Η 2η ΥΠΕ ανοίγει τον δρόμο για επιστροφή των "Αζήτητων" στη Λέρο!

 

Ιερώνυμος Μπος, Το πλοίο των τρελών (1490)

Έχουν περάσει σχεδόν 40 χρόνια από τότε που απαγορεύτηκαν με υπουργική απόφαση οι μεταφορές ψυχιατρικών ασθενών από άλλα ψυχιατρεία στη Λέρο. Αφού πρώτα, για δεκαετίες η πρακτική του ξεφορτώματος των λεγόμενων “δύσκολων ασθενών” έλυνε με το σκληρότερο τρόπο τα αδιέξοδα της Ψυχιατρικής και τα χέρια των ψυχιάτρων και αφού πρώτα οδηγήθηκαν σε μαζικό ψυχικό και φυσικό θάνατο εκατοντάδες ψυχικά πάσχοντες.

Τις μαζικές “καραβιές” προς τη Λέρο και το παράδειγμα της Ψυχιατρικής των δεκαετιών του 60 και 70, φαίνεται να έχουν ως “επιστημονικό παράδειγμα” οι υπεύθυνοι για την διαχείριση κενών κλινών σε δομές αποκατάστασης της 2ης ΥΠΕ, αφού αγνοώντας επιδεικτικά τις μαύρες αυτές σελίδες της Ιστορίας της Ψυχιατρικής, μεθοδεύουν τη μεταφορά ψυχιατρικών ασθενών στη Λέρο δηλώνοντας δεκάδες κενές θέσεις σε “δομές αποκατάστασης” του ΚΘΛ.

Είναι σκανδαλώδες ότι παρά τα εκατομμύρια ευρώ που δαπανήθηκαν για την ψυχιατρική μεταρρύθμιση όλα αυτά τα χρόνια, με αφορμή τη Λέρο, σήμερα το υπουργείο υγείας, η 2η ΥΠΕ αλλά και γνωστοί (ακόμη και από δικαστικές υποθέσεις στις οποίες εμπλέκονταν ως κατηγορούμενοι) ψυχίατροι του Δρομοκαιτείου, του ΨΝΑ/Δαφνί κλπ, που συνεργάζονται, ή έχουν οριστεί σε επιτροπές για διαχείριση «δύσκολων», είτε «αζήτητων» ασθενών, μεθοδεύουν από κοινού νέες εγκληματικές διακομιδές στη Λέρο αναβιώνοντας έναν εφιάλτη.

Στο Κρατικό Θεραπευτήριο Λέρου, μετά τα προγράμματα αποασυλοποίησης που υλοποιήθηκαν εκεί, λειτουργούν ορισμένες μονάδες αποκατάστασης που δημιουργήθηκαν όταν έκλεισαν τα τμήματα χρόνιας παραμονής. Ο σκοπός τους, ωστόσο, δεν είναι να αποτελέσει η Λέρος ξανά την αποθήκη των μεγάλων Ψυχιατρείων όπου θα στέλνονται εκεί οι «ανεπιθύμητοι ασθενείς». Σκοπός τους είναι να εξυπηρετούν, σε τομεοποιημένη βάση, κυρίως ασθενείς από τα Δωδεκάνησα, προτάσσοντας θεραπευτικά κριτήρια και με σεβασμό στις ανάγκες των ασθενών.

Οι μεθοδεύσεις επομένως της 2ης ΥΠΕ, που διαχειρίζεται τις στεγαστικές δομές σε Πειραιά και νησιά, και των επαγγελματιών ψυχικής υγείας που συναινούν σε αυτές τις πρακτικές, κάθε άλλο παρά σεβασμό στις θεραπευτικές ανάγκες των ασθενών προδίδουν αφού τολμούν χωρίς καμία ντροπή να δηλώνουν μαζικά κενές θέσεις στη Λέρο. Αγνοούν το γεγονός ότι οι ενδονοσοκομειακοί ξενώνες της Λέρου έγιναν με σκοπό να κλείσουν τα τμήματα χρόνιας παραμονής της Λέρου και όχι για να ανοίξει η κερκόπορτα για την μεταφορά νέων “Αζήτητων” εκεί, ως η «λύση» για τα σημερινά αδιέξοδα. Αδιέξοδα για τα οποία ευθύνονται οι κυβερνήσεις όλων αυτών των ετών, αλλά και η ψυχιατρική κοινότητα που, αντί να δημιουργήσουν τις απαραίτητες δομές αποκατάστασης υψηλής προστασίας σε όσες περιοχές είναι αναγκαίο και να τις στελεχώσουν με το αναγκαίο προσωπικό, και αντί να ενισχύσουν την λειτουργία κοινοτικών υπηρεσιών, επέλεξαν την εύκολη «λύση» της θεραπευτικής εγκατάλειψης στην κοινότητα των ασθενών και των οικογενειών τους και του στοιβάγματος «νεοχρόνιων» ασθενών στις ψυχιατρικές κλινικές, μέχρι που να φτάνουμε, πλέον, να γίνονται συγκεκριμένα αιτήματα μεταφοράς ασθενών ξανά στη Λέρο, αρχής γενομένης από ασθενή του 5ου ψυχιατρικού τμήματος του Δαφνιού, ο διευθυντής του οποίου συμμετέχει στην προαναφερθείσα επιτροπή διαχείρισης των λεγόμενων «δύσκολων» ασθενών του ΨΝΑ και του Δρομοκαϊτείου.

Είναι γνωστοί επομένως οι πρωταγωνιστές, μέσω διαφόρων επιτροπών, αυτής της κατρακύλας της Ψυχιατρικής και δεν πρέπει να μείνουν στο σκοτάδι.

Είναι αναγκαίο τόσο η ηγεσία του Υπουργείου Υγείας όσο και η Ψυχιατρική κοινότητα μέσω των επιστημονικών συμβουλίων, να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να τοποθετηθούν ξεκάθαρα και χωρίς γραφειοκρατικές τρίπλες για το αν θα επιτρέψουν τις μεταφορές ασθενών στη Λέρο από τις Ψυχιατρικές κλινικές της 2ης ΥΠΕ και αν θα συναινέσουν σε αυτές τις μεθοδεύσεις.

