνή, προϊστάμενου του Διεύθυνσης Ιατρικής Ψυχικής Υγείας του Περιφερειακού Δικτύου Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας (ΠεΔΥΨΥ) της 2ης ΥΠΕ, για την ίδρυση ψυχιατροδικαστικής κλινικής στο χώρο του ψυχιατρείου. Μιας, δηλαδή, δομής για τον εγκλεισμό όλων των νοσηλευόμενων/κρατούμενων στη βάση του αρ.69 ΠΚ λόγω παραβατικής πράξης για την οποία, λόγω της ψυχικής νόσου, κρίθηκαν ως ακαταλόγιστοι.

Με τις συνήθεις δικαιολογίες πάντα ότι, καθώς τώρα αυτοί οι ασθενείς νοσηλεύονται στα τμήματα των εισαγωγών, αυτό δημιουργεί προβλήματα με την κατάληψη κλινών για απροσδιόριστη περίοδο χρόνου και με τον συγχρωτισμό τους με τους άλλους ασθενείς απέναντι στους οποίους μπορεί ν΄ αναπτύξουν επικίνδυνες συμπεριφορές.

Πράγματα που είναι κατασκευές των εν λόγω ψυχιάτρων καθώς, η λεγόμενη «επικινδυνότητα» των ψυχικά ασθενών (ακόμα και αυτών που έχουν προβεί σε παραβατικές πράξεις) δεν είναι, όπως διαπιστώνουν πολλές επιστημονικές έρευνες, καθόλου μεγαλύτερη από αυτήν των λεγόμενων «κανονικών». Τα όποια τραγικά συμβάντα που επικαλούνται, όχι μόνο στον κοινωνικό χώρο όπου έγινε η αρχική παραβατική πράξη, αλλά και μέσα στους χώρους νοσηλείας, ή προστατευόμενης εξωνοσοκομειακής διαμονής, όπως σε οικοτροφεία, έχουν πάντα μια «κοινωνική/σχεσιακή βάση που δεν λήφθηκε υπόψη», με την παραμέληση της αναγκαίας εν προκειμένω φροντίδας, με το βίωμα της περίκλειστης και κατασταλτικής ιδρυματικής λειτουργία αυτών των δομών αυτών κ.α.

Ας θυμίσει κάποιος σε αυτούς που προωθούν αυτά μέτρα τι γινόταν σε ανάλογη δομή στο ΨΝΑ στη δεκαετία του 80, μια δομή-κολαστήριο που έκλεισε μέσα από την κινητοποίηση των εργαζομένων τότε. Τώρα οι εντεταλμένοι του ΄Αδωνι Γεωργιάδη και του Βαρτζόπουλου προωθούν τις προβλέψεις του ν. 5129, που ψηφίστηκε πέρσι, ο οποίος, την ίδια στιγμή που οδηγεί στη διάλυση των όποιων ακόμα υπαρχόντων υπηρεσιών ψυχικής υγείας και απεξάρτησης, προωθεί ταυτόχρονα το «Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ψυχική Υγεία», που έχει σχεδιάσει το ίδιο βασικά επιτελείο και το οποίο προβλέπει, στη θέση των θεραπευτικών υπηρεσιών, περίκλειστες δομές «υψίστης» και «μέσης» ασφαλείας, όπου θα μπορούν να νοσηλεύονται όχι μόνο παραβατικοί ασθενείς που έχουν κριθεί ακαταλόγιστοι, αλλά και ασθενείς για τους οποίους έχει γίνει κανονική εισαγωγή για νοσηλεία, αλλά το σύστημα τους κρίνει (στην πραγματικότητα τους παράγει) ως «διαταρακτικούς».

Τέτοια περίκλειστα τμήματα προβλέπεται να δημιουργηθούν κα σε πολλές άλλες πόλεις. Μπορεί να έχουμε φτάσει στο σημείο ασθενείς από Πελοπόννησο να στέλνονται για ακούσια νοσηλεία στην Κέρκυρα (ναι, συμβαίνει), αλλά κανονικές «ψυχιατρικές φυλακές» θα έχουμε παντού.

Η δημιουργία τέτοιων ψυχιατροδικαστικών κλινικών, σε συνδυασμό με την έννοια (και την αντίστοιχη μεταχείριση) του «ακαταλόγιστου», έχουν, εδώ και καιρό, δείξει την χρεωκοπία τους, τον επιστημονικά αβάσιμο χαρακτήρα τους, τον απλώς κατασταλτικό και τιμωρητικό τους ρόλο. Οπου υπάρχουν, λειτουργούν ως κανονικά κολαστήρια. Εναλλακτικές λύσεις, σε ουσιαστικά θεραπευτική κατεύθυνση, υπάρχουν, αλλά είναι αδύνατο να ακουστούν από το Λομπροζιανό, ακροδεξιό επιτελείο του Βαρτζόπουλου.

Όταν, λοιπόν, λειτουργήσει αυτό το τμήμα, θα τσουβαλιαστούν μέσα σ΄ αυτό ακόμα και οι, όχι λίγοι, ασθενείς του αρ. 69 ΠΚ που ζουν σε εξωνοσοκομειακές στεγαστικές δομές; Το πιθανότερο είναι η σχετική ντιρεκτίβα του εγκλεισμού να τους συμπεριλάβει όλους, αλλά, σε κάθε περίπτωση, η συνθήκη θα είναι έτοιμη για όποια στιγμή ένα «τυχαίο συμβάν» θα μπορεί ν΄ αξιοποιηθεί προς αυτή την κατεύθυνση.

Αυτό που περιμένει τους εργαζόμενους, όσους και όσες ακόμα έχουν μείνει, στο πρώην

ΨΝΑ, είναι ο εξαναγκασμός τους να αναλάβουν το ρόλο του κανονικού δεσμοφύλακα μέσα σ΄ ένα άθλιο περιβάλλον, με όποια εξωραϊστικά λόγια κι΄ αν περιγραφτεί, όπως πάντα γίνεται όταν εξαγγέλλονται τέτοιες δομές. Θα πρόκειται για εργασιακές συνθήκες όπου κάποιος/α ή θα αποδεχτεί και θα υιοθετήσει το ρόλο του δεσμοφύλακα, ή θα ζει με το burnout από την πρώτη μέρα.

Γι΄ αυτό πρέπει να υπάρξει αντίσταση στη δημιουργία αυτού του τμήματος, όπως και σε ό,τι διαπράττει το επιτελείο των Γεωργιάδη- Βαρτζόπουλου -Σμυρνή στην ψυχική υγεία. Όλα αυτά προβλέπονται στο νόμο που ψήφισαν πέρσι τον Ιούλιο, τα βάζουν ένα προς ένα σε εφαρμογή και δεν θα σταματήσουν αν το κίνημα δεν τους σταματήσει.

25/8/2025

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΤΡΑΓΙΚΟ ΣΥΜΒΑΝ ΣΤΟ ΨΝΑ: ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΕΝΟΧΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΟΔΗΓΕΙ ΣΕ ΤΕΤΟΙΑ ΣΥΜΒΑΝΤΑ;

 

Το τραγικό συμβάν σε τμήμα του (πρώην) ΨΝΑ, με τον θάνατο που προκάλεσε ένας νοσηλευόμενος ασθενής σε άλλη νοσηλευόμενη ασθενή, δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει σε ψυχιατρική μονάδα νοσηλείας και μάλιστα στο ΨΝΑ. Δεν έχει να κάνει με την λεγόμενη «επικινδυνότητα» των ψυχικά ασθενών ωσάν μιας ατομικής και γραμμικά αποδιδόμενης στην ψυχική τους αρρώστια ιδιότητας, αλλά πρωτίστως με την λειτουργία των κοινωνικών θεσμών και, εν προκειμένω, του ψυχιατρικού θεσμού. Είναι μέσα σ΄ αυτούς, από την δομή και την λειτουργία τους, που παράγεται η επικινδυνότητα, με την εύκολη λύση να είναι πάντα η απόδοσή της στο υποκείμενο και στην αρρώστια του, μυστικοποιώντας τις κοινωνικές και σχεσιακές της ρίζες. Είναι ακριβώς αυτή η λογική της “αυξημένης ασφαλείας” που εντείνει το στίγμα. Μια λογική από την οποία, καθώς λείπει ο άνθρωπος, αυτός που διαπράττει την εγκληματική πράξη, το ποιος είναι, ποια είναι η ιστορία του, πώς έφτασε εκεί, άρα καμία κουβέντα και για θεραπεία, ανάρρωση κοκ, η μόνη απάντηση, στην οποία οδηγεί, είναι η κατασκευή του «επικίνδυνου ατόμου» (φορέα μιας, κατά Δ. Βαρτζόπουλο, επιθετικής και δολοφονικής κληρονομικότητας), ο εγκλεισμός και η φύλαξη.

