ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΕΙΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ 18 ΑΝΩ: ΚΑΤΩ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΕΘΕΑ

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ 18 ΑΝΩ

***

ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 18 ΑΝΩ

ΜΠΟΤΑΣΗ 11 ΕΞΑΡΧΕΙΑ

KATΩ TA XEPIA AΠO TO KEΘEA

Mε μια αιφνιδιαστική, «εξαιρετικά επείγουσα», πράξη νομοθετικού περιεχομένου η κυβέρνηση Mητσοτάκη έρχεται να καταργήσει το κεκτημένο μέσα από αγώνες δημοκρατικό δικαίωμα του Kέντρου Θεραπείας Eξαρτημένων Aτόμων (KEΘEA) να διοικείται από ένα ΔΣ με μέλη άμισθα και εκλεγμένα από τη γενική συνέλευση των μελών του, δηλαδή εκείνων που συμμετέχουν στα θεραπευτικά προγράμματά του, των γονέων, των εργαζομένων και των εθελοντών του. H απαράδεκτη αυτή πράξη νομοθετικού περιεχομένου ορίζει ότι το επταμελές ΔΣ θα διορίζεται από τον υπουργό Yγείας. 

 

Eίναι φανερό ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να επιβάλει τον έλεγχο του μεγαλύτερου πανελλαδικά οργανισμού στο χώρο των εξαρτήσεων, στο πεδίο της θεραπείας, της κοινωνικής επανένταξης, της εκπαίδευσης, της οικογένειας κ.ά. M’ αυτόν τον τρόπο σκοπεύει να κάνει, διαμέσου των διορισμένων τοποτηρητών της, τις πολιτικές της παρεμβάσεις προκειμένου να εξυπηρετήσει τις πολιτικές της ανάγκες.

Το KEΘEA μέχρι σήμερα, εφαρμόζοντας με συνέπεια τα «στεγνά» του θεραπευτικά προγράμματα απεξάρτησης, έχει δώσει ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους-σκιές και στις οικογένειές τους. Όλο αυτό το δύσκολο έργο επιτελέστηκε από τους θεραπευτές και όλους όσους συμμετείχαν σ’ αυτό, με βάση τον μέχρι χθες τρόπο δημοκρατικής λειτουργίας του, μέσα από τη γενική συνέλευση των μελών και την εκλογή της διοίκησής του.

Ποιον εξυπηρετεί η ανατροπή μιας έγκυρης και διεθνώς αναγνωρισμένης δομής και λειτουργίας;

H αυθαίρετη αυτή απόφαση δεν εκφράζει μόνο τον αυταρχισμό μιας δεξιάς διακυβέρνησης, δεν καταφέρει μόνο σοβαρό πλήγμα στη δημοκρατική λειτουργία ενός θεραπευτικού οργανισμού, αλλά εγείρει και άλλα ηθικής τάξης ζητήματα. 

 

Γιατί αφορά έναν ιδιαίτερα ευαίσθητο πληθυσμό, σε μια εποχή βαθειάς κρίσης και τεράστιας διάδοσης όλων των εξαρτήσεων, από τα «ναρκωτικά της κρίσης» αλλά και από τον τζόγο, το Διαδίκτυο, την τροφή κ.ά. 

 

Γιατί η καταστολή και ο έλεγχος στο πεδίο ενός τόσο ευάλωτου πληθυσμού υποδηλώνει μια στάση απαξίωσής του, συντηρώντας και αναπαράγοντας τον κοινωνικό ρατσισμό και οδηγώντας στον κοινωνικό αποκλεισμό και την καταστροφή των πιο αδύναμων κρίκων της κοινωνικής αλυσίδας που σπάζει κάτω από το βάρος της κρίσης.

Mαζί με τις «επιχειρήσεις-σκούπα» και τις εκκενώσεις καταλήψεων με πρόσφυγες, τώρα έρχεται η επιχείρηση αποδιοργάνωσης του KEΘEA και ίσως και άλλων δημόσιων θεραπευτικών προγραμμάτων απεξάρτησης.