Είναι αναγκαίο ως πολίτες, είτε επαγγελματίες ψυχικής υγείας, είτε άτομα με ψυχιατρική εμπειρία, είτε οικογένειες, να αντισταθούμε στην κατασκευή νέων «Αζήτητων» με όλες μας τις δυνάμεις και να βάλουμε φρένο σ΄ αυτή την οπισθοδρόμηση, διεκδικώντας, όχι «μία θέση στη Λέρο», αλλά τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας που μας αξίζουν.

                                                                                                                                    Δεκέμβριος, 2021

 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΚΑΛΕΣΜΑ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ «ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗΣ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ»

 

ΚΑΛΕΣΜΑ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ «ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗΣ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ»

ΜΕ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ»: ΥΠΗΡΞΕ ΠΟΤΕ;

ΤΙ ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΝ ΚΑΙ ΤΙ ΣΥΧΝΑ ΚΡΥΒETAI ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΑΥΤΕΣ ΤΙΣ ΛΕΞΕΙΣ;

 

 

Την ερχόμενη Παρασκευή, 17/12/21, στις 19.00 (στο χώρο της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’, Αιθαλίδου 11, Αγ. Ιωάννης) θα κάνουμε μιαν ακόμα παρουσίαση του βιβλίου της Πανελλαδικής Συσπείρωσης για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση: «Ανιχνεύοντας διαδρομές κινηματικής αντίστασης στην κυρίαρχη ψυχιατρική».

Θα είναι μια ευκαιρία να συζητήσουμε πάνω σ΄ αυτό που αποκαλείται «ψυχιατρική μεταρρύθμιση», δυο λέξεις που έχουν καταλήξει ν΄ αποτελούν ένα άδειο κέλυφος, που μπορεί ο καθένας, ανάλογα με τις όποιες κοινωνικές επιδιώξεις του, να το γεμίζει με το όποιο περιεχόμενο θεωρεί ότι μπορεί να εκφράζεται μέσα από αυτές. Ετσι ώστε, περιεχόμενα σε διαμετρικά αντίθετη κατεύθυνση να εκφράζονται μέσω των ίδιων αυτών δυο λέξεων. Γιατί τελείως άλλο ήταν το περιεχόμενο, που εκφράζονταν με αυτές τις λέξεις, στο ξεκίνημα, πριν αρκετές δεκαετίες, του εγχειρήματος της «ψυχιατρικής μεταρρύθμισης» (παρόλη την πανσπερμία των σχετικών αντιλήψεων ήδη από τότε), άλλα ήταν τα προτάγματα και η στόχευση σε μια «χειραφετητική ψυχική υγεία» (σε συνάρτηση πάντα με την αμφισβήτηση της κυρίαρχης κοινωνικής νόρμας) και άλλο αυτό που κατέληξε να σηματοδοτείται μέσα από αυτές : την ήδη από την αρχή υφέρπουσα λογική της νεοφιλελεύθερης απορρύθμισης και μιας αντιμεταρρύθμισης, στη υπηρεσία της κυρίαρχης κοινωνικής νόρμας.

Για όλα αυτά θα συζητήσουμε σ΄ αυτή την παρουσίαση, με εισηγητές/τριες όλους και όλες τους/τις παρευρισκόμενους/ες στη συνάντηση : τι εννοούμε, η καθεμιά και ο καθένας, με τις λέξεις «ψυχιατρική μεταρρύθμιση»; Υπήρξε ποτέ; Και ποια είναι τα προτάγματα για το μέλλον;

Βιβλιοπαρουσίαση: "Πανελλαδική Συσπείρωση για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση - Ανιχνεύοντας διαδρομές κινηματικής αντίστασης στην κυρίαρχη ψυχιατρική" | Παρασκευή, 2 Ιουλίου, στις 19.00, στον κήπο του Σ.Ε.Α.

 

Η «Πανελλαδική Συσπείρωση για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση» είχε συγκροτηθεί ως επώνυμη κινηματική συλλογικότητα, στο χώρο της ψυχικής υγείας, από το 2005.

 

Τα άτομα και οι επιμέρους φορείς που τη συγκρότησαν (επαγγελματίες ψυχικής υγείας, άτομα με ψυχιατρική εμπειρία, οικογένειες, σύλλογοι κλπ), κινούνταν, ήδη από αρκετά χρόνια πριν, στην κατεύθυνση της αμφισβήτησης του κυρίαρχου ψυχιατρικού παραδείγματος και των ιδρυματικών πρακτικών και υπηρεσιών του, ή βίωναν μια βαθιά απογοήτευση και μιαν αμετάκλητη δυσανεξία εντός αυτού.

Η διαχρονική απουσία ενός κοινωνικού κινήματος συντελούσε, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, τα όποια εγχειρήματα υπήρξαν, να ωθούνται προς (ή συχνά, και να επιλέγουν) τις ατραπούς των συγκυριακών και διοικητικών/ τεχνοκρατικών λύσεων. Σε προσεγγίσεις, δηλαδή, που, διαχρονικά, αδυνατούν και/ή αρνούνται να δουν την όποια σχέση της ιδρυματικής οργάνωσης και λειτουργίας των υπηρεσιών με την θεωρία και πράξη της κυρίαρχης ψυχιατρικής. 

 

Το ζευγάρωμα, και η σύμπλευση, της κυρίαρχης νεοϊδρυματικής κουλτούρας και πρακτικής της κηδεμονευόμενης, από το φαρμακοβιομηχανικό σύμπλεγμα, ψυχιατρικής με την οικονομική κρίση και τα διαδοχικά μνημόνια φαίνεται να έχουν οδηγήσει σ΄ ένα αμετάκλητα δυστοπικό πεδίο, κοινωνικού ελέγχου και καταστολής, σ’ ένα τοπίο αποξηραμένο, περίκλειστο και έρημο από την όποια αναγνώριση και κατοχύρωση δικαιωμάτων και θεραπευτικότητας, στην υπηρεσία της νέας, «μετά» την πανδημία, εποχής.

Τα κείμενα αυτά, καθώς διατρέχουν μια  ιστορική διαδρομή περίπου 15 χρόνων, θεωρούμε ότι συντελούν στην ανάδειξη της αποτυχίας του κυρίαρχου ψυχιατρικού παραδείγματος (εν προκειμένω στην Ελλάδα) να προσφέρει - και ταυτόχρονα περαιτέρω να επινοεί - οτιδήποτε πέρα από καταστολή και κοινωνικό έλεγχο. Υλικό για αξιοποίηση στην επινόηση των χειραφετητικών προταγμάτων και την οργάνωση των αντιστάσεων και των διεκδικήσεων στη νέα εποχή, που είναι ήδη εδώ.