Και ήταν αναμενόμενο ότι οι ενορχηστρωτές της πρωτοφανούς παλινδρόμησης (που ποικιλοτρόπως καθημερινά βιώνουμε), της διάλυσης και της ιδιωτικοποίησης των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, Δ. Βαρτζόπουλος, Άδωνις Γεωργιάδης και το γνωστό επιτελείο τους, από κοινού με την πάντα συμπλέουσα με τον άκρατο συντηρητισμό Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία (ΕΨΕ), έσπευσαν να εκμεταλλευτούν το τραγικό αυτό συμβάν προκειμένου να επιταχύνουν την υλοποίηση των ήδη προειλημμένων αποφάσεών τους για τις άκρως κατασταλτικές ψυχιατρικές δομές που έχουν περιλάβει στο Εθνικό Σχέδιο για την Ψυχική Υγεία και στον νέο νόμο 5129/24 που ψηφίστηκε πέρσι το καλοκαίρι.

Και, φυσικά, μέσω των θεσμών της Δικαιοσύνης τους, να ελέγξουν αν το προσωπικό του τμήματος έκανε σωστά τη δουλειά του προκειμένου να αποφευχθεί το συμβάν. Ένα προσωπικό που αποτελείται, στην απογευματινή και στη νυχτερινή βάρδια, πάντα από δυο νοσηλευτές/τριες που έχουν να «διαχειριστούν» 30 έως και 35 νοσηλευόμενους, πολλοί από τους οποίους, τις μέρες της εφημερίας, είναι νέες εισαγωγές, με ό,τι αυτό σημαίνει για τη γνωριμία και την εγκαθίδρυση μιας έστω στοιχειώδους σχέσης μαζί τους. Ένα προσωπικό εξουθενωμένο, στα όρια της ανθρώπινης αντοχής (συχνά και πολύ πέρα από αυτά) και διατεταγμένο στην ιδρυματική λειτουργία στη βάση της οποίας λειτουργούν όλες οι ψυχιατρικές νοσηλευτικές μονάδες.

Πρόκειται για μια διαχρονικά ασκούμενη πολιτική στην ψυχική υγεία, στην οποία συμβαδίζουν η κυρίαρχη ψυχιατρική, όπως φαίνεται και από τις θέσεις της ΕΨΕ, και η εκάστοτε κυβέρνηση, με την τωρινή να έχει φτάσει αυτή την άκρως κατασταλτική και απανθρωποποιητική πολιτική στα άκρα. Αφορμή ζητούσαν για να εγκαθιδρύσουν τα από μακρού σχεδιαζόμενα «ειδικά τμήματα» για τους λεγόμενους «ακαταλόγιστους» του αρ. 69 ΠΚ, «αυτούς που έχουν διαπράξει μια αξιόποινη πράξη αλλά που δεν τους καταλογίζεται λόγω ψυχικής νόσου». Στο ΨΝΑ υπήρχε ένα τέτοιο τμήμα, που καταργήθηκε στη δεκαετία του 80, μετά από κινητοποίηση πολλών εκ των εργαζομένων του ψυχιατρείου λόγω των άθλιων συνθηκών που επικρατούσαν εκεί.

Μια ανάλογη δομή επανήλθε πριν μερικά χρόνια για την διαχείριση ενός «δύσκολου ασθενή», του Χ.Δ., που ήταν έγκλειστος στο ΨΝΑ βάσει στου αρ. 69 ΠΚ, με συνθήκες που οδήγησαν, μια φωτιά που άναψε στο χώρο εγκλεισμού του εν λόγω ασθενή να καταλήξει στο θάνατο από αναθυμιάσεις τριών εσαεί μηχανικά καθηλωμένων ασθενών σε παραδίπλα χώρο του κτιρίου. Μετά τον θάνατο του Χ.Δ. ο χώρος εγκλεισμού του είχε μείνει κενός μέχρις ότου να υποδεχτεί τώρα τον δράστη του πρόσφατου τραγικού συμβάντος. Να θυμίσουμε, επίσης, ότι το Μάιο του 2015 είχε γίνει άλλος ένας φόνος σε τμήμα εισαγωγών του ΨΝΑ, όταν ένας νοσηλευόμενος, που είχε καταφέρει να λύσει τους ιμάντες που τον κρατούσαν δεμένο, σκότωσε έναν άλλο μηχανικά καθηλωμένο ασθενή. Δεν ήταν «ακαταλόγιστος» του αρ. 69 ΠΚ, ήταν ένας «κανονικός νοσηλευόμενος ψυχικά ασθενής». Τότε Διοικητής του ΨΝΑ ήταν ακόμα ο Π. Θεοδωράκης, που το 2014 είχε διοριστεί από τον Α. Γεωργιάδη για να κλείσει το ΨΝΑ μέσα σ’ ένα χρόνο - αυτός που τώρα ήταν ο επικεφαλής της ομάδας πού, επί Ζ. Ράπτη υφυπουργού Υγείας, έφτιαξε το Εθνικό σχέδιο για την Ψυχική Υγεία, το οποίο προβλέπει πληθώρα, ανά την Ελλάδα, περίκλειστων ειδικών τμημάτων (κανονικές φυλακές) για τους ακαταλόγιστους του αρ 69 ΠΚ, όπως και τα τμήματα «μέσης» και «υψηλής ασφαλείας», τα τμήματα για τα (κατ΄ αυτούς) «δυσίατα περιστατικά» κλπ.

Τώρα Βαρτζόπουλος και ΕΨΕ, αξιοποιώντας «το συμβάν σαν ευκαιρία», προωθούν την ίδρυση της από μακρού σχεδιαζόμενης ψυχιατροδικαστικής υπηρεσίας που θα επιλαμβάνεται των λεγόμενων «ακαταλόγιστων» και θα διαχειρίζεται τα περίκλειστα τμήματα, όπως επίσης και το ΨΚ Κορυδαλλού -που έχει διασυνδεθεί με το ΕΚΕΨΥΕ- (ή και αυτό για τις γυναίκες στις φυλακές του Ελαιώνα Θηβών που σχεδιάζουν να ιδρύσουν). Απλώς, εν προκειμένω, να θυμίσουμε τον «βίο και την πολιτεία» της ψυχιατροδικαστικής διαχείρισης στο ΨΚ Κορυδαλλού εδώ και μερικά χρόνια, τις καταγγελίες για πιστοποιητικά που δόθηκαν σε ποιους, ποιας ταξικής και κοινωνικής προέλευσης κρατούμενους και για ποιους σκοπούς κ.α.

Αν προχωρήσει ο εγκλεισμός όλων των «ακαταλόγιστων» του αρ. 69 ΠΚ στα ειδικά περίκλειστα τμήματα γιατί, υποτίθεται, δεν πρέπει να νοσηλεύονται με τους άλλους ασθενείς, τι θα γίνει με τους πολλούς και πολλές του αρ. 69 που φιλοξενούνται σε κοινοτικές στεγαστικές δομές του ΨΝΑ; Με αυτούς ακριβώς που η διαμονή τους στις ανοιχτές αυτές δομές (με απόφαση ψυχιάτρων ποικίλης θεωρητικής κατεύθυνσης) έμπρακτα διαψεύδουν τα ιδεολογήματα περί «επικινδυνότητας»; Θα κλειστούν και αυτοί/ές στο ειδικό τμήμα;

Μάλιστα, για να ολοκληρωθεί η Βαρτζοπούλεια μεταρρύθμιση, οι ειδικευόμενοι ψυχίατροι θα εμπλουτίζουν πλέον τις γνώσεις τους, για το είδος της ψυχιατρικής που τους μέλλεται να ασκήσουν, περνώντας και από τα ειδικά τμήματα των «ακαταλόγιστων» ώστε να μάθουν πώς να διαχειρίζονται και να αναπαράγουν, στην καριέρα τους, τους πιο ολοκληρωτικούς και «υψηλής ασφαλείας» εγκλεισμούς. Αν δεν υπάρξει ριζική ανατροπή όλων αυτών των τεκταινόμενων που μας επιστρέφουν στην παλαιολιθική εποχή της ψυχικής υγείας (ή και ακόμα χειρότερα από αυτήν), η εκπαίδευση των ψυχιάτρων θα είναι τέτοια που θα προετοιμάζει μια άσκηση της ψυχιατρικής η οποία θα κινείται στη βάση αυτών που προβλέπει ο νόμος 5129/24 του Βαρτζόπουλου. Πρόκειται ουσιαστικά για μια εκπαίδευση που θα εστιάζει, μεταξύ άλλων, στη νοσηλεία στα ειδικά περίκλειστα τμήματα τόσο των «ακαταλογίστων» όσο και αυτών που εισάγονται ως κανονικοί νοσηλευόμενοι στις ψυχιατρικές κλινικές, αλλά κρίνεται ότι είναι (στην πραγματικότητα κατασκευάζονται ως) πολύ «διεγερτικοί».

