Δευτέρα, 18 Μαΐου 2020

ΟΧΙ ΣΤΟΝ ΚΑΤΑΚΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗ ΤΩΝ «Δ.Ε ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ». ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΜΕ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΚΛΑΔΟ ΧΩΡΙΣ ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΡΟΛΟ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΚΑΙ ΟΛΟΥΣ









Με ένα άρθρο μέσα σε μιαν ακόμα Πράξη Νομοθετικού 

Περιεχομένου (ΠΝΠ), η κυβέρνηση της ΝΔ, αξιοποιώντας, 

για μιαν ακόμη φορά, ως «ευκαιρία» την κρίση της 

πανδημίας του κορονοϊού και με την πάντα πρόθυμη 

συνεργασία των γνωστών συνδικαλιστών/διαδρομιστών του 

Υπουργείου Υγείας (ΕΝΕ, ΠΑΣΥΝΟ, ΣΥΝΟΨΥΝΟ κλπ), 

προχωρά στη σύσταση Κλάδου Νοσηλευτών, στον οποίο θ΄ 

ανήκουν μόνο οι νοσηλευτές/τριες ΠΕ και ΤΕ. Η πλειονότητα 

του νοσηλευτικού προσωπικού, που είναι οι ΔΕ, μένει απ΄ 

έξω - με το μέλλον του αβέβαιο ως προς τον επαγγελματικό 

του ρόλο και την διαδρομή του μέσα στο σύστημα των 

υπηρεσιών Υγείας.



Αυτή η ρύθμιση πρόκειται να οδηγήσει σε περαιτέρω 

υποβάθμιση του ρόλου του ΔΕ νοσηλευτικού προσωπικού, 

σε περαιτέρω κατακερματισμό και ιεραρχίες εντός του 

νοσηλευτικού κλάδου, με τον κομβικής σημασίας  

θεραπευτικό ρόλο όλου του νοσηλευτικού προσωπικού,  

ανεξαρτήτως πτυχίου, να μεταλλάσσεται σ΄ ένα, απλώς, 

καθηκοντολόγιο, ιδιαίτερο για κάθε βαθμίδα, που οι 

νοσηλεύτριες/τές διαφορετικών πτυχίων, στην ίδια βάρδια, 

θα εκτελούν διαχωρισμένα και στη λογική ιεραρχιών. 
 


Δεν είναι κάτι που, ως σχεδιασμός και επιδίωξη, γεννήθηκε 

από τον κορονοϊό. Είναι, όμως, η υλοποίησή του που 

ευοδώνεται από την «κατάσταση εκτάκτου ανάγκης» που 

έχει επιβληθεί λόγω της πανδημίας, όπως, άλλωστε,πολλών 

άλλων αυτή την περίοδο.



Γιατί είναι εδώ και αρκετά χρόνια που, γνωστή ομάδα 

ενσωματωμένων στο σύστημα συνδικαλιστών, πατώντας 

πάνω στο τρόπο που ορίζονται και ασκούνται οι 

επαγγελματικοί ρόλοι στο χώρο της Υγείας, στον 

καθετοποιημένα ιεραρχικό, αυτοαναφορικό και 

κατακερματισμένο χαρακτήρα τους (υιοθετώντας και 

εισάγοντας τα μεταμοντέρνα και νεοφιλελεύθερης κοπής 

ιατρικά και νοσηλευτικά πρότυπα), έχει συντελέσει τα 

μέγιστα στη συγκρότηση ενός επιδιωκόμενου «πρότυπου 

ρόλου νοσηλευτή», ιατρικοποιημένου, απονευρωμένου, 

αποστειρωμένου, στη βάση ενός αθροίσματος καθηκόντων, 

πίσω από τα οποία «χάνεται το πρόσωπο», η ολότητα του 

πάσχοντος, η θεραπευτική σχέση. 
 