 

 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ 

 

 

 

 

ΕΡΤ1 – ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΠΕΡΙΠΑΤΟΙ «Λέρος, εξόριστοι στο Αιγαίο» (Α΄ και Β΄ μέρος) 20 & 27.02.2020

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΠΕΡΙΠΑΤΟΙ 

Με τη Μαριλένα Κατσίμη

Οι «Ιστορικοί Περίπατοι» έχουν σκοπό να αναδείξουν πλευρές της ελληνικής Ιστορίας άγνωστες στο πλατύ κοινό με απλό και κατανοητό τρόπο.

Η εκπομπή-ντοκιμαντέρ επιχειρεί να παρουσιάσει την Ιστορία αλλιώς, την Ιστορία στον τόπο της. Με εξωτερικά γυρίσματα στην Αθήνα ή την επαρχία σε χώρους που σχετίζονται με το θέμα της κάθε εκπομπής, καθώς και με «εκμετάλλευση» του πολύτιμου Αρχείου της ΕΡΤ και άλλων φορέων.

Ημερομηνία μετάδοσης: Πέμπτη 20 Φεβρουαρίου 2020

και Πέμπτη 27 Φεβρουαρίου 2020, στις 00:15

«Λέρος, εξόριστοι στο Αιγαίο»

(Α΄ και Β΄ μέρος)

Οι «Ιστορικοί Περίπατοι» ταξιδεύουν στη Λέρο για να ανακαλύψουν το γιατί επελέγη το συγκεκριμένο νησί ως τόπος εξορίας για κοινωνικά ανεπιθύμητους ανθρώπους από την υπόλοιπη επικράτεια.

Τα Δωδεκάνησα ενσωματώθηκαν στην Ελλάδα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Βρίσκονταν υπό ιταλική διοίκηση από το 1912 μέχρι και τη συνθηκολόγηση των Ιταλών. Στη Λέρο, λόγω της μορφολογίας του εδάφους της, οι Ιταλοί έφτιαξαν τη μεγαλύτερη στρατιωτική βάση της Μεσογείου. Τα επιβλητικά τεράστια κτήρια που κληρονόμησε αποδείχτηκαν ευχή αλλά και κατάρα για το νησί. Εκεί στεγάστηκαν μεταπολεμικά, παιδιά ανταρτών του Δημοκρατικού Στρατού και νεαροί αντάρτες, ψυχιατρικά ασθενείς, πολιτικοί εξόριστοι, πρόσφυγες.

Το διαβόητο Ψυχιατρείο της Λέρου αν και  έλυσε το οικονομικό ζήτημα των Λερίων με μόνιμες θέσεις εργασίας, στιγμάτισε ανεξίτηλα το νησί και τους κατοίκους του, όταν αποκαλύφθηκαν οι απάνθρωπες συνθήκες στέγασης των ψυχασθενών. Όταν το σκάνδαλο απέκτησε διεθνείς διαστάσεις, το κράτος αναγκάστηκε να σταματήσει να κωφεύει και να δώσει το πράσινο φως για να γίνουν οι απαραίτητες μεταρρυθμίσεις.

Μια ομάδα νεαρών γιατρών και λειτουργών ψυχικής υγείας από την Ελλάδα και άλλες χώρες της Ευρώπης, ακολουθώντας τα προστάγματα της «Σχολής της Τεργέστης», κατάφεραν να κάνουν έναν ριζικό μετασχηματισμό που αμφισβήτησε το ανίατο της κλασικής Ψυχιατρικής. Οι νεκρές ψυχές των τροφίμων έγιναν ζωντανές και οι άλλοτε δεσμοφύλακες έγιναν οι καλύτεροι θεραπευτές. Η ντροπή της Ευρώπης, έγινε το παράδειγμα της Ευρώπης.  Δυστυχώς όμως, όπως συνήθως συμβαίνει, η μεταρρύθμιση έμεινε μετέωρη, λόγω έλλειψης κονδυλίων αλλά και ενδιαφέροντος από τους ιθύνοντες.

Ο Θοδωρής Μεγαλοοικονόμου, διευθυντής ψυχίατρος του Ψυχιατρείου τότε, κατά τη διάρκεια της μεταρρύθμισης και ο φωτογράφος Νίκος Παναγιωτόπουλος, που αποκάλυψε το κολαστήριο  της Λέρου για το περιοδικό «Ταχυδρόμος», είναι οι συνοδοιπόροι μας σ’ αυτό το συγκλονιστικό ταξίδι.

Παρουσίαση- αρχισυνταξία: Μαριλένα Κατσίμη.

Σκηνοθεσία: Έλενα Λαλοπούλου.

Διεύθυνση παραγωγής: Ελένη Ντάφλου.

Διεύθυνση φωτογραφίας: Γιώργος Πουλίδης.

Πηγή: ΕΡΤ

 

Η επόμενη "εκπαιδευτική συνάντηση" της Πρωτοβουλίας 'Ψ': "Μαρτυρίες από το Δρομοκαΐτειο. 140 χρόνια ζωής - Το άσυλο τόπος προστασίας-τόπος εξορίας. Η μετάβαση στην κοινότητα και η λεγόμενη ψυχιατρική μεταρρύθμιση. Σκόρπιες σκέψεις".

Η επόμενη "εκπαιδευτική συνάντηση" της Πρωτοβουλίας για ένα Πολύμορφο Κίνημα στη Ψυχική Υγεία θα γίνει την Παρασκευή, 21/2/2020, ώρα 19.30, στην αίθουσα της "Παναρκαδικής", οδός Τζωρτζ 9, 1ος όροφος (κοντά στην πλ. Κάνιγγος) και θα έχει ως θέμα :

"Μαρτυρίες από το Δρομοκαΐτειο. 140 χρόνια ζωής.

Το άσυλο τόπος προστασίας-τόπος εξορίας. Η μετάβαση στην κοινότητα και η λεγόμενη ψυχιατρική μεταρρύθμιση.

Σκόρπιες σκέψεις".