Το πρόβλημα πάσχει, και πρέπει να αντιμετωπιστεί, στις ίδιες του τις ρίζες. Κατ΄ αρχήν πρέπει να τεθεί υπό ριζική αμφισβήτηση η ίδια η έννοια του «ακαταλόγιστου». Μια έννοια και πρακτική αποϋποκειμενοποίησης του πάσχοντος υποκειμένου που θάπρεπε να κρίνεται κανονικά για το όποιο αδίκημά του και η ποινή να συνοδεύεται από τα όποια ελαφρυντικά συνεπάγεται η ψυχική αρρώστια του. Με επιβολή ποινών εναλλακτικών στον εγκλεισμό στα κελιά των φυλακών και με επιβαλλόμενη ψυχιατρική φροντίδα είτε κατ΄ οίκον, είτε σε ανοιχτή μονάδα φιλοξενίας. Σε μια λογική συγκρότησης και λειτουργίας ενός συστήματος ψυχικής υγείας κοινοτικά βασισμένου, σε διαμετρικά αντίθετη κατεύθυνση από αυτήν της κατασταλτικής και στρατοπεδικής λογικής που επιβάλει και στην ψυχική υγεία η φασίζουσα κουλτούρα του Βαρτζόπουλου και του Άδωνι.

Και τα συνδικάτα όπως η ΠΟΕΔΗΝ και άλλα, που σπεύδουν να συμπορευτούν με τις άνωθεν αντιδραστικές πολιτικές για εγκλεισμό των λεγόμενων «ακαταλόγιστων» στις «ειδικές δομές», ας σκεφτούν τι μέλλον επιφυλάσσουν ιδιαίτερα στο νοσηλευτικό προσωπικό που αυτές οι δομές θα το μετατρέψουν αποκλειστικά σε σωφρονιστικούς υπαλλήλους, σε φύλακες νεκρών ψυχών.

Ως Πρωτοβουλία ‘Ψ’ τονίζουμε ότι και αυτό το έγκλημα στο ΨΝΑ δεν είναι των εργαζομένων στο νοσηλευτικό τμήμα (ούτε και, θα μπορούσε να πει κανείς, και αποκλειστικά του δράστη που το επιτέλεσε), αλλά, όπως το έγκλημα των Τεμπών, της Πύλου κλπ, είναι έγκλημα κρατικό. Είναι έγκλημα αυτών που έχουν οδηγήσει σε μια ακατάσχετη ασφυξία το σύστημα των υπηρεσιών, άκρως υποχρηματοδοτημένο και υποστελεχωμένο, στο μονόδρομο του στυγνού βιολογισμού και της καταστολής, της απόρριψης στους δρόμους των πιο πολλών χωρίς καμιά φροντίδα και σε εφαρμογή της διαλυτικής διαδικασίας που προβλέπει ο νόμος 5129/24 για μετατροπή του (πρώην) ΨΝΑ όπως και όλων των ψυχιατρικών μονάδων σε κυριολεκτικά κολαστήρια για τους ψυχικά πάσχοντες. Άλλος δρόμος από μια μαχητική αντίσταση και έναν αγώνα διαρκείας δεν υπάρχει. Στοχεύοντας στους πραγματικούς εγκληματίες, του Υπουργείου Υγείας και όλης της κυβέρνησης, και όχι στα θύματα που αυτοί οδήγησαν να γίνουν θύτες.

23/2/2025

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΤΩΝ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗ ΚΑΙ Δ. ΒΑΡΤΖΟΠΟΥΛΟΥ

 

Μ΄ ένα νομοσχέδιο, γραφειοκρατικό τερατούργημα, υπό τον συνηθισμένο, πλέον, ευφημιστικό όρο «ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης», προχωράει η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας στη δημιουργία ενός ιδιαίτερου, για την Ψυχική Υγεία, «επιτελικού κράτους» με σκοπό την οριστική απεξάρθρωση του όποιου εναπομείναντος δημόσιου χαρακτήρα της και την πλήρη ιδιωτικοποίησή της.

Ήδη από το 2014 είχε επιχειρηθεί από τον τότε Διοικητή του ΨΝΑ Παύλο Θεοδωράκη το κλείσιμο του ψυχιατρείου μέσα σ΄ ένα χρόνο, στη γραμμή της νεοφιλελεύθερης κατάργησης των ασύλων, ως απονοσοκομειοποίηση, σε διαμετρικά αντίθετη κατεύθυνση από αυτή της Αποϊδρυματοποίησης, όπου το κλείσιμο του ψυχιατρείου είναι συνυφασμένο με ένα ολοκληρωμένο δίκτυο κοινοτικών υπηρεσιών – τέτοιων που δεν δημιουργήθηκαν σχεδόν ποτέ στην Ελλάδα. Το επιχείρησε τότε, αλλά δεν πρόλαβε.

Σήμερα με αυτό το νομοσχέδιο προβλέπεται

-η άμεση κατάργηση των οργανισμών των δυο (ΨΝΑ, ΨΝΘ) εκ των εναπομεινάντων ψυχιατρείων (το Δρομοκαΐτειο προς το παρόν τους δυσκολεύει ως κληροδότημα που είναι),

-το τσουβάλιασμα όλων των δημόσιων υπηρεσιών ψυχικής υγείας σ’ ένα Εθνικό Δίκτυο Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας (ΕΔΥΨΥ), διαρθρωμένο ανά Υγειονομικές Περιφέρειες (ΠεΔΥΨΥ), από κοινού με φορείς υπηρεσιών ψυχικής υγείας ιδιωτικού δικαίου κερδοσκοπικού (ιδιωτικές κλινικές προφανώς) και «μη» κερδοσκοπικού χαρακτήρα (ΜΚΟ), αλλά και ιδιώτες επαγγελματίες ψυχικής υγείας (ψυχιάτρους, παιδοψυχιάτρους κλπ),

-η ένταξη όλων των μονάδων ψυχικής υγείας των καταργούμενων οργανισμών σωρηδόν στο ΕΔΥΨΥ ανά περιφέρεια, χωρίς να προσδιορίζεται η θεσμική υπόσταση αυτού του «Δικτύου», εκτός από τις υπηρεσίες της Απεξάρτησης που τσουβαλιάζονται (ΟΚΑΝΑ, ΚΕΘΕΑ, 18 Άνω κλπ) σ΄ έναν σαφώς προσδιορισμένο ως Ιδιωτικού Δικαίου «Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων» (ΕΟΠΑΕ),

-και, αυτονόητα, από την ίδια την εξουσιαστική και γραφειοκρατική λογική που το διέπει, αγνοούνται πλήρως οι «λήπτες των υπηρεσιών ψυχικής υγείας», που, ούτε καν λεκτικά (και προσχηματικά όπως ανέκαθεν μέχρι τώρα) δεν προβλέπεται η συμμετοχή τους στα συνιστάμενα διοικητικά όργανα.

Μιλούν για ολοκλήρωση της (μηδέποτε γενομένης) ψυχιατρικής μεταρρύθμισης και δεν προβλέπεται τίποτα για δημιουργία κοινοτικών υπηρεσιών - πόσο μάλλον για τον τρόπο, την κουλτούρα της λειτουργίας τους. Και αποτελεί την άκρα γελοιότητα του υπό σύσταση «ψυχιατρικού επιτελικού κράτους» ότι ένα εκ των γραφειοκρατικών μορφωμάτων που εγκαθιδρύει, μια «Διεύθυνση Ιατρών και Λοιπών Επαγγελμάτων Ψυχικής Υγείας», μεταξύ των άλλων, θα βγάζει τις εφημερίες, θα συντονίζει τις διακομιδές από κλινική σε κλινική σε συνεργασία με το ΕΚΑΒ, θα μοιράζει, από εδώ και εκεί, τις ακούσιες νοσηλείες και… όλα αυτά στο όνομα της τομεοποίησης !!!

Όλες οι μονάδες των καταργούμενων οργανισμών (όλα τα τμήματα στο ΨΝΑ και στο ΨΝΘ, όλα τα υπάρχοντα ΚΨΥ, οι στεγαστικές δομές που, αυτές του δημοσίου, δεν είχαν πάψει να είναι μέρος του οργανισμού του εκάστοτε ιδρύματος και όποιες άλλες) που μεταφέρονται στο ΕΔΥΨΥ, είναι μετέωρες εν αναμονή των αποφάσεων για το μέλλον τους. Και αυτό το μέλλον είναι σίγουρα ζοφερό για τις πιο πολλές καθώς, μέσα στο νομοσχέδιο, αυτό που επαναλαμβάνεται σε πολλά σημεία, είναι οι αρμοδιότητες που δίνονται στις άκρως καθετοποιημένες διοικητικές διευθύνσεις που εγκαθιδρύει, οι οποίες συνίστανται στη «μεταφορά, στην κατάργηση, στη συγχώνευση των ήδη υφισταμένων (υπηρεσιών)». Οι πιο πολλές, δηλαδή, θα καταργηθούν ή θα συγχωνευθούν, πάντα με κριτήριο την μείωση του όποιου δημόσιου κόστους για την ψυχική υγεία.