Για όσα δεν «χωράνε» σ΄ αυτά τα αυστηρά οριζόμενα 

καθήκοντα, πρέπει να υπάρχουν οι «από κάτω» στην 

ιεραρχία για να τα εκτελέσουν – έστω κι΄ αν, πολλές φορές, 

είναι αυτά τα «καθήκοντα» (πράξεις, ενέργειες, 

διαδικασίες) που δεν «χωράει» ο αυθαίρετα οριζόμενος 

«επιστημονικός νοσηλευτικός ρόλος» (κατ΄ αντιστοιχίαν του 

ιατρικού), τα οποία έχουν την πιο κρίσιμη θεραπευτική 

σημασία
 


Φυσικά, στην καθημερινή πράξη, η μεγάλη πλειονότητα των 

νοσηλευτών/τριών ΤΕ ξέρει πολύ καλά την θεραπευτική 

σημασία όλων αυτών των πράξεων που οι συνδικαλιστές 

αυτοί θέτουν «εκτός του αποδεκτού ρόλου» και τα 

υλοποιούν από κοινού με τους ΔΕ - παρά τα προβλήματα 

που ενίοτε καλλιεργούν οι διχαστικές αντιλήψεις και 

πρακτικές αυτών των συνδικαλιστών. 
 


Και, ταυτόχρονα, ξέρουμε πολύ καλά την τεράστια 

θεραπευτική συμβολή, τις θεραπευτικές δεξιότητες (στην 

ουσία και όχι στους τύπους) της πλειονότητας του 

νοσηλευτικού προσωπικού ΔΕ, καθώς, εν προκειμένω, 

στην άσκηση του θεραπευτικού ρόλου, δεν είναι το πτυχίο 

ή, τουλάχιστον, μόνο αυτό, το κύριο κριτήριο. 

 

Η θεσμοθέτηση ως ιδιαίτερου κλάδου των νοσηλευτών ΤΕ 

και ΠΕ, ανεξάρτητα από το αν δημιουργηθεί ή όχι ιδιαίτερος 

κλάδος νοσηλευτών ΔΕ, θα σημάνει την επισημοποίηση και 

το βάθαιμα μιας ιεραρχίας στο εσωτερικό του νοσηλευτικού 

προσωπικού, με τους ΔΕ να εξοβελίζονται σε καθαρά 

υπηρετικό ρόλο.



Το ζήτημα που προκύπτει από την ρύθμιση, μέσω ΠΝΠ, του 

Κλάδου των Νοσηλευτών, είναι κάτι που δεν αφορά μόνο 

μια κατηγορία νοσηλευτών/τριών, αλλά το σύστημα Υγείας 

στο σύνολό του. Δηλαδή, για ποια Υγεία μιλάμε, σωματική 

και ψυχική; Ο ρόλος του νοσηλευτικού προσωπικού, που 

είναι κεντρικής σημασίας μέσα σ΄ αυτό το σύστημα, είναι να 

επικεντρώνεται πάνω σε «ειδικά καθήκοντα», ή στη  

σφαιρικότητα του ασθενή σαν ανθρώπινης ύπαρξης; Η 

λειτουργία των νοσηλευτών/τριών είναι μια ατομική υπόθεση 

στη βάση ειδικών και περιγεγραμμένων καθηκόντων, ή 

θάπρεπε να τελείται στα πλαίσια ομάδας, με ισότιμες 

σχέσεις; Πράγμα που, φυσικά, θα απαιτούσε το ξεπέρασμα 

του κεντρικού και ιεραρχικού ελέγχου των επιμέρους 

δραστηριοτήτων και θα έβαζε σε αμφισβήτηση την 

κατεστημένη δομή της νοσηλευτικής ιεραρχίας, ενώ, 

ταυτόχρονα, θα έθετε στο «τραπέζι» και τον 

επαναπροσδιορισμό του ρόλου του γιατρού (ως της 

αυτόκλητης κορυφής της πυραμιδικής ιεραρχίας). 