Η εισήγηση θα γίνει από την Μαρία Φαφαλιού, συγγραφέα, κοινωνική ψυχολόγο

και θ΄ ακολουθήσει συζήτηση

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ 

Η επόμενη "εκπαιδευτική συνάντηση" της “Πρωτοβουλίας ‘Ψ’ ”, 15/11/2019, στις 19.00 μ.μ., στην “Παναρκαδική”

Καλούμε όλες και όλους στην επόμενη "εκπαιδευτική

συνάντηση" της "Πρωτοβουλίας για ένα Πολύμορφο 

Κίνημα στην Ψυχική Υγεία", την Παρασκευή, 15 

Νοεμβρίου 2019, ώρα 19.00, που θα έχει ως θέμα:

  

"Μια συζήτηση, 'εφ΄ όλης της ύλης', με 

τον Κώστα Μπαϊρακτάρη".

Ο Κ. Μπαϊρακτάρης είναι τ. αναπληρωτής 

καθηγητής Ψυχολογίας στο ΑΠΘ, με πλούσια 

και εμβληματική δράση σε πρακτικές και εμπειρίες 

αμφισβήτησης και αποδόμησης του κυρίαρχου 

ψυχιατρικού (και ψυχολογικού) παραδείγματος, στο 

ΨΝΘ, στη Λέρο, στο ίδιο το Πανεπιστήμιο.

Η συνάντηση θα γίνει στην αίθουσα της  

"Παναρκαδικής", οδός Τζωρτζ 9, 1ος 

όροφος (κοντά στην πλ. Κάνιγγος).

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ 

ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

 

Ανακοίνωση της Πρωτοβουλίας 'Ψ' για την εκδήλωση διαμαρτυρίας της 21ης Μαΐου 2019, σχετικά με την υποχρεωτική θεραπεία στην κοινότητα

Συνάντηση είχαν την Τρίτη 21 Μαΐου 2019 μέλη της  Πρωτοβουλίας για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία (επαγγελματίες ψυχικής υγείας, λήπτες υπηρεσιών ψυχικής υγείας και μέλη οικογενειών) με τον Διευθυντή του γραφείου του Υπουργού Υγείας κ. Πάνο Παπαδόπουλο στα πλαίσια της κινητοποίησης στην οποία είχε καλέσει η Πρωτοβουλία έξω από το Υπουργείο κατά του νομοσχεδίου για την «ΑΚΟΥΣΙΑ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ» και κατά του μέτρου της Υποχρεωτικής Θεραπείας στην Κοινότητα.

Την κινητοποίηση αυτή, στην οποία είχε καλέσει η Πρωτοβουλία ‘Ψ’ και στην οποία πήραν μέρος δεκάδες άτομα, στήριξαν και πήραν μέρος το Δίκτυο Hearing Voices Αθήνας, οι συλλογικές δράσεις του 18ΑΝΩ, ο σύλλογος οικογενειών (ΣΟΨΥ) βορειανατολικών προαστίων, μέλη του ΣΟΨΥ Βύρωνα, το ΣΒΕΜΚΟ, το υπό σύσταση σωματείο ΔΑΛΥΨΥ, η Λαϊκή Συνέλευση Περιστερίου, η κατάληψη «Παπουτσάδικο» και τα Κοινωνικά Ιατρεία Ιλίου και Κάτω Πατησίων-Αχαρνών . Πλαισιώθηκε με εντυπωσιακά θεατρικά δρώμενα και ακούστηκαν συνθήματα όπως «η ελευθερία είναι θεραπεία, όχι η καταστολή και η τρομοκρατία» κ.α.

Στην συνάντηση με τον κο Παπαδόπουλο εκφράστηκαν τα αιτήματα για άμεση απόσυρση του νομοσχεδίου καθώς αυτά πλήττουν τα δικαιώματα των ίδιων των ληπτών των υπηρεσιών ψυχικής υγείας αλλά και των οικογενειών τους.

Πιο συγκεκριμένα αναφέρθηκε ότι το νομοσχέδιο προβλέπει ότι ο άνθρωπος που χρήζει ψυχιατρικής φροντίδας θα καλείται, εκβιαζόμενος, να υπογράψει ότι δέχεται να του χορηγείται αναγκαστική φαρμακευτική αγωγή στο τόπο κατοικίας του , διαφορετικά η άρνηση του θα συνεπάγεται και τον ακούσιο εγκλεισμό του στο ψυχιατρείο. Αυτή η διάταξη καταστρατηγεί κάθε ανθρώπινο δικαίωμα αφού καμιά, δήθεν «συναινετική», συμφωνία δεν μπορεί να γίνεται κάτω από την πίεση απειλών και εκβιασμών για κανένα άνθρωπο.

Επίσης τονίστηκε ότι με αυτή τη διάταξη επιχειρείται να κουκουλωθεί η απόλυτη έλλειψη, πραγματικά κοινοτικά βασισμένων υπηρεσιών ψυχικής υγείας , "βαφτίζοντας" την μονοδιάστατη βιολογίστικη προσέγγιση του ψυχοφαρμάκου, και μάλιστα με εντολή του εισαγγελέα, ως "Θεραπεία στην Κοινότητα", ρίχνοντας όλο το βάρος αυτής της έλλειψης στην οικογένεια, που από χώρος σχέσεων θα μετατρέπεται σε χώρο επιτηρητών και επιτηρούμενων.

Αναφέρθηκε ότι το εν λόγω μέτρο όπου εφαρμόστηκε δεν μείωσε τις ακούσιες νοσηλείες και ότι άνθρωποι που αρχικά ήταν θερμοί υποστηρικτές του (όπως π.χ. στην Αγγλία) με βάση την εμπειρία που δημιουργήθηκε αναθεώρησαν την άποψη τους. Αντί λοιπόν να παρθούν αποφάσεις με βάση τα καλά παραδείγματα στο χώρο της ψυχικής υγείας ( που υπάρχουν τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό) θεσμοθετείται ένα διοικητικό μέτρο που προβλέπουμε ότι το μόνο που θα εξυπηρετεί θα είναι τα γνωστά
συμφέροντα στο χώρο της ψυχιατρικής και των φαρμακευτικών εταιρειών καθώς και των ψυχιάτρων που ταυτίζουν τον όρο θεραπεία με την υποχρεωτική λήψη φαρμακευτικής αγωγής σε συνδυασμό με εγκατάλειψη. Η παραπάνω θέση δεν σημαίνει ότι υποστηρίζουμε ότι το φάρμακο δεν μπορεί να χρειάζεται σε κάποιες περιπτώσεις, αλλά μόνο ως στήριξη ανάμεσα σε δεκάδες άλλους παράγοντες (ουσιαστική ψυχοκοινωνική στήριξη που να στηρίζεται στην ελευθερία και όχι την υποταγή της προσωπικότητας, εργασία με βάση τις δυνατότητες και τις ανάγκες του, στέγαση κ.λ.π), που είναι απαραίτητοι ώστε ένας άνθρωπος να μπορεί να ζήσει με αξιοπρέπεια. 