Απαιτούμε την άμεση ανάκληση της πράξης νομοθετικού περιεχομένου. Kαλούμε το κοινωνικό σύνολο να σταθεί στο πλευρό των εξαρτημένων ατόμων και των οικογενειών τους. 

 

Το KEΘEA πρέπει να συνεχίσει απρόσκοπτα τη λειτουργία του, όπως το κάνει μέχρι τώρα επί δεκαετίες και με διεθνή αναγνώριση.

Συμπαραστεκόμαστε με όλες τις δυνάμεις μας στον αγώνα του KEΘEA να υπερασπιστεί τις αρχές λειτουργίας του. 

 

Kατερίνα Mάτσα

 

Για το «Σωματείο Yποστήριξης του Kοινωνικού και Eπιστημονικού Έργου του 18άνω» και τις «Συλλογικές Δράσεις Kοινωνικής Aλληλεγγύης για το 18άνω»

ΑΘΗΝΑ 2.10.2019

Η απεξάρτηση στο στόχαστρο: Σχετικά με την τρομοκρατική παρέμβαση της ομάδα «ΔΙΑΣ» στο 18 ΆΝΩ

Καταγγελία για το πρωτοφανές "ενδιαφέρον" της ομάδας "ΔΙΑΣ", που την Παρασκευή 22/09/2017, και ώρα 15:00 έως 17:30 απέκλεισε την είσοδο της Κοινωνικής Επανένταξης του προγράμματος "18 Άνω", με  5-6 αστυνομικούς, έκανε η Θεραπευτική του Ομάδα κι ακολούθησε το κάτωθι δελτίο τύπου του "Σωματείου Υποστήριξης του Επιστημονικού και Κοινωνικού Έργου του 18 Άνω", που υπογράφεται απ' την Πρόεδρό του, κυρία Κατερίνα Μάτσα, τ. Διευθύντρια της Μονάδας: 

             

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ

ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ 18 ΑΝΩ

                                                                      

                                                                      Αθήνα 23.09.2017  

 

ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ

 

Η ΟΜΑΔΑ «ΔΙΑΣ» ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΕΙ ΤΟ 18 ΑΝΩ

Η ΑΠΕΞΑΡΤΗΣΗ ΣΤΟ ΣΤΟΧΑΣΤΡΟ

 

    Την Παρασκευή 22 Σεπτεμβρίου 2017 από τις 3.00 μέχρι τις 5.30 το απόγευμα 5-6 άνδρες της ομάδας «ΔΙΑΣ» βρίσκονταν στην πόρτα της Κοινωνικής Επανένταξης του 18άνω, Χανίων 4, Κυψέλη, για να κάνουν έλεγχο σε θεραπευτές και θεραπευόμενους που έμπαιναν στη θεραπευτική δομή. Στη διαμαρτυρία θεραπεύτριας της δομής που ζήτησε εξηγήσεις, αυτοί απάντησαν με σκαιό τρόπο, διαμορφώνοντας ένα απαράδεκτο κλίμα τρομοκρατίας των θεραπευόμενων. To είδος των ερωτήσεων που έθεταν και ο τρόπος τους κατέλυαν κάθε έννοια απόρρητου, καταστρέφοντας την ίδια τη θεραπευτική διαδικασία, στο πιο λεπτό της σημείο, την επανένταξη.

   Καταγγέλλουμε αυτήν την ενέργεια της αστυνομίας, την επιχείρηση τρομοκράτησης των εξαρτημένων ατόμων, που δίνουν τη μάχη της απεξάρτησής τους.

    Η ομάδα «ΔΙΑΣ», που έχει στο ενεργητικό της άγριες επιθέσεις σε διαδηλώσεις και αγωνιστές, έκανε τώρα στόχο της τη μεγαλύτερη μονάδα απεξάρτησης του ΕΣΥ, χτυπώντας στην πράξη το ίδιο το δικαίωμα στην απεξάρτηση.

   Το Υπουργείο Υγείας έχει τεράστια ευθύνη να διασφαλίσει το σεβασμό στην ανεξάρτητη λειτουργία του θεραπευτικού προγράμματος, μακριά από τους κατασταλτικούς μηχανισμούς του κράτους.