 

Λαμβάνοντας υπόψιν την όλη κατάσταση στο σύστημα 

Υγείας και την ιστορική της διαδρομή, δεν πρέπει να 

πάρουμε τίποτα ως δεδομένο, ούτε να αρκεστούμε σε  

εμβαλωματικές λύσεις. Γιατί εμβαλωματική λύση είναι 

ακόμα κι ο «ενιαίος» κλάδος, αλλά με διακριτές, ιεραρχικά, 

βαθμίδες, καθήκοντα κλπ - και φυσικά μισθούς. 
 


Μόνη ουσιαστική και οριστική λύση είναι ο πραγματικά 

ενιαίος νοσηλευτικός κλάδος, με όλες και όλους στην 

ίδια βαθμίδα (καθήκοντα, μισθούς κλπ), με «ενδιάμεσο 

όχημα» την συγκρότηση ενός μονοετούς, ή διετούς, 

«μεταβατικού προγράμματος εκπαίδευσης» όλου του 

υπάρχοντος ΔΕ νοσηλευτικού προσωπικού, μετά τέλος του 

οποίου, όλοι και όλες, εργαζόμενοι, ή άνεργοι, θα 

γίνονταν ΤΕ ή και ΠΕ (αν το θέλουμε τον Νοσηλευτικό 

Κλάδο ενιαίο και όχι, και ΤΕ και ΠΕ).



Και σε σύνδεση με αυτό, να θεσμοθετηθεί η παροχή της 

νοσηλευτικής εκπαίδευσης από σχολές της ίδιας 

εκπαιδευτικής βαθμίδας, με πιθανή την ταυτόχρονη 

επανεξέταση και επαναπροσδιορισμό του περιεχομένου της.

Μπορεί να φαίνεται ουτοπικό, προϊόν ονειρικής φαντασίας 

στις μέρες που ζούμε, αλλά έχει γίνει, έχει υπάρξει, στη 

βάση του κινήματος για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση στην 

Ιταλία, στην δεκαετία του 70. 
 


Ίσως, στις δύσκολες εποχές που ζούμε, η επιδίωξη αυτού 

που φαίνεται ουτοπικό, να είναι και η μόνη ρεαλιστική 

διεκδίκηση απέναντι στην αναπόφευκτη περαιτέρω 

υποβάθμιση και απόρριψη μεγάλης μερίδας του 

νοσηλευτικού προσωπικού (είδαμε, άλλωστε, και τις 

απολύσεις, εν μέσω πανδημίας, υγειονομικού προσωπικού 

στις ΗΠΑ και θα δούμε και αλλού ενόψει των νέων 

«μνημονίων» σε όλο τον κόσμο).



Ως «Πρωτοβουλία για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική 

Υγεία», θεωρώντας ανέκαθεν, και πολύ περισσότερο 

σήμερα, ότι η όποια θεραπευτικότητα των θεσμών στην 

Ψυχική Υγεία, αλλά και σε όλη την Υγεία, είναι 

συνυφασμένη, μεταξύ άλλων, και με το σπάσιμο των 

κάθετων ιεραρχιών (γιατρός από πάνω, νοσηλευτής 

ενδιάμεσος και, στο τέλος, ο ασθενής) και ότι το νοσηλευτικό 

προσωπικό έχει να παίξει τον δικό του, ισότιμο 

θεραπευτικό ρόλο σε μια λογική και λειτουργία διακλαδικής 

θεραπευτικής ομάδας (ισότιμο με όλες τις άλλες ειδικότητες  

και με τον ασθενή), θα στηρίξουμε κάθε κίνηση ενάντια στην 

απαξίωση του ΔΕ νοσηλευτικού προσωπικού, όπως και, 

γενικά, όλου του νοσηλευτικού προσωπικού, ενάντια στην 

υποστελέχωση, την πιθανή μείωση των αποδοχών, την 

επελαύνουσα ποικιλότροπη ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών, 

για ένα δημόσιο, δωρεάν και πραγματικά θεραπευτικό 

σύστημα Υγείας, κάτω από τον έλεγχο των εργαζομένων 

σ΄αυτήν, των ασθενών και της κοινωνίας.