Ταυτόχρονα προωθείται το από μακρού πλάνο για ενσωμάτωση των κοινοτικών μονάδων ψυχικής υγείας στην Πρωτοβάθμια Υγεία, δηλαδή, στα Κέντρα Υγείας, που αντί για «ηθμός εισόδου στο σύστημα» προορίζονται να είναι η μοναδική απάντηση πριν τη νοσηλεία - απλώς εξωτερικά ιατρεία - αλλά και στους συμβεβλημένους ιδιώτες ψυχιάτρους. Χωρίς ν΄ αναφερθούμε στην πλήρη ανυπαρξία κοινοτικά προσανατολισμένων υπηρεσιών, αρκεί εν προκειμένω να επισημάνουμε κάτι που είναι γνωστό εδώ και πολύ καιρό, ότι εξαιτίας και της δραματικής υποστελέχωσης όλων των υπηρεσιών, απλώς και μόνο ένα ραντεβού στα τακτικά εξωτερικά ιατρεία (όχι σ΄ αυτά επί πληρωμή), μπορεί να χρειαστεί δυο-τρεις, καμιά φορά και έξη, μήνες για να γίνει.

Με το νομοσχέδιο αυτό, το μέλλον και του εναπομείναντος προσωπικού θα γίνει ακόμα πιο επισφαλές, καθώς θα είναι υπό το κράτος διαρκών εκβιασμών και απειλών για μετακινήσεις από εδώ και εκεί, ενώ οι όποιες προσλήψεις, στις οποίες γίνεται αναφορά στο νομοσχέδιο, αφορούν συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Με ό,τι συνέπειες θα έχει αυτό στην πλήρη ακύρωση του, πολύ σημαντικού στα επαγγέλματα ψυχικής υγείας, «θεραπευτικού συνεχούς», όπου και στο βαθμό που υπήρχε.

Μόνο μια φορά αναφέρεται στις αρμοδιότητες του ΕΔΥΨΥ η «ανάπτυξη νέων δομών και μονάδων δευτεροβάθμιας περίθαλψης». Και δεν είναι τυχαίο που αναφέρεται μόνο στο τμήμα που αφορά στην δημιουργία «μονάδων δευτεροβάθμιας περίθαλψης», καθώς στο νομοσχέδιο γίνεται σαφής αναφορά για προτάσεις αναφορικά με την υλοποίηση της Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Ψυχική Υγεία, αυτού που είχε συντάξει ο Παύλος Θεοδωράκης όταν ήταν υφυπουργός για θέματα ψυχικής υγείας η Ζωή Ράπτη, το οποίο προβλέπει: «ανάπτυξη αυτόνομων ψυχιατροδικαστικών κλινικών “μέσης ασφάλειας” στις πόλεις Αθήνα, Λάρισα, Πάτρα, Ηράκλειο….βελτίωση της υφιστάμενης δομής στην Θεσσαλονίκη…. Οι κλινικές θα μπορούν να επικουρήσουν και τα τμήματα οξέων στις περιπτώσεις που απαιτείται η νοσηλεία ιδιαίτερα διαταραγμένων και βίαιων ασθενών, οι οποίοι νοσηλεύονται στις πρώτες ημέρες της εισαγωγής τους στα ψυχιατρικά τμήματα των νοσοκομείων». Δηλαδή, όχι μόνο για τους “ακαταλόγιστους” του αρ. 69 ΠΚ, αλλά για κάθε ασθενή που νοσηλεύεται και κρίνεται “ιδιαίτερα διαταραγμένος»”. Το “μέσης ασφαλείας” ως αντιγραφή του “medium security mental hospital” της Αγγλίας, χωρίς το Εθνικό Σχέδιο να παραλείπει να αναφέρεται και στα “high security mental hospitals”.

Επιπλέον, ως απαύγασμα αυτής της παλαιοϊδρυματικής παλινδρόμησης στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας που επιχειρούν να εφαρμόσουν τώρα, είναι η πρόβλεψη του «Εθνικού Σχεδίου», στη θέση των εναπομεινάντων τμημάτων χρόνιας παραμονής στα ψυχιατρεία που θέλουν βίαια να καταργήσουν, της δημιουργίας «κλινικών δυσίατων περιστατικών (μέσης διάρκειας νοσηλείας)», «κλινικών μακράς νοσηλείας», «κλινικών μέσης ασφαλείας (κλειστών)», «οικοτροφείων κλειστών για τους προερχόμενους από κλινικές δυσίατων» κλπ. Δηλαδή, πρακτικά, έχοντας μεταφέρει τα πάντα στον ιδιωτικό τομέα, οι όποιες δομές του δημοσίου που θα απομείνουν, θα είναι αυτές που θα λειτουργούν για να μαζεύουν και να αποθηκεύουν τα «απόνερα» των «θεραπευτικών αποτυχιών και/ή απορρίψεων» του ιδιωτικού τομέα (πριν γίνουν και αυτές, όπως διεθνώς, στις ΗΠΑ και αλλού, ιδιωτικές).

Για την πλειονότητα, αυτή των απόκληρων αυτής της κοινωνίας, για όλους και όλες αυτούς και αυτές που η φτώχεια παίζει, όπως έχει λεχθεί, το ρόλο του «κοινωνικού προδρόμου της τρέλας» και της ψυχολογικής εξάντλησης, μέσα από τις αλληλεπιδράσεις με διάφορες μορφές καταπίεσης, όπως ο ρατσισμός, οι κακές συνθήκες διαβίωσης, η ανεργία κλπ, «κατοικία» όλο και πιο πολύ θα γίνεται ο δρόμος.

Και όσο για τον τομέα των Εξαρτήσεων, μέσω του απροσχημάτιστα Ιδιωτικού Δικαίου χαρακτήρα του οργανισμού που θέλουν να ιδρύσουν, μέσα στον οποίο θα τσουβαλιάσουν όλα τα υπάρχοντα προγράμματα απεξάρτησης, τα πράγματα είναι ακόμα πιο σαφή ως προς την στόχευση:

-έμφαση στα προγράμματα υποκατάστασης και μείωσης της βλάβης,

-διαμόρφωση άνωθεν των θεραπευτικών πρωτοκόλλων και των κανονισμών λειτουργίας των όποιων υπηρεσιών,

-η ονομασία 18 Άνω αναφέρεται μόνο μια φορά στο νομοσχέδιο, εκεί που αναγράφεται

η κατάργηση του οργανισμού του ΨΝΑ και η μεταφορά του 18 Άνω στον ΕΟΠΑΕ,

-ο όρος «στεγνό πρόγραμμα» δεν αναφέρεται ούτε μια φορά και απλώς αναγράφεται

μια Διεύθυνση προγραμμάτων αποτοξίνωσης και απεξάρτησης, που «μεριμνά για την σωματική αποτοξίνωση και τον απεθισμό, την εσωτερική διαμονή ή την εξωτερική παρακολούθηση»,

-οι άλλες Διευθύνσεις «προγραμμάτων υποκατάστασης» και «μείωσης της βλάβης» αναφέρονται κανονικά στο είδος του θεραπευτικού πλάνου που επιδιώκουν,

-με την λεγόμενη «δουλειά στους δρόμους», την γνωστή ως streetwork, ανύπαρκτη από όλες τις υπάρχουσες υπηρεσίες, εξαιρετικά σημαντική αν γινόταν ποτέ μ΄ έναν ουσιαστικό τρόπο (σε μια λογική «συνέχειας δίχως τέλος» με στόχο την απεξάρτηση και την κοινωνική επανένταξη οι πιάτσες των εξαρτημένων μέσα όλη την πόλη δεν θα γίνονταν όλο και πιο πολυπληθείς), να ανάγεται στην «εποπτευόμενη χρήση», στην απλή παροχή καθαρής σύριγγας στον όποιο εξαρτημένο για να διαιωνίζει την εξάρτησή του,

-ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και εδώ στην τροποποίηση και κατάργηση ήδη υφιστάμενων δομών, μονάδων, υπηρεσιών και προγραμμάτων, που σημαίνει ότι από το ήδη υπάρχον 18 Άνω υπάρχει ο κίνδυνος να μην απομείνει σχεδόν καμιά. Με το μόνιμο προσωπικό από τις μονάδες που θα καταργούνται να μεταφέρεται μέσα στην Υγειονομική Περιφέρεια, όπου υπάρχει η όποια θέση.

Γιατί, για το υπάρχον κοινωνικό σύστημα, κοστίζει πολύ λιγότερο να έρχεσαι να παίρνεις τη δόση του υποκατάστατου και να φεύγεις… και «αν ξανάρθεις», ή «όπου το πουλήσεις»…. και πολύ περισσότερο να στηρίζει και να χρηματοδοτεί θεραπευτικά προγράμματα που «είναι δίπλα», που συνοδεύουν, που απαιτούν αρκετό προσωπικό, πολλαπλές δομές κλπ. Που «κοστίζουν», δηλαδή.

Αρκεί να δει κανείς την προέλευση των οικονομικών πόρων του ΕΟΠΑΕ, καθώς, εκτός από την ετήσια κρατική επιχορήγηση, που, προφανώς, είναι προαποφασισμένο ότι θα είναι περιορισμένη, επαφίεται, βάσει του κατάπτυστου αυτού νομοσχεδίου, σε «δωρεές, κληρονομιές, κληροδοτήματα, εισφορές και επιχορηγήσεις από τρίτους». Στην ελεημοσύνη (αλλά και στα συμφέροντα) των ιδιωτών.