    Τι κάνει όμως για να εξασφαλίσει αυτή τη λειτουργία ;

    Τι κάνει για να μην οδηγούνται στη φυλακή μέλη της κοινωνικής επανένταξης που έχουν δικαστικές εκκρεμότητες;

    Τι κάνει για να στηρίξει σε όλα τα επίπεδα τα προγράμματα απεξάρτησης και ιδιαίτερα το 18 άνω;

   Το Σωματείο Υποστήριξης του Έργου του 18 άνω καταγγέλλει την ομάδα «ΔΙΑΣ» και τις τρομοκρατικές της ενέργειες. Καταγγέλλει την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και απαιτεί εξηγήσεις που πρέπει να δοθούν σ’ όλο το λαό, που βλέπει τα παιδιά του να πεθαίνουν από τα ναρκωτικά και την ίδια στιγμή το ίδιο το κράτος με τους μηχανισμούς του να ναρκοθετεί τα θεραπευτικά προγράμματα και τη λειτουργία τους.

    Καλούμε την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υγείας να πάρει θέση.

   Η ιστορία του 18άνω είναι μια ιστορία αγώνων για τη δημιουργία κοινωνικού κινήματος για την αντιμετώπιση της εξάρτησης σαν κοινωνικό φαινόμενο κρίσης. Αυτό το κοινωνικό κίνημα καλείται για άλλη μια φορά να ορθώσει το ανάστημά του. 

 

 

 

Για το Δ.Σ. του Σωματείου

Η Πρόεδρος

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΑΤΣΑ

τ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΜΟΝΑΔΑΣ ΑΠΕΞΑΡΤΗΣΗΣ 18ΑΝΩ

 

 

 

 

 

Με την σοβαρότατη αυτή καταγγελία, ασχολήθηκε χτες και "Η Εφημερίδα των Συντακτών" κι η δημοσιογράφος Ντάνι Βέργου, υπογράφει το ακόλουθο άρθρο: 

Η ομάδα «Δίας» μάς τρομοκρατεί

 

Για ξεκάθαρη άσκηση τρομοκρατίας των εξαρτημένων ατόμων καταγγέλλει την ομάδα «Δίας» και την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη η θεραπευτική ομάδα του τμήματος Κοινωνικής Επανένταξης του «18 Ανω».

Σύμφωνα με την καταγγελία θεραπευτών του, 5-6 άνδρες της ομάδας «Δίας», επί δυόμισι ώρες την περασμένη Παρασκευή το απόγευμα βρίσκονταν στην πόρτα της Κοινωνικής Επανένταξης του «18 Ανω», στην Κυψέλη για να κάνουν έλεγχο σε θεραπευτές και θεραπευόμενους που έμπαιναν στη θεραπευτική δομή. Στη διαμαρτυρία θεραπεύτριας της δομής που ζήτησε εξηγήσεις, οι άνδρες της «Δίας» απάντησαν με σκαιό τρόπο, διαμορφώνοντας ένα απαράδεκτο κλίμα τρομοκρατίας των θεραπευόμενων.

«To είδος των ερωτήσεων που έθεταν και ο τρόπος τους κατέλυαν κάθε έννοια απόρρητου, καταστρέφοντας την ίδια τη θεραπευτική διαδικασία, στο πιο λεπτό της σημείο, την επανένταξη», επισημαίνει η Κατερίνα Μάτσα, πρόεδρος του Σωματείου Υποστήριξης του Επιστημονικού και Κοινωνικού Εργου του «18 Ανω» και τέως διευθύντρια της Μονάδας Απεξάρτησης «18 Ανω».

«Καταγγέλλουμε -τονίζει- αυτήν την ενέργεια της αστυνομίας, την επιχείρηση τρομοκράτησης των εξαρτημένων ατόμων, που δίνουν τη μάχη της απεξάρτησής τους, και την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και απαιτούμε εξηγήσεις που πρέπει να δοθούν σ’ όλο τον λαό που βλέπει τα παιδιά του να πεθαίνουν από τα ναρκωτικά και την ίδια στιγμή το ίδιο το κράτος με τους μηχανισμούς του να ναρκοθετεί τα θεραπευτικά προγράμματα και τη λειτουργία τους».