18/5/20




ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ 

ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ










Παρασκευή, 1 Μαΐου 2020

Υγειονομική κρίση και κρίση της ψυχικής υγείας στην «εποχή του κορονοϊού»



Του Θόδωρου Μεγαλοοικονόμου


Η υγειονομική κρίση που προκλήθηκε από την πανδημία του covid-19, με διάχυτο μέσα στην κοινωνία τον φόβο του καθενός για την ίδια τη ζωή του, σε συνδυασμό με την αντιμετώπιση της πανδημίας, πρωτίστως, μέσα από τον μονόδρομο της αστυνομευόμενης κοινωνικής καραντίνας και από ένα σύστημα υγείας, ήδη από μακρού δραματικά υποστελεχωμένο και απεξαρθρωμένο, που βουλιάζει μπροστά στον καταιγισμό των προβλημάτων που έχει προκαλέσει η πανδημία, ενώ ταυτόχρονα, κατακλυσμιαίες ήταν οι επιπτώσεις της στην οικονομία και στην αγορά εργασίας (με την αναστολή των συμβάσεων εργασίας, τις απολύσεις, την μείωση των μισθών, την ελαστική και εκ περιτροπής εργασία κλπ), είναι επόμενο ότι, όλα αυτά, έχουν ήδη, και θα έχουν ακόμα περισσότερο στο προσεχές μέλλον; σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία. των λαϊκών στρωμάτων - αυτών, δηλαδή, που πρωτίστως υφίστανται τις καταστροφικές συνέπειες αυτής της κρίση, όχι μόνο όσον αφορά στην υγεία αλλά και σ’  όλες τις πτυχές της ζωής τους.