Είναι, μάλιστα, άκρως αντιπροσωπευτικό του προσανατολισμού του πλήρως ιδιωτικοποιημένου συστήματος των υπηρεσιών Απεξάρτησης που απεργάζονται ότι η προσωρινή (μέχρι την συγκρότηση της μόνιμης) Διοίκηση του λεγόμενου ΕΟΠΑΕ θα αποτελείται εξ΄ ολοκλήρου από μέλη του ΟΚΑΝΑ (και ένα του ΚΕΘΕΑ). Και προφανώς δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι στο Επιστημονικό Συμβούλιο του ΕΟΠΑΕ προβλέπεται η συμμετοχή ψυχιάτρου, ή ψυχολόγου, από την Ελληνική Αστυνομία (για να μην ξεχνάμε ότι, για την κυρίαρχη εξουσία, το θέμα των εξαρτημένων, και όχι των ναρκέμπορων, είναι ζήτημα «νόμου και τάξης») καθώς και ψυχολόγος από το Υπουργείο Παιδείας.

Και φυσικά, αυτή η άκρως καθετοποιημένη ιεραρχία αυτού του «επιτελικού κράτους για τη ψυχική υγεία και τις εξαρτήσεις» χρειάζεται το δικό της «Πληροφοριακό Σύστημα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Θεραπευτικής Διαχείρισης», που σκοπός του θα είναι η πλήρης αλγοριθμοποίηση των υπηρεσιών, η συστηματική καταγραφή και η διαρκής επιτήρηση κάθε στιγμής της ζωής του καθενός που έχει έλθει σε επαφή με το σύστημα των υπηρεσιών, για να είναι όλα υπό έλεγχο (μεταξύ άλλων και το κόστος), αλλά και ως η μόνη «δυνατότητα παρακολούθησης της πληρότητας και της διαθεσιμότητας των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και του παραγόμενου έργου τους, των κλινών και ραντεβού σε φορείς του Δικτύου, καθώς και της τροχιάς πλοήγησης των ασθενών εντός αυτών»: δηλαδή, πού θα υπάρχει κλίνη νοσηλείας, δυνατότητα για ραντεβού κλπ, θα μπαίνεις στο διαδίκτυο και …όπου βρεις κενό. Σε αντιδιαστολή με την δημιουργία τομεοποιημένων, κοινοτικά βασισμένων και, επομένως, άμεσα προσβάσιμων υπηρεσιών, προωθείται η λογική της ηλεκτρονικής πλοήγησης σε επίπεδο περιφέρειας (ή μήπως και της επικράτειας;) στην ηλεκτρονικά προσδιοριζόμενη ως «κατάλληλη υπηρεσία».

Είναι γνωστό το αδίστακτα νεοφιλελεύθερο επιτελείο που έχει ετοιμάσει αυτό το νομοσχέδιο, οι ρομποκόπ της θανατοπολιτικής που εδώ και χρόνια προσπαθούν να περάσουν αυτά τα μέτρα εξόντωσης για τους εξαρτημένους και τους ψυχικά πάσχοντες. Τώρα, με υπουργό Υγείας τον Χρυσοχοΐδη, γνωστό θεματοφύλακα του κυρίαρχου «νόμου και τάξης» μέσω της ασύδοτης αστυνομικής βίας, και με μια κυρίαρχη ψυχιατρική στενά βιολογική, άκρως κατασταλτική και όλο και πιο ανοιχτή στις κολεγιές δημόσιου και ιδιωτικού, θεωρούν ότι ήλθε η ώρα. Άλλωστε, δεξιές και ακροδεξιές κυβερνήσεις σε όλη την Ευρώπη προς την ίδια κατεύθυνση βαδίζουν.

Μόνο η αντίσταση «από τα κάτω», των εργαζομένων στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας, των ατόμων ψυχιατρική εμπειρία, των οικογενειών και των κοινωνικών κινημάτων μπορούν να φράξουν το δρόμο σε αυτά τα καταστροφικά μέτρα. Παλεύοντας και διεκδικώντας όχι το κλείσιμο του ψυχιατρείου στη λογική της απλής κατάργησης (αυτό, δηλαδή, που επιδιώκεται τώρα από το επιτελείο των Δ. Βαρτζόπουλου, Π. Θεοδωράκη και λοιπών γνωστών και μη εξαιρετέων), αλλά το ξεπέρασμα του, «τόσο ως τόπου όσο και ως τρόπου» άσκησης της ψυχιατρικής. Το ξεπέρασμα, δηλαδή, των πρακτικών και της κουλτούρας της κυρίαρχης ψυχιατρικής, της καταστολής και του εγκλεισμού, μέσα από την δημιουργία, στη θέση του ψυχιατρείου, ενός ολοκληρωμένου και κοινοτικά βασισμένου συστήματος υπηρεσιών ψυχικής υγείας, ενάντια σε κάθε λογική ιδιωτικοποίησης. Με εξασφαλισμένη την διατήρηση των θέσεων εργασίας και περαιτέρω μαζικές προσλήψεις προσωπικού.

26/11/2023

Πρωτοβουλία για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία

 

 

 

 

 

ΘΑΛΑΜΟΙ/ΦΥΛΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΨΝΑ

 

Σε «ειδικούς θαλάμους» θα νοσηλεύονται από εδώ και πέρα στο ΨΝΑ οι κρατούμενοι σε φυλακές που έχουν ανάγκη ψυχιατρικής νοσηλείας. Το Διοικητικό Συμβούλιο του ψυχιατρείου, ύστερα από πρόταση του Επιστημονικού Συμβουλίου, έσπευσε, με ταχύτατους ρυθμούς, να υιοθετήσει σχετικό αίτημα του Σωματείου Υπαλλήλων Εξωτερικής Φρούρησης Καταστημάτων Κράτησης Αττικής (ΣΥΕΦΚΚΑ).

Επικαλούμενοι έλλειψη επαρκούς αριθμού φρουρών και κατασκευάζοντας πιθανούς «κινδύνους» που υποτίθεται ότι εγκυμονεί η ταυτόχρονη νοσηλεία παραπάνω του ενός κρατουμένων σε διαφορετικά τμήματα, ή ακόμα και σε διαφορετικούς θαλάμους στο ίδιο τμήμα, ζήτησαν/απαίτησαν να γίνεται η νοσηλεία όλων των κρατουμένων στο ίδιο τμήμα και στον ίδιο θάλαμο.

Και το λεγόμενο «Επιστημονικό Συμβούλιο», σε πλήρη σύμπλευση του ρόλου που ασκεί η κυρίαρχη ψυχιατρική με την αστυνομία και τους κάθε είδους φρουρούς (ο καθένας, φυσικά, από το σημείο και την πλευρά που του έχει ανατεθεί) για την διαφύλαξη της «δημόσιας τάξης», έσπευσε να προτείνει και το ΔΣ ν΄ αποφασίσει ό,τι ζήτησαν οι φρουροί. Σύμφωνα με την απόφαση, μετά την εισαγωγή ενός κρατούμενου για νοσηλεία σ΄ ένα τμήμα του ΨΝΑ, αν υπάρξει δεύτερος, τρίτος κλπ, θα εισάγονται όλοι στο ίδιο τμήμα και στον ίδιο θάλαμο.

Μην ξεχνάμε ότι κάθε θάλαμος έχει τρεις κλίνες και, όπως λειτουργεί το ΨΝΑ, κάθε θάλαμος χωράει (και έχει συνήθως) και δύο ράντζα. Έτσι, αντί για δυο φρουρούς, σε κάθε μια από τις τρεις βάρδιες (σύνολο έξι ημερησίως), για κάθε κρατούμενο που νοσηλεύεται, τώρα θα έχουμε μόνο δυο φρουρούς για δυο κρατούμενους, για τρεις, για πέντε, ή και παραπάνω.

Μπορεί κανείς να σκεφτεί τι κόλαση θα δημιουργηθεί για τις συνθήκες νοσηλείας των κρατουμένων, αλλά και για όλους/ες μέσα στο ψυχιατρικό τμήμα, όταν διαχρονικά, και μέχρι τώρα, με το καθεστώς των δυο φρουρών για κάθε νοσηλευόμενο κρατούμενο, είναι γνωστά τα περιστατικά με την απαίτηση από τους φρουρούς για την μηχανική καθήλωση των κρατούμενων ασθενών, ή και με το αυθαίρετο δέσιμό τους, από τους ίδιους τους φρουρούς, με χειροπέδες στο κρεβάτι, για μην τους δραπετεύσουν όταν θα πίνουν ήσυχοι το καφεδάκι τους, ή θα κάνουν τη βόλτα τους κλπ.

Όπως, επίσης, η πίεση, ή και, ενίοτε, η επιβολή, ανάλογα με την εκάστοτε περίπτωση, να είναι παρών ο φρουρός όταν ο γιατρός θα εξετάζει τον φρουρούμενο ασθενή. Σε συνθήκες που είναι για τον οποιονδήποτε αδύνατο να διαφύγει από το κλειστό παράθυρο του γραφείου του γιατρού, ή από την πόρτα του γραφείου έξω από την οποία μπορεί να είναι, και πάντα είναι, ο φρουρός.