Ένα άλλο σημείο που θίχτηκε στη συνάντηση ως επιφανειακή και εν τέλη αντιθεραπευτική πρακτική , είναι η πρόβλεψη για ασθενοφόρα με "ειδικό" εξοπλισμό ώστε το ρόλο της αστυνομίας να έχει το νοσηλευτικό προσωπικό αναλαμβάνοντας αυτό να δέσει αυτή την φορά όχι με χειροπέδες αλλά με ιμάντες, και όπου την «μπλε στολή» θα αντικαταστήσει η “άσπρη μπλούζα”.

Ο κος Παπαδόπουλος παραδέχτηκε ότι η ψυχιατρική κοινότητα είναι εγκλωβισμένη σε ένα ιατροκεντρικό τρόπο αντίληψης, και ότι τα επιχειρήματα κατά των συγκεκριμένων νομοθετικών μέτρων είναι σωστά. Επίσης ότι "δεν μπορούν να υποχρεώσουν τους ψυχιάτρους να δουλέψουν αλλιώς" (αλλά «μπορούν να το κάνουν με τους ασθενείς;», αναρωτιόμαστε εμείς) και ότι την «τομεοποίηση και μια εναλλακτική κοινοτική κουλτούρα δεν την θέλει η ψυχιατρική κοινότητα» ! Τέλος μας είπε ότι "τα σύννεφα κατά του μέτρου για την ακούσια θεραπεία στην Κοινότητα πληθαίνουν " και ότι ο ίδιος έχει πεισθεί. 

Δεν τρέφουμε όμως αυταπάτες. Αφού αυτή η κυβέρνηση είναι εξαιρετικά εξοικειωμένη με το να ψηφίζει μέτρα με τα οποία (τουλάχιστον στα λόγια) «διαφωνεί»…

Στην Πρωτοβουλία για ένα πολύμορφο κίνημα στην Ψυχική Υγεία γνωρίζουμε πολύ καλά ότι για να ανατραπούν οι κατεστημένες νοοτροπίες χρειάζεται διαρκής αγώνας με την συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων.
 
Και θα είμαστε όλοι-ες παρόντες και παρούσες σε αυτόν τον Αγώνα.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ 

ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

20 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ν. 2716/99 ΤΙ ΑΠΕΜΕΙΝΕ ΑΠ΄ ΟΣΑ ΠΡΟΒΛΕΠΕ ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΚΟ;

Κάνοντας έναν ειλικρινή απολογισμό των 20 χρόνων 

«ψυχιατρικής μεταρρύθμισης» βάσει του ν. 2716/99 (η 

θεματική αυτού του συνεδρίου), ένα πρώτο συμπέρασμα θα 

μπορούσε να είναι ότι, προκειμένου να μπορεί να υπάρξει 

μια πραγματική εκτίμηση του τι έγινε όλα αυτά τα χρόνια στο 

χώρο της Ψυχικής Υγείας, αυτό που έχει πρωτεύουσα 

σημασία, είναι, κατ΄ αρχήν, το νόημα που δίνουμε στο όρο 

«μεταρρύθμιση». 

 

Για ποιά «μεταρρύθμιση» μιλάμε; Αυτή που, στη βάση ενός 

χειραφετητικού προτάγματος για την Ψυχική Υγεία, θα 

κατευθυνόταν προς ένα κοινοτικά βασισμένο σύστημα 

υπηρεσιών, με το ξεπέρασμα του ψυχιατρείου, του 

εγκλεισμού και των κατασταλτικών πρακτικών, καθώς και 

μιας βιολογικής, στενά κλινικής ψυχιατρικής των 

διαγνωστικών συστημάτων και των φαρμακοβιομηχανιών, 

αυτής που «χάνει τον άνθρωπο πίσω από την αρρώστια»; 

 

΄Η αυτή που είδαμε να υλοποιείται όλα αυτά τα χρόνια, με 

την μεταστέγαση των ασθενών από τα ψυχιατρεία (αντί για 

την Αποϊδρυματοποίησή τους) σε στεγαστικές δομές του 

δημοσίου και των ΜΚΟ, χωρίς καμιά τομεοποίηση, χωρίς 

κοινοτικές υπηρεσίες, με ΚΨΥ απλώς ως εξωτερικά ιατρεία, 

με την αποσυνδεδεμένη και επιδερμική λειτουργία Κινητών 

Μονάδων; Με τις στεγαστικές δομές, στον δημόσιο και στον 

ιδιωτικό τομέα, να λειτουργούν σαν μικρά άσυλα: με την 

άνωθεν ιδρυματική διαχείριση τη ζωής των ενοίκων, με τη 

χρήση, συχνά, μηχανικών καθηλώσεων και απομονώσεων, 

με κάμερες (ιδιαίτερα σε δομές των ΜΚΟ). Και, ταυτόχρονα, 

με απολύσεις εργαζομένων από τις ΜΚΟ ψυχικής υγείας, 

που είτε αντέδρασαν στην παράνομη παρακράτηση των 

συντάξεων των ενοίκων, είτε διαφώνησαν με τις άνωθεν 

επιβαλλόμενες ιδρυματικές πρακτικές. 

 

Όλα αυτά μπορούν να περιγραφούν πολύ περιληπτικά με 

έναν μόνον αριθμό: το απίστευτο ποσοστό του 65% των 

εισαγωγών για ψυχιατρική νοσηλεία να είναι ακούσιες 

νοσηλείες-σχεδόν πιο μεγάλο απ΄ ό,τι πριν αρχίσει η 

«μεταρρύθμιση» που, οφείλουμε να πούμε, δεν έγινε 

ποτέ… γεννήθηκε νεκρή. 

 

Το μόνο που έχει απομείνει από τις προσδοκίες που, έστω 

με στρεβλό τρόπο, άνοιξε ο ν. 2716/99, ήταν η, κατ΄ 

εντολήν της ΕΕ, καθιέρωση των ΜΚΟ (αλλά και του 

κερδοσκοπικού τομέα) στην διαχείρισης των δομών αυτής 

της νεοϊδρυματικής μεταρρύθμισης. 