Marko Maetamm, 2009

Η καραντίνα που επιβλήθηκε, δεν αφορά μόνο άτομα που έχουν έλθει σε επαφή με άτομο-φορέα, ή έχουν βρεθεί θετικά στη μόλυνση, πράγμα που θα τα έκανε εν δυνάμει φορείς μετάδοσης. Το lockdown, όπως είναι πια η διεθνής ονομασία της διαχείρισης αυτής της πλανητικής κρίσης, λειτουργεί σαν μια «γενική δοκιμή» γι΄ αυτό «που έρχεται», σαν ένα διεθνές «κοινωνικό πείραμα» για μια «νέα κανονικότητα διακυβέρνησης».
Με το «κλείσιμο στο σπίτι» και το φόβο για τη ζωή (ποικιλοτρόπως χειραγωγούμενο), να βιώνονται με τρόπο που ο κάθε «άλλος» να είναι προς αποφυγήν της όποιας εγγύτητας, ως φορέας εν δυνάμει κινδύνου.
Με την αναστολή/διακοπή των κοινωνικών σχέσεων (με μόνη τη δυνατότητα να γίνουν αποκλειστικά διαδικτυακές).
Με την αδυναμία να πας στη δουλειά, ή και την απώλεια της δουλειάς και των μέσων για να ζεις και με τις πολυποίκιλες επιπτώσεις του «μένουμε όλοι μαζί συνεχώς στο σπίτι» (χωρίς τις δραστηριότητες που έδιναν νόημα στη ζωή του καθενός) στο σύστημα των οικογενειακών σχέσεων (ανάλογα, πάντα, και με την εκάστοτε ιστορία τους).
Ολο αυτό αποτελεί μια πρωτόγνωρη, οδυνηρή εμπειρία, που αλλάζει συνθέμελα τον τρόπο που  νοιώθει και «ζει τη ζωή του». Ανία, αίσθημα ματαίωσης, ο φόβος για την εσαεί επικρεμαμένη απειλή μόλυνσης, που μπορεί να μετατραπεί σε γενικευμένο άγχος για τα πάντα και από κει σε πανικό. Με συχνές τις ψυχοσωματικές εκδηλώσεις και γενικά μια τραυματική συνθήκη με πιθανές και τις μετατραυματικές επιπτώσεις.
Είναι σίγουρο ότι οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας, σε τέτοιες συνθήκες, είναι απαραίτητες όσο ποτέ. Γιατί οι επιπτώσεις στον ψυχισμό παίρνουν ποικίλες μορφές. Πολλοί και πολλές αποσύρονται όχι μόνο από τις κοινωνικές επαφές, αλλά και από την όποια επιθυμία να ζητήσουν βοήθεια. Ο φόβος του κοροναϊού αποδείχνεται πιο δυνατός.
Κάποιοι με ψυχωτική εμπειρία, όπως έχει αποδειχτεί στο παρελθόν σε εξαιρετικά κρίσιμες καταστάσεις (πολέμου κλπ), τα καταφέρνουν να ανταπεξέρχονται σ΄ αυτές αρκετά αποτελεσματικά. Εχει μάλιστα, με άλλες αφορμές, σχολιαστεί το γεγονός ότι, όταν το προσωπικό βίωμα κάποιου ότι, πχ, διώκεται και απειλείται από τους πάντες, γίνεται, σε συνθήκες όπως οι σημερινές με την πανδημία του  covid-19, κοινή εμπειρία, καθώς ο ίδιος ο γιατρός και η νοσηλεύτρια στην ψυχιατρική κλινική μπαίνουν με τη μάσκα και φροντίζουν για τα μέτρα προστασίας από κάτι που πράγματι βιώνεται ως απειλή από όλους και όλες, αυτό κάνει συχνά τον άμεσα ενδιαφερόμενο, συμμέτοχο στην εφαρμογή και τήρηση των απαιτούμενων μέτρων.
Αλλοτε, όπως έχει επισημανθεί, «το ίδιο ‘κλείσιμο στο σπίτι’ κάποιου που δεν ήθελε ποτέ να βγαίνει έξω, τώρα μπορεί, κατά ειρωνικό τρόπο, να εντάσσεται στη νέα ‘κανονικότητα’, που αφορά όλους».
Τα πράγματα φυσικά, δεν είναι έτσι για όλους και όλες. Για κάποιους (τους πιο πολλούς), μάλιστα, γίνονται και πιο δύσκολα, καθώς, η ανέκαθεν κοινωνική απομόνωσή τους και η ανάγκη για βοήθεια που είχαν, για φαγητό, για φάρμακα και πολλά άλλα, για τα οποία μπορούσε να φροντίσει ένα ορισμένο κοινωνικό πλαίσιο, ή μια υπηρεσία, ψυχικής υγείας (σπανιότατα στην Ελλάδα), ή κοινωνική, τώρα δεν λειτουργούν. Ακόμα και η πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας για την όποια βοήθεια, μπορεί να έχει γίνει αδύνατη.