Σημειώνεται ότι οι θεραπευόμενοι του πλαισίου προσέρχονται καθημερινά για να συμμετάσχουν σε ψυχοθεραπευτικές και ψυχοεκπαιδευτικές δραστηριότητες. Οπως περιγράφουν οι θεραπευτές, «την Παρασκευή 22/09/2017, και ώρα 15.00 έως 17.30 η είσοδος της Κοινωνικής Επανένταξης ήταν αποκλεισμένη από τουλάχιστον πέντε μοτοσικλέτες της ομάδας “Δίας” και τουλάχιστον έξι αστυνομικούς. Κατά την είσοδο και έξοδο των θεραπευομένων ασκούνταν έλεγχος σωματικός και λεκτικός με ειρωνικό ύφος και απειλητική διάθεση. Ο έλεγχος συνοδευόταν και με προσωπικές ερωτήσεις πέραν των αρμοδιοτήτων τους».

Η ομάδα «Δίας», λέει η Κατερίνα Μάτσα, «που έχει στο ενεργητικό της άγριες επιθέσεις σε διαδηλώσεις και αγωνιστές, έκανε τώρα στόχο της τη μεγαλύτερη μονάδα απεξάρτησης του Εθνικού Συστήματος Υγείας, χτυπώντας στην πράξη το ίδιο το δικαίωμα στην απεξάρτηση».

Η θεραπευτική ομάδα κοινωνικής επανένταξης «18 Ανω» απευθύνεται και στο υπουργείο Υγείας, το οποίο «έχει τεράστια ευθύνη να διασφαλίσει τον σεβασμό στην ανεξάρτητη λειτουργία του θεραπευτικού προγράμματος, μακριά από τους κατασταλτικούς μηχανισμούς του κράτους», και ζητά από την Αριστοτέλους να πάρει θέση.

Η πρωτοφανής αυτή ενέργεια των αστυνομικών οργάνων έρχεται σε αντίθεση με το θεραπευτικό έργο και παραβιάζει κατάφωρα το δικαίωμα στην απεξάρτηση και τον αγώνα των θεραπευομένων, σημειώνουν οι θεραπευτές του «18 Ανω». Οι ίδιοι ζητούν από την ηγεσία του υπουργείου Δημόσιας Τάξης και τους δημόσιους λειτουργούς της Αστυνομίας να καταδικάσουν τέτοιου είδους πρακτικές κατάχρησης εξουσίας».

Το υπουργείο Υγείας

 

«Εάν όντως συνέβησαν τα πράγματα έτσι, τότε έχουμε πρόβλημα», τόνισε μιλώντας στην «Εφ.Συν.» ο Σταμάτης Βαρδαρός, αναπληρωτής γενικός γραμματέας του υπουργείου Υγείας, και αποσαφήνισε ότι θα διερευνήσει το περιστατικό άμεσα.

«Βασικός όρος των προγραμμάτων απεξάρτησης είναι η εμπιστευτικότητα και η προστασία των στοιχείων και κατ' επέκταση της προσωπικότητας των ατόμων που μπαίνουν σε διαδικασία απεξάρτησης. Αρα μία τέτοια πρακτική είναι και πρωτοφανής -προσωπικά δεν έχει υποπέσει στην αντίληψή μου αντίστοιχο περιστατικό, δηλαδή έξω από δομή απεξάρτησης να έχει μπλόκο- και περιττή. Τόσο οι άνθρωποι που συμμετέχουν στα προγράμματα, όσο και το προσωπικό των δομών ξέρουν πολύ καλά ότι αυτή η ίδια η διαδικασία είναι εκείνη που τους προστατεύει και κατ' επέκταση προστατεύει και το υπόλοιπο κοινωνικό σύνολο. Αρα συμφωνώντας απόλυτα με την ανακοίνωση της δομής, δεν χρειάζονται προστασία τα προγράμματα αυτά αλλά στήριξη».