 

Στην αρχή παρουσιάστηκαν ως οι φορείς που θα έπαιρναν 

στις στεγαστικές τους δομές τους λεγόμενους «δύσκολους» 

ασθενείς από τα ψυχιατρεία. Καταλήγοντας, ωστόσο, 

σύντομα σε πρακτικές επιλογής των πιο «εύκολων» και 

«διαχειρίσιμων» ατόμων και σε επιστροφές στα ψυχιατρεία 

αυτών που δεν κατάφερναν (και βασικά ποτέ δεν έμαθαν 

πώς) να διαχειριστούν, σύμφωνα και με τις αυτό-

επιβαλλόμενες νόρμες λειτουργίας των δομών τους. Μια 

πρακτική όπως της αγοράς «εμπορεύματος» με «κάρτα 

αλλαγής» και επιστροφή, όταν το «εμπόρευμα» το 

βρίσκουμε «ελαττωματικό». 

 

Είχαμε, ταυτόχρονα, τα φαινόμενα των επί πληρωμή 

απογευματινών επισκέψεων για ψυχοθεραπείες, τις 

οικογενειοκρατούμενες «εταιρικές» σχέσεις, πολλές 

περιπτώσεις διαφθοράς, τις διαπλεκόμενες διαδρομές με 

τον ιδιωτικό τομέα (κλινικές κλπ) κ.α, αλλά, πρωτίστως, τον  

κρατικοδίαιτο χαρακτήρα τους, αφού η κύρια οικονομική 

πηγή τους είναι τα ασφαλιστικά ταμεία και ο κρατικός 

κορβανάς, παρά τις κατηγορίες που κατά καιρούς 

εκτοξεύουν, σε όσους τις αμφισβητούν, περί κρατισμού κλπ.

Δεν είναι τυχαίο που στο συνέδριο αυτό γίνεται αναφορά και 

στα 10 χρόνια από το σύμφωνο Σπίντλα-παραλείποντας, όχι 

τυχαία, και το άλλο όνομα της συμφωνίας που ήταν αυτό του 

τότε Υπουργού Υγείας (της ΝΔ) Αβραμόπουλου, που, 

βέβαια, δεν συμφέρει κάποιους η αναφορά του, τώρα που 

ανέβηκαν σε θώκους της παρούσας κυβέρνησης, καθώς 

είναι οι ίδιοι που τότε τον ανέφεραν επαινετικά, όπως 

διαβάζει κανείς στην πανηγυρική κοινοποίηση του 

συμφώνου, υπογεγραμμένη από τον επικεφαλής της 

ΠΕΨΑΕΕ (και τώρα σύμβουλο του Υπουργείου Εργασίας) 

και τον υπεύθυνο της ΕΠΑΨΥ, προς το, τότε, «Δίκτυο 

Αργώς». Πανηγύριζαν γιατί η ΕΕ φρόντισε για την 

επαναχρηματοδότησή τους, γράφοντας τα εξής μνημειώδη:

«Η εξέλιξη αυτή αποτελεί και ένα επιτυχές επισφράγισμα της 

σταθερής πολιτικής του Δικτύου να διατηρεί σταθερή 

επικοινωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να ασκεί σε 

πολλά επίπεδα πίεση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, θεωρώντας 

την Ε.Ε. ως τον πιο κρίσιμο παράγοντα για την εξέλιξη 

της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στην Ελλάδα.”

Έτσι δεν είναι καθόλου τυχαίο που, λίγα χρόνια μετά, μέσα 

από τους διαύλους της άμεσης επικοινωνίας με τους 

πάτρωνές του στις Βρυξέλλες, το «Δίκτυο Αργώς» έγραφε, 

την 1^η Αυγούστου 2011, μέσω του προέδρου του, προς τον 

τότε Επίτροπο Κοινωνικών Υποθέσεων κλπ, της ΕΕ, Λάζλο 

Αντόρ: 

 

«Αγαπητέ Επίτροπε, όπως είναι παγκοσμίως γνωστό, η 

Ελλάδα αντιμετωπίζει μια σοβαρή οικονομική κρίση. Κάτω 

από αυτό το πλαίσιο τα μέλη του Δικτύου Αργώς θα 

συμμετάσχουν ενεργά στην Εθνική προσπάθεια για την 

εφαρμογή του τρέχοντος προγράμματος οικονομικής 

προσαρμογής…». Και παρακάτω: «Να εξαιρεθεί το 

πρόγραμμα Ψυχαργώς και η ψυχιατρική μεταρρύθμιση 

από την δημοσιονομική προσαρμογή και το 

Μνημόνιο…». 

 

Πράγματι η ΕΕ έσπευσε να διασώσει τις ΜΚΟ ψυχικής 

υγείας και την περίοδο 2013-15 με έκτακτη χρηματοδότησή 

τους (105 εκ ευρώ), όταν οι υπόλοιπες υπηρεσίες 

λιμοκτονούσαν από τις περικοπές και διαλύονταν. 

 

Η ΕΕ ενδιαφέρεται για το μέλλον των ΜΚΟ γιατί είναι 

αναπόσπαστα εργαλεία του μέλλοντος που έχει σχεδιάσει 

και βάλει ήδη σε εφαρμογή, όχι μόνο για τις εργασιακές 

σχέσεις (ιδιωτικοποιημένες, επισφαλείς, προσωρινές κλπ), 

αλλά και για ένα κοινωνικό κράτος διαλυμένο, απλώς 

πυροσβεστικού χαρακτήρα, για να σβήνει περιστασιακά τις 

φωτιές που ανάβει διαρκώς, από την ίδια της τη φύση και 

την αμετάκλητη κρίση που αντιμετωπίζει, η ίδια η λειτουργία 

του οικονομικού και κοινωνικού συστήματος. Οι ΜΚΟ είναι 

αυτά ακριβώς τα εργαλεία για την διαχείριση που έχει 

ανάγκη το σύστημα, όπως άλλωστε φαίνεται και από το νέο 

(και, προς ώρας, πιο προσοδοφόρο) πεδίο δράσης τους, τα 

τελευταία χρόνια, που έχει να κάνει με το προσφυγικό. Και 

δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι και η τωρινή κυβέρνηση δίνει τα 

όποια νέα οικοτροφεία, για τα οποία παίρνει χρηματοδότηση 

μέσω ΕΣΠΑ, στις ΜΚΟ. 