Γιατί είναι ακριβώς τώρα, που η ανάγκη για υπηρεσίες ψυχικής υγείας, άμεσα διαθέσιμες και προσβάσιμες, γίνεται πιο μεγάλη, που αυτές, ακολουθώντας, και στις νέες συνθήκες, την παραδοσιακά αμυντική κουλτούρα και πρακτική τους, περιορίζουν στο ελάχιστο τη λειτουργία τους. Τα ελάχιστα υπάρχοντα Κέντρα Ψυχικής Υγείας δέχονται, μόνο για κάποιες μέρες της εβδομάδας, να κάνουν αποκλειστικά συνταγογραφήσεις (χωρίς καν την παρουσία του άμεσα ενδιαφερομένου, που παραλαμβάνει την συνταγή από την Γραμματεία της υπηρεσίας). Η όποια επαφή με τον «ασθενή» γίνεται, σχεδόν αποκλειστικά, τηλεφωνικά, αν και όταν υπάρχει ανάγκη. Το ίδιο και στα ψυχιατρικά εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων.
Καλή η τηλεφωνική επαφή, ενίοτε, με έναν «ασθενή», αυτόν, όμως, τον οποίο, ήδη γνωρίζουμε. Με το νέο, όμως, αίτημα; Αν δεν τον έχεις δει και μιλήσει ποτέ μαζί του από κοντά; Η τηλεψυχιατρική, που από πολλά χρόνια προωθούνταν από μια εκμοντερνισμένη ψυχιατρική, όχι της «σχέσης», αλλά της «απόστασης», τώρα βρίσκει το έδαφος για την πλήρη εφαρμογή της, ως η νέα κανονικότητα. Σίγουρα μπορεί να είναι χρήσιμη σε κάποιες περιπτώσεις, αλλά όχι, όμως, να γίνει ο κανόνας. Γιατί, έτσι, κινδυνεύει να χαθεί τελείως η όποια θεραπευτικότητα της ψυχιατρικής.
Ακόμα και τώρα, εν μέσω πανδημίας, το επιχείρημα του συνωστισμού των αναμενόντων στα εξωτερικά ιατρεία και του όποιου, γενικά, προσέρχεται για εξέταση, θα μπορούσε να ξεπεραστεί με τη λήψη των αναγκαίων προφυλακτικών μέτρων, όπως, πχ, μόλις φτάσει, να πλύνει τα χέρια του και να βάλει αντισηπτικό, να φορέσει μάσκα και να κάτσει σε απόσταση ενός-δυο μέτρων από τον ψυχίατρο, ή τον ψυχολόγο, που, επίσης, θα φοράει μάσκα. Πού είναι το πρόβλημα, για μια υπηρεσία που είναι στοιχειωδώς οργανωμένη; Μόνο στο ότι, συχνά, δεν υπάρχουν οι εκάστοτε αναγκαίες μάσκες;
Ετσι, δεν είναι καθόλου τυχαίο, αλλά αναμενόμενο που, όπως πάντα, μέσα σε συνθήκες κρίσης, φορείς όπως, εν προκειμένω, οι κρατικοδίαιτες ΜΚΟ ψυχικής υγείας (δηλαδή, τα νεοϊδρυματικά μορφώματα της ελληνικής «ψυχιατρικής μεταρρύθμισης»), σε συνεργασία με το γνωστό «Χαμόγελο του Παιδιού» και την ΕΨΕ (γνωστή για τη στήριξή της στα ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές, στις μηχανικές καθηλώσεις και των εκουσίως νοσηλευόμενων κλπ), άνοιξαν, με τις ευλογίες Κικίλια, Κοντοζαμάνη Τσιόδρα κλπ, μια «τηλεφωνική γραμμή ψυχολογικής υποστήριξης», μια προσχηματική ενέργεια, για να δείξουν ότι «κι΄ αυτές» κάνουν «κάτι», απλώς για το θεαθείναι. Που, αν και διαφημίστηκε ως «δωρεάν», στην πραγματικότητα δεν είναι.
Ως προς την ψυχιατρική νοσοκομειακή νοσηλεία, οι εισαγωγές στις ψυχιατρικές κλινικές στο ΨΝΑ και στο Δρομοκαίτειο έχουν μειωθεί, το τελευταίο μήνα, κατά 25%. Αντίστοιχα και σε αυτές των γενικών νοσοκομείων. Αναφέρονται στοιχεία για κλινικές (σε ψυχιατρείο και σε γενικό νοσοκομείο) που είχαν, κάποια στιγμή, μέσα στον πρώτο μήνα της πανδημίας, 4-5 νοσηλευόμενους, με συνολική δύναμη κλινών από 20 έως και 25. Αυτό έχει να κάνει αφενός με τα γρήγορα εξιτήρια, που γίνονται σε όλες τις κλινικές (για να αποφεύγεται ο συνωστισμός) και, αφετέρου, με τη μείωση των εισαγωγών, ιδιαίτερα των εκούσιων. Η μείωση αυτή έχει να κάνει και με την απόρριψη της νοσηλείας των εκουσίως προσερχόμενων, που θα είχαν ανάγκη νοσηλείας, αλλά και με τη μείωση της προσέλευσης  ασθενών (πλην, φυσικά, των ακουσίως προσαγόμενων). Πολλοί, εν μέσω, του διαχεόμενου πανικού για τον covid-19, προτιμούν να μείνουν σπίτι τους (με τις όποιες συνέπειες), παρά να πάνε σ΄ ένα χώρο που τον φοβούνται, πλέον, πιο πολύ.