! Προς την έκδοση διαταγής για την πραγματοποίηση ερευνών ώστε να εντοπιστούν οι τυχόν υπαίτιοι βρίσκονταν από χθες οι αστυνομικές αρχές, από τη στιγμή που τέθηκε υπόψη τους η καταγγελία των υπευθύνων του θεραπευτικού κέντρου «18 Ανω» και, όπως ανέφεραν στην «Εφ.Συν.» ανώτεροι αξιωματικοί, εφόσον διαπιστωθεί η αλήθεια των καταγγελλομένων, τότε θα επιβληθούν κυρώσεις

 

 

 

-Είμαι το κράτος και... δεν είμαι εντάξει*

 

Συντάκτης: 

Αφροδίτη Τζιαντζή

 

 

*Αναδημοσίευση απ' την "Εφημερίδα των Συντακτών"

 

 

Ο Γιώργος Μ. είναι δέκα χρόνια «καθαρός», έχοντας ολοκληρώσει με επιτυχία το πρόγραμμα απεξάρτησης του 18 ΑΝΩ. Επειτα από τριάμισι χρόνια ανεργίας ο Γιώργος καταφέρνει να βρει δουλειά ως «ωφελούμενος» σε πεντάμηνο πρόγραμμα κοινωφελούς εργασίας στον Δήμο Ζωγράφου.

Αρχές Ιουνίου αναλαμβάνει εργασία ως υπάλληλος γενικών καθηκόντων, απόφοιτος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Μετά περίπου ένα μήνα δουλειάς, υπάλληλος του δήμου αναλαμβάνει με ένα ξερό τηλεφώνημα να τον στείλει σπίτι του: «Φύγε τώρα από τη δουλειά. Κάναμε έλεγχο και βρήκαμε ότι έχεις ποινικό μητρώο» ακούει από την άλλη πλευρά της γραμμής.

«Αν ήμουν του Δημοτικού τώρα θα δούλευα, αυτός είναι ο παραλογισμός», μας λέει ο Γιώργος, σοκαρισμένος από τον ωμό τρόπο που του ανακοινώθηκε η απόλυσή του.

Ο λόγος της «ακύρωσης της τοποθέτησής του», όπως αποκαλεί ο δήμος την απομάκρυνση του Γιώργου, είναι ότι για τους απόφοιτους Λυκείου απαιτείται λευκό ποινικό μητρώο, κάτι που δεν ισχύει για τους απόφοιτους υποχρεωτικής εκπαίδευσης.

Η «κηλίδα» που ανακάλυψε ο δήμος στο ποινικό μητρώο του Γιώργου είναι μια καταδικαστική απόφαση, με αναστολή, για κλοπές που είχε διαπράξει πολύ πριν από την ένταξή του στο πρόγραμμα, ενώ έκανε χρήση ουσιών.

«Για ακόμη μία φορά οι μηχανισμοί του κράτους δείχνουν το πιο σκληρό τους πρόσωπο στους ανθρώπους που είναι σε απόλυτη ανέχεια, θεσπίζουν και επισείουν κανονισμούς και διατάξεις όχι για να ανακουφίσουν όσους έχουν ανάγκη, αλλά για να τους βουλιάξουν ακόμη περισσότερο στην απελπισία της ανεργίας, να τους κρατούν εσαεί στο κοινωνικό περιθώριο, να τους στιγματίσουν, να τους στερήσουν την αξιοπρέπεια, την ίδια στιγμή που εφευρίσκουν κάθε είδους νομικό τέχνασμα και βρίσκουν "παράθυρα" με μεγάλη ευκολία για τους ισχυρούς αυτού του συστήματος» γράφει σε κείμενο καταγγελίας η Δώρα Κουτσανέλλου, ψυχολόγος στο ΨΝΑ Δρομοκαΐτειο.

Στην επιστολή της ζητά την επιστροφή του Γιώργου στην εργασία, αλλά και την κατάργηση της ρατσιστικής, όπως την αποκαλεί, διάκρισης, που αποκλείει από την εργασία ακριβώς αυτούς που την έχουν περισσότερο ανάγκη.