 

Είναι χαρακτηριστικό ότι εκπρόσωπος γνωστής ΜΚΟ 

τάχθηκε, πριν λίγες μέρες, υπέρ του πρόσφατου 

νομοσχεδίου για την «υποχρεωτική θεραπεία στην 

κοινότητα». Παρουσιάζοντας ως κοινοτική παρέμβαση κάτι 

που αποτελεί διάχυση της ψυχιατρικής καταστολής στην 

κοινότητα. Αν έτσι βλέπουν οι ΜΚΟ την στροφή στην 

κοινότητα (και γνωρίζουμε, από πολλού, ότι αυτοί είναι οι 

ορίζοντες εντός των οποίων λειτουργούν) τότε καταλαβαίνει 

κανείς αυτό που συμβαίνει καθημερινά σ΄ αυτά τα μικρά 

ιδιωτικοποιημένα άσυλα. 

 

Η συμπλήρωση των είκοσι χρόνων του ν. 2716/99 δεν είναι 

για πανηγυρισμούς για την μη «ψυχιατρική μεταρρύθμιση», 

αλλά «ημέρα μνήμης» για τα αποκαΐδια της και 

αναστοχασμού για το πώς θ΄ ανοιχτούν διαδρομές πέρα 

από την όποια μορφή ιδιωτικοποίησης, κερδοσκοπικής ή 

δήθεν «μη κερδοσκοπικής», πέρα από το κυρίαρχο 

ψυχιατρικό παράδειγμα (στην πράξη και όχι στα λόγια), 

πέρα από το ψυχιατρείο και τον εγκλεισμό, προς μια 

χειραφετητική Ψυχική Υγεία, κάτω από τον έλεγχο των 

εργαζομένων σ΄ αυτήν, των χρηστών των υπηρεσιών και 

της κοινωνίας.

 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

 

16/5/19

ΒΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΛΑΙΩΣΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΟ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Αν και σε κατάσταση διαιωνιζόμενης ιδρυματικής αδράνειας και αποτελμάτωσης, το σύστημα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας δεν παύει να σχεδιάζει και να υλοποιεί κινήσεις προς μια περαιτέρω κατασταλτική μετάλλαξή του, η οποία παράγεται και τροφοδοτείται ως αναπόφευκτη μετεξέλιξη αυτής ακριβώς της αποτελμάτωσης. Κινήσεις που, όπως έχει πλέον γίνει κανόνας, πλασάρονται και προβάλλονται ως το τελείως αντίθετο από αυτό που πραγματικά είναι.

 

Ένα παράδειγμα αποτελεί αυτό που μετά βαΐων και κλάδων ετοιμάζεται στην ψυχιατρική κλινική του νοσοκομείου Γεννηματάς, με το σύνηθες ρούχο του «νέου παραδείγματος», όπου η μέχρι τώρα λειτουργία της ψυχιατρικής κλινικής βαφτίζεται ως «βραχείας νοσηλείας» και θα συμπληρώνεται, πλέον, από ένα τμήμα «οξέων περιστατικών», «χωροταξικά και κλινικά» διαχωρισμένο από το μέχρι τώρα τμήμα. Εύκολα μπορεί κανείς να φανταστεί σε τι θα συνίσταται αυτός ο «χωροταξικός και κλινικός διαχωρισμός» : μια καθαυτό ψυχιατρική κατασκευή και ταξινόμηση του «εύκολα και δύσκολα διαχειρίσιμου περιστατικού», που ανταποκρίνεται όχι στις ανάγκες του πάσχοντος, αλλά στον κατασταλτικό έλεγχο της ψυχιατρικής (με περαιτέρω απρόσκοπτες τις μέχρι τώρα, ούτως ή άλλως αυτονόητες, μηχανικές καθηλώσεις κλπ). Αντί για άνοιγμα «προς τα έξω», ανοιχτές πόρτες, χωρίς καμιά καταστολή, με ανοιχτό διάλογο και ισότιμη επικοινωνία (που θα ήταν στην κατεύθυνση προς μια πραγματική ψυχιατρική μεταρρύθμιση), στροφή προς πιο επεξεργασμένες και «ασφαλείς» πρακτικές του παλαιο-ιδρυματισμού, ακραιφνώς μεταφερμένες από το ψυχιατρείο στα γενικά νοσοκομεία. 

 

Όλα αυτά με το αλατοπίπερο της ψυχοθεραπείας, φυσικά σε επιλεγμένους ασθενείς, σαν κάτι το καινούργιο, λες και η ψυχοθεραπευτική προσέγγιση, ως μέρος μιας ολιστικής προσέγγισης, δεν ήταν κάτι το ανέκαθεν αυτονόητο για όποια ψυχιατρική φροντίδα αποσκοπούσε στο να είναι στοιχειωδώς θεραπευτική και όχι απλώς ελεγκτική. 

 

Και με το αίτημα πάντα επικρεμάμενο, αφού τα γενικά νοσοκομεία αυτοπροσδιορίζονται ως «βραχείας νοσηλείας», να υπάρξουν τμήματα «μέσης νοσηλείας» στα ψυχιατρεία, για τις «θεραπευτικές αποτυχίες του συστήματος» που ορίζονται ως «δύσκολες περιπτώσεις» και, ως εκ τούτου, χρειάζονται μακρόχρονη νοσηλεία. 

 

Σ΄ αυτό έχει ήδη σπεύσει να απαντήσει το Υπουργείο Υγείας μέσω των αρμόδιων επιτροπών του για την ψυχιατρική (αντι)μεταρρύθμιση, με την συγκρότηση του «Τομεοποιημένου Σχεδιασμού Ανάπτυξης Μονάδων Ψυχικής Υγείας» - αυτόν το τραγέλαφο σχεδιασμού υπηρεσιών και τομεοποίησης, στον οποίο έχει αναφερθεί η Πρωτοβουλία με προηγούμενη ανακοίνωσή της, αλλά που ξαναδημοσιεύτηκε τον Οκτώβριο με κάποιες φραστικές αλλαγές και προσθήκες. 