Μάλιστα, στο ΨΝΑ (και ετοιμάζεται και στο Δρομοκαίτειο) ήδη λειτουργεί ειδικό τμήμα όπου μπαίνουν όλες οι νέες εισαγωγές για 15 μέρες (όσο θεωρείται ότι διαρκεί η επώαση το κοροναϊού) και μετά μεταφέρονται στο κανονικό τμήμα νοσηλείας τους.
Και ήταν, εν πολλοίς, αναμενόμενο, η αντιμετώπιση μιας κατάστασης «εκτάκτου ανάγκης» (όταν ολόκληρη η κοινωνία έχει τεθεί σε ασφυκτική καραντίνα) από ένα θεσμό όπως ο ψυχιατρικός, συστατικό στοιχείο του οποίου είναι ο έλεγχος και η καταστολή, να ευοδώνει ακόμα περισσότερο τις κατασταλτικές πρακτικές: τώρα ο έλεγχος γίνεται πιο αυστηρός, οι πόρτες, στα πιο πολλά τμήματα, «πιο κλεισμένες», η ελεύθερη επικοινωνία με το «έξω», είτε ως έξοδοι, είτε ως επισκεπτήρια, είτε και ως τηλεφωνική επικοινωνία, απαγορευμένη. Αλλά αν ο θεωρούμενος ως «μη έχων σώας τας φρένας» χρειάζεται τέτοιο κατασταλτικό έλεγχο για το «καλό του ίδιου και των γύρω του», τότε πώς και γίνονται τα γρήγορα, μαζικά εξιτήρια και απορρίπτονται αιτήματα για εισαγωγή αυτών που δεν αισθάνονται καλά και ζητούν νοσηλεία; Δεν θα υπάρχει στο σπίτι  αυτός, ο ίδιος «κίνδυνος» («για τον εαυτό και τους άλλους»), που μέσα στη μονάδα νοσηλείας θα τύχαινε αυτής της τόσο κατασταλτικά «προστατευτικής» αντιμετώπισης; Κι΄ όμως, μέτρα προστατευτικά κατά της μετάδοσης του κοροναϊού θα μπορούσαν να ληφθούν, και μέσα στην μονάδα νοσηλείας, με στήριξη, από κοντά φροντίδα, συνοδεία και όχι με καταστολή.
Γενικά, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά παντού, σε όλη την Ευρώπη, οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας που ήταν πάντα ο φτωχός συγγενής του συστήματος Υγείας, περνούν μια μεγάλη κρίση. Μείωση ή σταμάτημα λειτουργίας, απόρριψη των περισσότερων περιστατικών, ή και, όπως συνέβη στη Λομβαρδία της Ιταλίας, ψυχιατρικές κλινικές που έπαψαν να λειτουργούν, μετατρεπόμενες σε κλινικές για τον κοροναϊό – με το προσωπικό της ψυχιατρικής κλινικής, που ποτέ πριν είχε την όποια επαφή με το νέο αντικείμενο στο οποίο καλούνταν να εργαστεί.
Φυσικά, «αυτοί που την πληρώνουν» περισσότερο είναι τα πιο φτωχά στρώματα, αυτοί που είναι μόνοι, χωρίς οικογενειακή στήριξη, (ή με οικογένεια που κι΄ αυτή είναι αβοήθητη), αυτοί που είναι στο δρόμο, ή και σε σπίτια που δεν είναι «σπίτια».
Συμπερασματικά, κρίσιμα σημεία για μια θεραπευτική προσέγγιση στις πρωτόγνωρες συνθήκες πιο ζούμε, είναι, κατ΄αρχήν, για όλους και όλες, η αναζήτηση νοήματος μέσα και «πέρα από» τη συνθήκη αυτή του «μένουμε σπίτι».
Οι ψυχιατρικές υπηρεσίες, από τη μια, να ξεπεράσουν την παραδοσιακά αμυντική και περίκλειστη πρακτική τους και ν΄ ανοιχτούν σε όσους/ες έχουν ανάγκη, ακόμα και σ΄ αυτούς/ές που φοβούνται να πλησιάσουν τις υπηρεσίες, παίρνοντας πάντα όλα τα κατάλληλα προστατευτικά μέτρα.
Και από την άλλη, ν΄ αποφύγουν την ψυχιατρικοποίηση και την ψυχολογικοποίηση των οδυνηρών βιωμάτων μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού που, μέσα στη μοναξιά τους και στο φόβο τους, θ΄ αναζητήσουν τον «ειδικό». Να στρέψουν τον «θεραπευτικό παράγοντα» στη ρίζα του προβλήματος, προς «τα έξω», στην κοινωνική και πολιτική του βάση, με την ενίσχυση και τη σφυρηλάτηση του κοινωνικού δεσμού. Με μια θεραπευτική λογική που δεν θα προσανατολίζεται στο να κάνει τους «ασθενείς» ικανούς «ν΄ αντέχουν να ζουν μέσα σε μιαν αβίωτη συνθήκη που εκλαμβάνεται ως αναπόδραστη», αλλά, αναγνωρίζοντας και κατανοώντας τη δυσκολία της κατάστασης, και πατώντας πάνω στις αξεπέραστες αντιφάσεις της πραγματικότητας που ζούμε, ν΄ απορρίπτουν το «δεν γίνεται αλλιώς» και ν΄ ανοίγουν  δρόμους αντίστασης.