Ο Δήμος Ζωγράφου

 

Αμεση ήταν η κινητοποίηση του Σωματείου Υποστήριξης του Επιστημονικού και Κοινωνικού Εργου του 18 ΑΝΩ. Η ψυχίατρος Κατερίνα Μάτσα, πρόεδρος του σωματείου και τέως διευθύντρια της Μονάδας Απεξάρτησης 18 ΑΝΩ, με επιστολή προς τη δήμαρχο Ζωγράφου, κοινοποιημένη στον ΟΑΕΔ, ζητά επίσης την επιστροφή του Γιώργου Μ. στην εργασία του.

«Η ακύρωση της ένταξής του σε πρόγραμμα κοινωφελούς εργασίας του ΟΑΕΔ ακυρώνει τον χαρακτήρα αυτών των προγραμμάτων που απευθύνονται ακριβώς σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες στις οποίες συμπεριλαμβάνονται βεβαίως και τα εξαρτημένα άτομα. 

»Ακυρώνει επίσης και το τόσο σημαντικό έργο της απεξάρτησης, που επιτελούν τα θεραπευτικά προγράμματα, στα οποία συμπεριλαμβάνεται το 18 ΑΝΩ, το μεγαλύτερο δημόσιο πρόγραμμα απεξάρτησης» επισημαίνει μεταξύ άλλων, ζητώντας να επανεξετάσει ο δήμος τη στάση του με «ευρύτερο πνεύμα». 

«Σε άλλη περίπτωση αναλαμβάνετε εσείς την ευθύνη για τις μοιραίες συνέπειες που μπορεί να έχει μια ενδεχόμενη υποτροπή αυτού του ανθρώπου που έχει κερδίσει με υπεράνθρωπες προσπάθειες τη δύσκολη μάχη της απεξάρτησης» προειδοποιεί.

Τυπική ήταν η απάντηση του δήμου, ενημερώνοντας ότι απλώς τηρήθηκε ο νόμος:

«Δυστυχώς δεν έχουμε την ευχέρεια να κρίνουμε υποκειμενικά την κάθε περίπτωση (...) Ηδη ενημερώθηκε ο κ. Μ. ότι μπορεί να προσφύγει στο Συμβούλιο Χαρίτων προκειμένου να διαγραφούν οι ποινές από το ποινικό του μητρώο, αλλά η διαδικασία είναι χρονοβόρα» καταλήγει.

»Αν ο δήμος πετάει το μπαλάκι στον ΟΑΕΔ, ο ΟΑΕΔ πετάει το μπαλάκι στο ΑΣΕΠ. «Εμείς απλώς υλοποιούμε το πρόγραμμα. Η δημόσια πρόσκληση γίνεται με την έγκριση του ΑΣΕΠ. Αυτό έχει τον πρώτο και τελευταίο ρόλο» λέει στην «Εφ.Συν.» ο Μένιος Κοντοβάς, διευθυντής του Τμήματος Κοινωφελών Προγραμμάτων του ΟΑΕΔ.

«Στα πρώτα κοινωφελή προγράμματα, ώς το 2013, το ποινικό μητρώο ήταν υποχρεωτικό για όλους. Επειτα από προσφυγές στον Συνήγορο του Πολίτη καταργήθηκε μόνο για τη βαθμίδα της Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης. Για τις βαθμίδες ΔΕ, ΠΕ, ΤΕ (Δευτεροβάθμιας, Πανεπιστημιακής, Τεχνικής Εκπαίδευσης) είναι απαραίτητο να μην υπάρχει καταδίκη». 

Πτυχιούχοι και... αγράμματοι

 

«Αυτό δεν ειναι υποκριτικό;» μας λέει ο Γιώργος. «Δηλαδή, αν δεν έχεις τελειώσει το Λύκειο σου επιτρέπεται να είσαι παραβατικός, ενώ αν έχεις πτυχίο δεν σου επιτρέπεται; Είναι πρακτικά αδύνατον όταν είσαι στη χρήση να μην έχεις προστριβές με τον νόμο, αφού η χρήση ουσιών σε σπρώχνει στην παραβατικότητα».