Είναι σαφές ότι με την ουσιαστική παραχώρηση ενός θαλάμου του ψυχιατρικού τμήματος στο καθεστώς της φρούρησης, οι κρατούμενοι που νοσηλεύονται στερούνται, επειδή είναι κρατούμενοι, ακόμα και το δικαίωμα για μια αξιοπρεπή περίθαλψη (όσο είναι δυνατό αυτή να υπάρξει μέσα σε μια ψυχιατρική μονάδα) επειδή είναι κρατούμενοι.

Αν η φρούρηση, με τον τρόπο που ασκείται στα ψυχιατρικά τμήματα, ήδη δημιουργεί προβλήματα στην λειτουργία τους (τουλάχιστον για όσους επαγγελματίες ψυχικής υγείας είναι ταγμένοι σε μια ουσιαστική θεραπευτική φροντίδα και όχι στο μονόδρομο της καταστολής και της συμμόρφωσης), η δημιουργία ενός ειδικού θαλάμου κρατουμένων θα είναι ένας χώρος που οι φρουροί «θα λύνουν και θα δένουν», και μεταφορικά και κυριολεκτικά - το τι θα γίνεται μέσα σε αυτό τον θάλαμο θα ορίζεται από αυτούς.

Και όταν ακραιφνώς φυλακτικές λογικές και λειτουργίες μπαίνουν μέσα στη λειτουργία μιας ψυχιατρικής μονάδας, δεν πρόκειται παρά για ένα βήμα προς τη δημιουργία ενός φυλακτικού/σωφρονιστικού τμήματος μέσα στο ψυχιατρείο, όπως, άλλωστε, είναι το από μακρού ζητούμενο από κράτος και κυρίαρχη ψυχιατρική.

Όλοι και όλες οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας, όλοι και όλες οι εργαζόμενοι/ες στο ΨΝΑ, στο Δρομοκαΐτειο και παντού δεν θα πρέπει επ΄ ουδενί να δεχτούν, μαζί με πολλά άλλα, μια τέτοια απροκάλυπτη πορεία προς την παλαιο-ιδρυματική παλινδρόμηση.

17/1/2023

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

"Στη μνήμη του Χρήστου"

 

"Στη μνήμη του Χρήστου"

"Ο αγώνας του ανθρώπου ενάντια στην εξουσία είναι ο αγώνας της μνήμης ενάντια στη λήθη"

 Milan Koundera

Στις 30 Ιουλίου πέθανε ένας ασθενής που νοσηλευόταν εδώ και δέκα χρόνια στο ΨΝΑ, βάσει του αρ. 69 ΠΚ, κλεισμένος, όλα αυτά τα χρόνια, μέσα σ΄ ένα χώρο απομόνωσης. Αν και δεν ήταν από τις διασημότητες που (και) ο θάνατός τους γίνεται είδηση στα ΜΜΕ, ο Χρήστος Διαμαντέας σημάδεψε, με τον τρόπο του, όλη την πρόσφατη ιστορία του ΨΝΑ και της κυρίαρχης ψυχιατρικής συνολικά.

Σύμφωνα με τα ελάχιστα που έγιναν γνωστά, είχε, ξανά, καταπιεί ένα αντικείμενο, αυτή τη φορά ένα κουτάλι, μεταφέρθηκε σε χειρουργική κλινική του Ευαγγελισμού, όπου μετά από λίγες μέρες, «λόγω επιπλοκών, απεβίωσε».

Γνωρίζουμε πως ο Χρ. Διαμαντέας έπασχε από μια οργανική εγκεφαλική βλάβη και συχνά αποκρινόταν στα συνήθη περιβαλλοντικά ερεθίσματα μ΄ ένα αιφνίδιο πέρασμα από μια κατάσταση ηρεμίας σε μια κατάσταση υπερέντασης που ενίοτε (και κάτω από συνθήκες που δεν γνωρίζουμε αν ποτέ διερευνήθηκαν) εκφραζόταν με επιθετική συμπεριφορά. Το συμβάν με τον θάνατο που προκάλεσε συγγενούς του, με αποτέλεσμα τον εγκλεισμό του στο ψυχιατρείο ως ακαταλόγιστου, βάσει του αρ. 69 ΠΚ, είχε σε μεγάλο βαθμό να κάνει και με την μέχρι τότε απουσία μιας ουσιαστικής βοήθειας στο χρόνιο πρόβλημά του.

Από την πρώτη στιγμή η συμπεριφορά του χαρακτηρίστηκε στο ΨΝΑ ως μη διαχειρίσιμη παρόλο που έπαιρνε άδειες και πήγαινε στο σπίτι της οικογένειάς του ή κυκλοφορούσε με συνοδεία στο χώρο του ψυχιατρείου για να ψωνίσει από το κυλικείο – ακόμα και στο γραφείο της Ιατρικής Υπηρεσίας βρισκόταν κάποτε (πριν χρόνια) με παρούσα εκεί μόνο μια υπάλληλο του γραφείου.

Κι΄ όμως, η λύση που επελέγη για τη «μη διαχειρίσιμη» για το σύστημα, όπως αυτό έχει μάθει να λειτουργεί, επιθετικότητα, ήταν ο εσαεί εγκλεισμός του σ΄ ένα θάλαμο (δίπλα σ΄ ένα τμήμα ασθενών με αυτισμό, νοητική υστέρηση κλπ, με κάποιους εξ΄ αυτών εσαεί καθηλωμένους), με την επικοινωνία συχνά να γίνεται, ακόμα και με τους «θεραπευτές» (ψυχίατρο, ψυχολόγο), μέσα από μια τρύπα στον τοίχο.

Άδειες για το σπίτι μπορούσε να παίρνει. Αλλά η ζωή μέσα στο ίδρυμα ήταν πάντα μια διαρκής, σε όλες τις πτυχές της καθημερινότητας, άσκηση βίας.

Ποτέ δεν αντιμετωπίστηκε η ιδιαιτερότητα του Χρ Διαμαντέα μ΄ έναν τρόπο ουσιαστικά θεραπευτικό (αντί αποκλειστικά κατασταλτικό), με διαμονή σ΄ έναν ανοιχτό χώρο, με ταυτόχρονη τη διάθεση επαρκούς αριθμητικά και προπαντός κατάλληλα εκπαιδευμένου προσωπικού, που να είναι σε θέση να κατανοεί την αλληλεπίδραση περιβαλλοντικών ερεθισμάτων και βίαιης αντίδρασης, έτσι ώστε να εγκαθιδρύεται μια σχέση εμπιστοσύνης, αμοιβαιότητας, στήριξης, πρόληψης. Γιατί μιαν «άλλη», ουσιαστικά θεραπευτική και όχι ακραιφνώς κατασταλτική προσέγγιση της ψυχικής υγείας, σημαίνει ότι, όσο πιο οξεία είναι μια κατάσταση, όσο πιο ακραία, όσο, επομένως, πιο πολύπλοκη, τόσο περισσότερο χρειάζεται, αντί για τις απλοποιητικές απαντήσεις των περιοριστικών μέτρων, την κινητοποίηση όλων των αναγκαίων πόρων, ανθρώπινων και υλικών, σ΄ ένα αντίστοιχα πολύπλοκο θεραπευτικό σχέδιο και πρόγραμμα δράσης.

Η βία του/της όποιου/ας ψυχικά ασθενούς, αν και σχετίζεται με την λεγόμενη ψυχική αρρώστια, πόσο μάλλον με μια οργανική εγκεφαλική βλάβη, δεν αποτελεί, ωστόσο, μια γραμμική της έκφραση. Έχοντας συχνά βιώσει τη ματαίωση βιωμάτων, επιθυμιών και αναγκών από ένα περιβάλλον καταχρηστικό, χωρίς κατανόηση και ενίοτε βίαιο (οικογενειακό, κοινωνικό, εργασιακό ή άλλο), βρίσκεται αντιμέτωπος/η με τη βία του ιδρύματος, με μια ψυχιατρική κουλτούρα και πρακτική που δεν μπορεί να δει στην κατάσταση κρίσης, στο θυμό, στα ουρλιαχτά, στις απειλές, στις κλωτσιές, παρά ένα σύμπτωμα (και επιβεβαίωση) της αρρώστιας, αντί για μια βίαιη απάντηση στη βία του ιδρύματος, ένα τρόπο εξέγερσης απέναντι σ΄ έναν θεσμό απίστευτα φτωχό σε θεραπευτικές επιλογές, έναν θεσμό που τον/την εξευτελίζει, τον/την απονεκρώνει, που μεταλλάσει το άρρωστο σώμα του σε σώμα του ιδρύματος.