 

Μια από τις προσθήκες αφορά τα «Προτεινόμενα Βασικά Στοιχεία των Νέων Οργανισμών των Ψυχιατρικών Νοσοκομείων». Εδώ προτείνεται η διατήρηση των ψυχιατρείων, αλλά με μειωμένες τις μονάδες εισαγωγών (ονομάζονται και εδώ «βραχείας νοσηλείας») στις τέσσερις (4), από εννέα (9) που είναι τώρα στο Δαφνί και έξι (6) στο Δρομοκαΐτειο. Προβλέπεται, όμως, ότι κάθε κλινική θα έχει και μονάδα «μέσης νοσηλείας», ένας ευφημισμός για το τμήμα χρονίων της «νέας εποχής». Εδώ άραγε θα μπορούν να στέλνουν και οι ψυχιατρικές κλινικές των γενικών νοσοκομείων τις «θεραπευτικές αποτυχίες» της νοσοκομειοκεντρικής/ιδρυματικής πρακτικής τους;

 

Φυσικά, καμιά αναφορά για το αν υπάρχει έστω και ένας στοιχειώδης σχεδιασμός για το πού θα μεταφερθούν αυτές οι μονάδες εισαγωγών που φαίνεται να καταργούνται στα ψυχιατρεία. Δεν παραλείπεται, ωστόσο, η πρόβλεψη για δημιουργία δυο (!) μονάδων ψυχιατροδικαστικού τμήματος σε κάθε ψυχιατρείο, του περίκλειστου, δηλαδή, τμήματος για τους «ακαταλόγιστους» του αρ 69 ΠΚ. 

 

Είναι ενδιαφέρον ότι, αν και πέρασε πάνω από ένας μήνας από την δημοσιοποίηση αυτού του σχεδίου οργανισμού, δεν υπήρξε καμιά αντίδραση από τα συνδικάτα των ψυχιατρείων, που πάντα αντιδρούσαν απέναντι σε κάθε κίνηση συρρίκνωσης/κλεισίματος των ψυχιατρικών ασύλων. Ισως γιατί, τουλάχιστον σύμφωνα με τα σχέδιο (γιατί κανείς δεν ξέρει τι τελικά θα γίνει στην πράξη), φαίνεται να διατηρείται ο αριθμός των θέσεων του προσωπικού μέσα από μιαν αναδιάταξη των μονάδων που συγκροτούν τα ψυχιατρεία, με ψυχογηριατρικά τμήματα, με ενδονοσοκομειακές δομές «επανένταξης», με τμήματα απεξάρτησης, με συνυπολογισμό του προσωπικού που εργάζεται στις εξωνοσοκομειακές στεγαστικές δομές (στο βαθμό, φυσικά, που δεν υλοποιηθεί το αρχικό σχέδιο να μεταφερθούν στην Περιφέρεια), με παθολογικό και εργαστηριακό τομέα. Χωρίς ν΄ αλλάζει στο παραμικρό ο τρόπος λειτουργίας, η κατασταλτική κουλτούρα και πρακτική, η «περιστρεφόμενη πόρτα», χωρίς καμιά στροφή στην κοινότητα, με τους γιγαντοτομείς που έχουν σχεδιαστεί των τριακοσίων και τετρακοσίων χιλιάδων πληθυσμού αναφοράς, πάντα στα χαρτιά βέβαια, χωρίς καμιά εφαρμογή - η οποία, και αν γινόταν, με τέτοιους γιγαντοτομείς δεν θα άλλαζε τίποτα. 

 

Μέσα σε όλο αυτό το εσαεί ανακάτεμα του ιδρυματικού χυλού της κυρίαρχης ψυχιατρικής δεν θα μπορούσαν να λείπουν και κάποια εξωραϊστικά περιτυλίγματα του αμετάκλητα νοσοκομειοκεντρικού χαρακτήρα της – πιο πολύ ως θεματικές για συγγραφή εργασιών παρά ως, έστω κατ΄ ελάχιστον, έμπρακτη εφαρμογή. Ένα από αυτά είναι η λεγόμενη «έγκαιρη παρέμβαση στην ψύχωση», που προβάλλεται από πανεπιστημιακές μονάδες οι οποίες, ως επί το πλείστον, δεν έχουν ξεμυτίσει από το γραφείο τους (λειτουργώντας με κλειστά τμήματα, με κατασταλτικές πρακτικές κλπ) και που αποβλέπουν, στα χαρτιά τουλάχιστον, στην αντιμετώπιση της ψύχωσης από τα «πρώτα ανιχνεύσιμα συμπτώματα». Σε μια λογική, δηλαδή, που συμπλέει πιο πολύ με αυτή της νέας διαγνωστικής κατηγορίας του DSM V, της «επαπειλούμενης ψύχωσης», με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την «έγκαιρη» αντιψυχωτική θεραπεία της, ερήμην της όποιας εφηβικής ανησυχίας, υπαρξιακής δυσκολίας και διαφορετικότητας. 

 

Πρόκειται για μια παρέμβαση που αντιμετωπίζεται σαν κάτι το ιδιαίτερο, αποκομμένη από την σφαιρική φροντίδα, που είναι συνυφασμένη με την λειτουργία πραγματικά κοινοτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας (που στην Ελλάδα, ούτως ή άλλως, δεν υπάρχουν, ενώ και διεθνώς είναι, λόγω και οικονομικής κρίσης, σε αποδιάρθρωση και παρακμή), με τελείως αυτόνομη λειτουργία, ή απλώς ‘προσκολλημένη’ σε μια κοινοτική υπηρεσία. 

 

Δεν είναι τυχαίο ότι η ψυχιατρική κλινική του Γεννηματάς, με τη στροφή προς την «διαχωρισμένη χωροταξικά αντιμετώπιση των οξέων περιστατικών», βρίσκει στην Μονάδα Πρώτου Ψυχωτικού Επεισοδίου του Αιγινητείου (και αυτή με κλειστό τμήμα νοσηλείας, χωρίς καμιά κοινοτική παρέμβαση) τον θεόσταλτο σύμμαχο για το «νέο» παράδειγμα της ανέκαθεν απαράλλακτης παραδοσιακής ψυχιατρικής. 

 

Είναι σαφές ότι με αυτές τις λογικές και πρακτικές η ψυχιατρική παλινδρομεί, οι ακούσιες νοσηλείες (ήδη στο 65% του συνόλου των νοσηλειών) πρόκειται ν΄ αυξηθούν και η «ακούσια θεραπεία στην κοινότητα», που επικρέμαται η εφαρμογή της, θα είναι το μόνο πραγματικά «καινούργιο» εργαλείο, κοινής αποδοχής από ολόκληρη την κυρίαρχη ψυχιατρική, και για το τεράστιο ποσοστό των ακούσιων νοσηλειών και για το πρόβλημα των ράντζων και για την «έγκαιρη παρέμβαση στην ψύχωση» κοκ.

10/12/2018

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