Τρίτη, 28 Απριλίου 2020

Κάλεσμα της Πρωτοβουλίας "βγαίνοντας" από την Καραντίνα...






Σκίτσο του Ugo Guarino "Μέσα - Έξω"


Σε λίγες μέρες κλείνουμε σαράντα μέρες καραντίνας, και είναι το μόνο το οποίο ισχύει με βεβαιότητα.  Μέχρι τώρα , αυτές τις σαράντα μέρες, οι ζωές μας, οι  επιθυμίες , οι ανάγκες , οι φόβοι και οι αγωνίες μας , όποια κι αν ήταν ,  ήταν αυτά που κυρίως προσβλήθηκαν από τον Ιό.  Τόσο που μοιάζει , κάποιες στιγμές , σα να μην υπάρχει άλλος δρόμος για την ζωή και  τον θάνατο εκτός από τις διαδρομές που διατρέχουμε στα διαγράμματα των κρουσμάτων και των θανάτων ενώ παράλληλα  αποδομούνται ταχύτατα οι βάσεις της ζωής μας, όπως την ξέραμε μέχρι τώρα, στερώντας μας, σε αρκετές περιπτώσεις, τις βασικές υλικές προϋποθέσεις για να μπορούμε να νιώσουμε ασφαλείς.
Κάποιοι/ες  από εμάς , βιώνοντας  αυτή την καταναγκαστική “αποστασιοποίηση” από την ίδια την ζωή , και αυτή την αβεβαιότητα σε σχέση με το παρόν και το μέλλον εκφράσαμε την ανάγκη να μοιραστούμε την αγωνία μας και να αλληλοϋποστηριχτούμε.
Η Πρωτοβουλία για ένα πολύμορφο κίνημα στην ψυχική υγεία  μέχρι τώρα φιλοξενούσε τις  διαφορετικές μας σκέψεις, προβληματισμούς και αγωνίες και δεν θα σταματήσει να το κάνει και τώρα , που η ανάγκη μας είναι διαφορετική και ίσως μεγαλύτερη.
Θα είμαστε εδώ , επομένως, στο τηλέφωνο 6949418106 (Δίκτυο Ψ) για όποιον/α από εμάς ,αισθανθεί ότι θέλει να μοιραστεί την δυσκολία του (ακόμη και για θέματα πρακτικής φύσης ), να  επικοινωνήσει,  ή απλώς να  κάνουμε έναν περίπατο παρέα πριν μας κάνουν να ξεχάσουμε τι σημαίνει, μοίρασμα, επικοινωνία, περίπατος και παρέα.






Απρίλιος 2020,
 Πρωτοβουλία για ένα πολύμορφο κίνημα στην Ψυχική Υγεία