Η προϊούσα επιδείνωση της ψυχικής κατάστασης του Χρ. Διαμαντέα (σωματικό βάρος, κατάποση αντικειμένων, ευερεθιστότητα) είχε να κάνει ακριβώς με αυτή την άκρως κατασταλτική αντιμετώπιση, με την καθημερινότητά του να είναι συνυφασμένη με όλο και μια νέα δόση καταστολής: Έχοντας αναχθεί σε ενσάρκωση της έννοιας της «επικινδυνότητας» ως ατομικής ιδιότητας. Με την διαρκή αναζήτηση τόπων ξεφορτώματος, στον Κορυδαλλό ή όπου αλλού. Με τη λειτουργία του «αποδιοπομπαίου τράγου». Στην πυρκαγιά που ξεκίνησε από το χώρο απομόνωσής του, το Σεπτέμβρη του 2015 και για τους θανάτους τριών εσαεί καθηλωμένων ασθενών στο διπλανό τμήμα λόγω των αναθυμιάσεων από την πυρκαγιά, ένοχος να μην «βρεθεί» κανείς άλλος παρά μόνο αυτός. Κανείς/καμιά από το σύστημα, όπως αυτό λειτουργεί.

Ο Χρ. Διαμαντέας, χωρίς ποτέ να το επιδιώξει, θα μείνει στην ιστορία ως η έκφραση της αμετάκλητης θεραπευτικής χρεωκοπίας της κυρίαρχης κατασταλτικής ψυχιατρικής.

Ας ελπίσουμε ότι, τουλάχιστον, ο χώρος που κρατούνταν έγκλειστος ο Χρ. Διαμαντέας μέχρι να πεθάνει, θα κλείσει και δεν χρησιμοποιηθεί για γνωστούς «υποψήφιους άλλους».

16/8/22

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΚΑΛΕΣΜΑ ΓΙΑ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΨΝΑ ΔΑΦΝΙ - Σαββατο 12 Μαρτίου 2022 στις 13:00

 

ΟΧΙ ΣΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΤΩΝ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΩΝ ΔΟΜΩΝ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΑΜΕΣΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΕΠΑΡΚΟΥΣ ΜΟΝΙΜΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ

 

 

Αν η κρίση που, εν μέσω της πανδημίας, μαστίζει το σύστημα της Υγείας στο σύνολό του, έχει μια από τις κύριες παραμέτρους της την σκόπιμα επιβεβλημένη δραματική υποστελέχωσή του, η κατάσταση στην Ψυχική Υγεία είναι ακόμα χειρότερη.

Το προσωπικό που έχει απομείνει, μετά τις διαδοχικές, επί σειρά ετών, συνταξιοδοτήσεις, χωρίς νέες προσλήψεις προς αντικατάσταση των απερχομένων, καθώς και με την τελείως αδικαιολόγητη και εκβιαστικού χαρακτήρα αναστολή της εργασίας χιλιάδων μη εμβολιασθέντων νοσηλευτών (και άλλων ειδικοτήτων), είναι ελάχιστο. Οι βάρδιες βγαίνουν με μεγάλη δυσκολία, έτσι ώστε, για πολλούς/ές, ακόμα και η λήψη των κανονικών εβδομαδιαίων ρεπό να έχει γίνει αδύνατη (με δεκάδες και εκατοντάδες χρεωστούμενων ρεπό και κανονικών αδειών να συσσωρεύονται) και η λειτουργία, τόσο των τμημάτων εισαγωγών, όσο και των στεγαστικών δομών (ξενώνων, οικοτροφείων κλπ), να χάνει, με γοργούς ρυθμούς, όχι μόνο την όποια θεραπευτική διάσταση της είχε απομείνει, αλλά και τον στοιχειωδώς ασφαλή χαρακτήρα της.

Αξιοποιώντας για μιαν ακόμα φορά την «κρίση ως ευκαιρία» για την εφαρμογή προαποφασισμένων, νεοφιλελεύθερης κοπής, μέτρων (κρίση που οι διαδοχικές κυβερνήσεις δημιούργησαν με τις δραστικές μνημονιακές περικοπές σε προσωπικό, τις ιδιωτικοποιήσεις κλπ), η κυβερνητική πολιτική έδειξε πολύ καθαρά το πού στοχεύει: πρώτον, με την απόπειρα να ξανανοίξει το ψυχιατρείο της Λέρου, ως κολαστήριο «νεκρών ψυχών» (απόπειρα που, αν και την πήρε πίσω μετά τις αντιδράσεις, δεν την έχει εγκαταλείψει ως πολιτική της στην ψυχική υγεία), και δεύτερον, την απόπειρα, που αμέσως ακολούθησε, να καταργήσει, με το πρόσχημα της έλλειψης προσωπικού, τρεις εξωνοσοκομειακές στεγαστικές δομές του ΨΝΑ. Και πάλι εδώ, ήταν η αντίδραση των εργαζομένων που έβαλε (ένα προσωρινό έστω) φρένο. Ωστόσο, το κλείσιμο, πριν μερικούς μήνες, του ξενώνα του Ευαγγελισμού στην πλ. Βάθης είναι ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα της πολιτικής που έχει ήδη μπει σε εφαρμογή.

Ταυτόχρονα, η αντιμετώπιση της πανδημίας της covid-19 στις ψυχιατρικές μονάδες, όχι μόνο στα τμήματα εισαγωγών, αλλά και στις εξωνοσοκομειακές στεγαστικές δομές, ταυτίστηκε με την ακραία καταστρατήγηση των δικαιωμάτων των νοσηλευομένων και των ενοίκων των δομών (για έξοδο, επικοινωνία κλπ), με μέτρα τυχάρπαστα που πιο πολύ συντελούσαν στην μετάδοση του κορονοϊού παρά στην προφύλαξη από αυτόν. Οι ανέκαθεν κυρίαρχες, στις ψυχιατρικές μονάδες, λειτουργίες και πρακτικές της κλειδωμένης πόρτας (ακόμα και σε στεγαστικές δομές), των μηχανικών καθηλώσεων και γενικά των κατασταλτικών πρακτικών, πατώντας πάνω και στην δραματική υποστελέχωση, πήραν ακραίες διαστάσεις.

Και την ίδια στιγμή που η αλλοπρόσαλλη και σε κατασταλτική λογική αντιμετώπιση της πανδημίας δημιουργούσε όλο και περισσότερη ψυχική δυσφορία και ανάγκες για βοήθεια, τόσο περισσότερο οι αρμόδιες υπηρεσίες αραίωναν την άμεση πρόσβαση και τόσο περισσότερο άνοιγαν το έδαφος στην τηλε-ψυχιατρική και στην τηλε-ψυχολογία.

Μάλιστα, ενώ η δυσφορία που βιώνει ο καθένας και η καθεμιά αυξάνει και τα αιτήματα για παροχή ψυχοκοινωνικής υποστήριξης πολλαπλασιάζονται, οι απαντήσεις που συνήθως δίνονται, αν τελικά διαθέτεις χρήματα για να συναντήσεις κάποιον επαγγελματία, είναι μονοσήμαντες και περιστρέφονται γύρω από τη συνταγογράφηση φαρμάκων. Οι νέες τεχνολογίες έρχονται να υποστηρίξουν αυτή την μονοδιάστατη και ατομικίστικη φιλοσοφία και πρακτική. Το κοινό όλων των παρεμβάσεων, αναλογικών και ψηφιακών, έγκειται στο ότι το πρόβλημά σου δεν είναι κοινωνικό, δεν είναι πολιτικό, αλλά εδράζεται κάπου στον ψυχισμό σου, ενδεχομένως σε μια αλληλουχία γονιδίων ή/και στις λάθος επιλογές σου στη ζωή.

Όλα λοιπόν στην «ατομική ευθύνη». Η μόνη «κρατική ευθύνη» που απέμεινε, δεν είναι στη στελέχωση των υπηρεσιών υγείας και ψυχικής υγείας, δεν είναι στην ανάπτυξη της όσο ποτέ αναγκαίας πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, δεν είναι στην αντιμετώπιση του συνωστισμού στα ΜΜΜ και στους χώρους εργασίας, δεν είναι στη λειτουργία του σχολείου, αλλά στον εκβιαστικά υποχρεωτικό εμβολιασμό, στα πρόστιμα, στην αναστολή εργασίας (που, όπως αποδείχτηκε, δεν αποσκοπεί στην καθαυτό ανάγκη του εμβολιασμού, αλλά στις απολύσεις), στην κατάργηση της μονιμότητας και στην εισαγωγή ως κύριας σχέσης εργασίας τις κακοπληρωμένες συμβάσεις ορισμένου χρόνου, στην πλήρη ιδιωτικοποίηση της Υγείας και της Ψυχικής Υγείας (μέσω ΣΔΙΤ κλπ).

Αυτό είναι το πλάνο που έχει το Υπουργείο του Πλεύρη και της Ράπτη προς εφαρμογή. Το σχέδιο για το «βίαιο κλείσιμο των ψυχιατρείων», για το οποίο μιλούσαμε πριν μερικά χρόνια, δεν έπαψε ποτέ να υπάρχει. Και ήταν ήδη, όπως τονίζαμε από τότε, σε εφαρμογή με την σχεδιασμένη όλο και μεγαλύτερη υποστελέχωση των ψυχιατρείων, ώστε το «βίαιο κλείσιμο» (δηλαδή, όχι ο μετασχηματισμός, αλλά η διάλυση) να φανεί ως η μόνη δυνατή λύση.