«Ενας άνθρωπος που έχει καταφέρει να τελειώσει ένα πρόγραμμα απεξάρτησης, έχει κάνει πολύ βασικές αλλαγές στον εαυτό του. Διεκδικεί να ζήσει στο κοινωνικό σύνολο, στη βάση της ισοτιμίας με τους άλλους. Αυτό προϋποθέτει ότι θα έχει μια δουλειά, θα έχει οικονομική ανεξαρτησία και δεν θα κινδυνεύει να πάει φυλακή», μας λέει η ψυχίατρος Κατερίνα Μάτσα.

«Διαφορετικά υπάρχει σοβαρός κίνδυνος παλινδρόμησης. Σε έρευνα του 18 ΑΝΩ στο τμήμα Κοινωνικής Επανένταξης είχαμε εντοπίσει τρεις βασικές αιτίες υποτροπής: τον κίνδυνο της φυλακής, την ανεργία και την επιστροφή στην πατρική οικογένεια».

Το φαινόμενο του αποκλεισμού από την εργασία ατόμων που έχουν ολοκληρώσει προγράμματα απεξάρτησης δεν είναι πρωτοφανές, όπως επιβεβαιώνουν τρεις πρώην θεραπευόμενοι του 18 ΑΝΩ, η Βίκη, η Ευγενία και ο Μανώλης. «Το ζήτημα της εργασιακής επανένταξης είναι ένα από τα βασικά ζητήματα που αντιμετωπίζουμε» μας λέει η Αριάδνη, θεραπεύτρια του 18 ΑΝΩ στη Μονάδα Κοινωνικής Επανένταξης Ανδρών.

«Δεν είναι η πρώτη φορά που πρώην εξαρτημένος αντιμετωπίζει διακρίσεις στην εργασία. Είναι όμως ίσως η πρώτη φορά που γίνεται τόσο προκλητικά, μάλιστα σε περίοδο κρίσης, από μια κυβέρνηση που υποτίθεται ότι έχει ενδιαφέρον για τους ευάλωτους και από μια δήμαρχο που κινείται σε αυτή την κατεύθυνση» μας λέει η Κατερίνα Μάτσα. «Πόσο μάλιστα όταν μιλάμε για θέσεις προσωρινής και επισφαλούς απασχόλησης, χωρίς καν πλήρη δικαιώματα».

Η χαμένη αξιοπρέπεια

 

Οσο για το περιβόητο «λευκό χαρτί», που μπορεί να απονείμει το Συμβούλιο Χαρίτων έπειτα από αίτηση, μπορεί να πάρει δύο και τρία χρόνια, σε μια δαιδαλώδη γραφειοκρατική διαδικασία, μας εξηγούν απόφοιτοι του 18 ΑΝΩ.

Συγκινησιακά φορτισμένη είναι η μαρτυρία της Βίκης, μιας νέας γυναίκας με ξεχωριστό σθένος, που, έχοντας ολοκληρώσει εδώ και πέντε χρόνια το πρόγραμμα απεξάρτησης του 18 ΑΝΩ, συμμετέχει ενεργά στις κοινωνικές δράσεις του σωματείου:

«Είναι αμέτρητες οι φορές που έχουν συμβεί παρόμοια περιστατικά. Δεν τα μαθαίνει εύκολα η κοινή γνώμη, γιατί τα θέματα απεξάρτησης και παραβατικότητας είναι ακόμα ταμπού. Δεν μπορεί όμως από τη μία το κράτος να σου λέει ότι πρέπει να απεξαρτηθούν οι άνθρωποι από τα ναρκωτικά, να υπάρχουν δημόσια προγράμματα απεξάρτησης, και από την άλλη να σε αποκλείει από την αγορά εργασίας. Τότε για ποια κοινωνική επανένταξη μιλάμε; Πώς θα πάρεις πίσω την αξιοπρέπειά σου, για την οποία πάλεψες;» μας λέει η Βίκη, που έχει βιώσει και η ίδια ρατσιστικές διακρίσεις και στην αγορά εργασίας.