Αντίθετα, όπως υποστηρίζαμε πάντα, και αυτός πρέπει να είναι ο επιδιωκόμενος στόχος, «κλείσιμο των ψυχιατρείων» θάπρεπε να σημαίνει ριζικό μετασχηματισμό του υπάρχοντος, αντικατάσταση των κλειστών υπηρεσιών με κοινοτικές υπηρεσίες, πλήρως στελεχωμένες με το προσωπικό που ήδη τώρα εργάζεται και με πολύ περισσότερο που πρέπει να προσληφθεί. Κλείσιμο των ψυχιατρείων θάπρεπε να σημαίνει την χειραφέτηση των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία και των εργαζομένων από κοινού. Θάπρεπε να σημαίνει αμφισβήτηση και κατάργηση των κατασταλτικών πρακτικών.

Επαρκής στελέχωση και ριζική αμφισβήτηση της όποιας κατασταλτικής πρακτικής πάνε μαζί.

Το ζήτημα της ψυχικής υγείας είναι υπόθεση όλων, των άμεσα ενδιαφερόμενων ατόμων, των εργαζόμενων στο χώρο και όλης της κοινωνίας.

Καλούμε όλες και όλους σε κινητοποίηση στις 12 Μάρτη, 13.00, με συγκέντρωση έξω από το ΨΝΑ (Δαφνί). Διεκδικούμε και απαιτούμε:

-Καμιά στεγαστική δομή να μην κλείσει.

-Πλήρη σεβασμό στα δικαιώματα των νοσηλευομένων και των ενοίκων των στεγαστικών δομών.

-Αμεση και επαρκή στελέχωση όλων των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, με προσλήψεις μόνιμου προσωπικού.

-Η ελευθερία είναι θεραπευτική. Και για να είναι πραγματικά θεραπευτική πρέπει να στηρίζεται από ένα σύστημα ψυχικής υγείας κοινοτικά βασισμένο σε συνάρτηση με μια κοινωνική πολιτική που νοιάζεται για την αξιοπρεπή στέγαση, την επαρκώς αμειβόμενη εργασία και την κοινωνική πλαισίωση.

12/2/22

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΑΘΩΟΙ ΟΛΟΙ ΟΙ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΥΡΚΑΓΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΕΚΡΟΥΣ, ΤΟ 2015, ΣΤΟ ΨΝΑ-ΔΑΦΝΙ ΑΛΛΑ ΠΡΩΤΙΣΤΩΣ "ΑΘΩΑ" Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΘΕΣΜΟΥ

 

Στις 13 Δεκέμβρη 2021, όπως είχε ανακοινώσει, υπενθυμίσει και αναδείξει η Πρωτοβουλία 'Ψ' (και μόνο αυτή), έγινε η δίκη για την πυρκαγιά, τον Σεπτέμβριο του 2015, σε τμήμα του ΨΝΑ (Δαφνί), που είχε ως συνέπεια τον θάνατο, από αναθυμιάσεις, τριών μονίμως καθηλωμένων ασθενών.

Το αποτέλεσμα : αθώοι όλοι για την φωτιά και τον θάνατο των δεμένων ανθρώπων,

-στη λογική ότι ο κλινοστατισμός είναι "ιατρική πράξη",

-στη λογική ότι κάποιοι αρμόδιοι ήταν αναρμόδιοι λόγω διαφορετικής ειδικότητας,

-στη λογική ότι η εταιρεία πυρασφάλειας ήταν αυτή που είχε την ευθύνη για την προστασία από φωτιά και ουδόλως η όποια αρμόδια υπηρεσία του ΨΝΑ αναφορικά με την υποχρέωση να φροντίζει για την επάρκεια, ή και την ίδια την ύπαρξη, των μέσων πυρασφάλειας,

-στη λογική ότι δεν υπάρχουν ατομικές ευθύνες, αλλά την ευθύνη την έχουν οι θεσμοί (με το ερώτημα ποιοι φτιάχνουν τους θεσμούς να μένει αναπάντητο),

-στη λογική ότι υπάρχει υποστελέχωση (μιλάμε για το 2015 και όχι για την τωρινή περίοδο της πανδημίας),

-στη λογική ότι τα ψυχιατρεία δεν είναι αρμόδια για να εγκλείουν (!) τους ψυχικά πάσχοντες, αλλά το κάνουν από υπερβάλλοντα επαγγελματικό ζήλο (!) και ότι θα πρέπει να φτιαχτούν άλλα ψυχιατρεία υψηλότερης ασφάλειας,

-στη λογική ότι παρόλο που δεν υπάρχει θεραπευτική ευθύνη για το ότι πέθαναν άνθρωποι, το προσωπικό κάνει λειτούργημα.

Αυτά ήταν μερικά από τα επιχειρήματα της υπεράσπισης, του μονολόγου της υπεράσπισης, καθώς δεν υπήρχε η "άλλη πλευρά" για να απαντήσει σε όλα αυτά και να βάλει το συμβάν στην πραγματική του βάση (που έχει να κάνει με την ιδρυματική λειτουργία και το είδος της ψυχιατρικής πρακτικής που ασκείται). Και κάνοντάς τα δεκτά, η έδρα κήρυξε τους/τις όλους/ες αθώους/ες.

Κατηγορούμενοι ήταν άτομα από όλη της την ιδρυματική ιεραρχία, από την διοίκηση, από διευθύνσεις υπηρεσιών, ψυχίατροι, νοσηλευτές/τριες. Είναι αυτονόητο ότι καμιά ευθύνη δεν μπορούσε και δεν έπρεπε, εν προκειμένω, να αποδοθεί σε νοσηλευτές και νοσηλεύτριες, τους έσχατους στην ιεραρχία και εκτελεστές υποχρεωτικών εντολών και διαταγών "από τα πάνω".

Αλλά, αυτοί που δεν μεριμνούν για την πυρασφάλεια; Αυτοί που δίνουν εντολές για τη μηχανική καθήλωση και μάλιστα, όπως στην περίπτωση που αναφερόμαστε, για διάρκεια εφ΄ όρου ζωής, χωρίς ούτε καν το πρόσχημα της τήρησης του δήθεν πρωτοκόλου; Με την απλή υπογραφή της εσαεί ανανέωσης της μηχανικής καθήλωσης; Πόσοι πια πρέπει να πεθάνουν ακόμα, μηχανικά καθηλωμένοι, από θρομβοεμβολικά επεισόδια, από καρδιακές ανακοπές, και "τυχαία" συμβάντα, όπως αυτό της πυρκαγιάς; Χώρια όλοι αυτοί (σχεδόν όλοι και όλες) που έχουν υποστεί αυτή την τραυματική μεταχείριση, που την κουβαλάνε εφ΄ όρου ζωής ως μια άκρως απαξιωτική της υποκειμενικότητάς τους εμπειρία, που δυσκολεύει τα μέγιστα την όποια ουσιαστική ανάρρωσή τους.

Ετσι ώστε, η "λογική" να θριαμβεύει ! Και.... δέστε τους τρελούς ! Ως πότε η μηχανική καθήλωση, που έχει αποδειχτεί άκρως δολοφονική, θα είναι το αδιαφιλονίκητο "σήμα κατατεθέν" της ασκούμενης κυρίαρχης ψυχιατρικής πρακτικής και θα επιτρέπεται να εφαρμόζεται ως, μάλιστα, "ιατρική πράξη"; Οταν, μάλιστα, ποτέ δεν διερευνάται η πραγματική αιτία του θανάτου ασθενών νοσηλευόμενων σε ψυχιατρικές κλινικές που πέθαναν ενώ ήταν καθηλωμένοι;

Το ζήτημα του ανοίγματος μιας συζήτησης για την κατάργηση της μηχανικής καθήλωσης ως "ιατρικής πράξης" είναι πάντα επίκαιρο και όσο ποτέ αναγκαίο. Μια συζήτηση για τις άκρως αντιθεραπευτικές λογικές και, ταυτόχρονα, για την καταστρατήγηση των ατομικών δικαιωμάτων, που ενσαρκώνει αυτή η πρακτική, που την καθιστούν (αντί για θεραπευτική πράξη) μια κακοποιητική πρακτική και "ποινικό αδίκημα" - άμεσα συνδεδεμένη με μία συζήτηση για τις εναλλακτικές δυνατότητες, που υπάρχουν, αντιμετώπισης καταστάσεων κρίσης. Αυτές ακριβώς που η κυρίαρχη ψυχιατρική, μετά από αιώνες κακοποιητικών πρακτικών στην διάρκεια της ιστορικής διαδρομής της (και παρά την ύπαρξη έμπρακτων εναλλακτικών παραδειγμάτων ως απάντηση σε αυτές) δεν μπορεί να λέει ότι "δεν γνωρίζει", συνεχίζοντας, εν πλήρη συνειδήσει των συνεπειών τους, να τις ασκεί.

9/1/2022

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