«Οταν σου κλείνουν την πόρτα για ένα αδίκημα που είχες διαπράξει την περίοδο της χρήσης, εκμηδενίζεται αυτή η αξιοπρέπεια. Δεν υπάρχει παιδί, που να γνωρίζω εγώ, που να έχει περάσει από τις ουσίες και να μην έχει θέματα με τον νόμο. Ομως αυτό δεν αφορά μόνο τους απεξαρτημένους. Αφορά τον οποιοδήποτε, που κάποτε διέπραξε ένα αδίκημα, έχει σωφρονιστεί, πλήρωσε για ό,τι έκανε και θέλει να αλλάξει τη ζωή του. 

»Τον τιμωρείς για πάντα αποκλείοντάς τον από την αγορά εργασίας; Είναι άδικο από όποια πλευρά και να το δεις. Πόσο μάλλον για άτομα που έχουν ολοκληρώσει προγράμματα απεξάρτησης - που υπάρχει και ο μειωμένος καταλογισμός για αδικήματα που διαπράχθηκαν την περίοδο της χρήσης, καθώς από μια στιγμή και μετά δεν "πίνεις" για να νιώσεις ωραία, πίνεις για να συρθείς στα πόδια σου-, οπότε αναγκαστικά θα κάνεις κάποια παράβαση. 

»Πού είναι τα κίνητρα για να κάνει ένας νέος άνθρωπος απεξάρτηση; Δεν τα βλέπω. Ούτε από την παρούσα κυβέρνηση, που αυτοαποκαλείται αριστερή και κοινωνικά ευαίσθητη. Βλέπω, αντίθετα, ανθρώπους που αποκλείονται από την αγορά εργασίας, που τους τραβάνε πίσω στη φυλακή επειδή έδωσαν "το παρών", που τους στερούν ακόμα και το δικαίωμα στην επιβίωση. Κι αυτά τα λέω με θυμό, γιατί το έζησα και τα ζούμε καθημερινά από συνθεραπευόμενούς μου. Εχουμε θυμώσει πλέον».

Κίνδυνος υποτροπής

«Πώς γίνεται από τη μία να σου λένε, ακόμα και στο δικαστήριο, ότι πρέπει να βρεις δουλειά για να επανενταχθείς, και από την άλλη να σου βάζουν μια σφραγίδα, σαν να είσαι βουβάλι ή πρόβατο, για κάτι που έκανες επτά και 10 χρόνια πριν, ενώ ήσουν στη χρήση;» ρωτάει ο Μανώλης. «Οταν έχεις κάνει αγώνα για να σταθείς στα πόδια σου, να αποκτήσεις φωνή στην κοινωνία, είναι σαν να σου κόβουν τα πόδια, τα χέρια, την ομιλία. Να σε καθηλώνουν. Το πιο πιθανό είναι να ξαναγυρίσεις στα ίδια».

«Στον ΟΑΕΔ δεν σε ενημερώνουν τι ισχύει αν έχεις ποινικές εκκρεμότητες. Ισα ίσα, ως απεξαρτημένος μπαίνεις σε λίστα προτεραιότητας. Ξέρω πολλά παιδιά από προγράμματα απεξάρτησης που δούλεψαν ή δουλεύουν σε δήμους. Είναι και θέμα του κάθε δήμου», μας λέει η Ευγενία. «Διακρίσεις υπήρχαν και παλιότερα, αλλά πριν από10 χρόνια, πριν από την κρίση, το παλεύαμε αλλιώς. Τώρα δικαιώματα που ήταν κεκτημένα πρέπει να τα παλεύουμε με περισσότερο αγώνα και πείσμα. Για να μη μας πετάνε σαν σκουπίδι».

«Δεν θέλουμε ιδιαίτερη μεταχείριση. Δεν θέλουμε προνόμια, ούτε επιδόματα. Απλώς να μη μας βάζει το κράτος εμπόδια» καταλήγει φορτισμένη η Βίκη. «Να μη μας βάζουν τρικλοποδιά, γίνεται; Μόνο αυτό».