Η Πρωτοβουλία 'Ψ' για τον Θόδωρο Μεγαλοοικονόμου: Είμαστε εδώ και δε θα ξεχάσουμε...

 

 

 

Είμαστε εδώ και δε θα ξεχάσουμε

 

Δε θα ξεχάσουμε τις διαδρομές που μας άνοιξες στο μυαλό και στην καρδιά. Είμαστε εδώ και δε θα ξεχάσουμε πως, αντί για χάπια, κερνούσες καφέ, μας άκουγες, μας συναντούσες. Είμαστε εδώ και δε θα ξεχάσουμε πώς μας απενοχοποίησες ως συγγενείς, με το βλέμμα εκείνο που δεν έβλεπε τα φάρμακα, αλλά έβλεπε τον άνθρωπο.

 

Είμαστε εδώ και δε θα ξεχάσουμε ότι είδες τη δύναμή μας, ενώ μεγαλώνουμε μέσα σε συστήματα που μας υπενθυμίζουν διαρκώς την αδυναμία μας. Δε θα ξεχάσουμε ότι έστρεψες τη δύναμή μας στη συλλογικότητα, απέναντι σε ένα σύστημα απομόνωσης. Δε θα ξεχάσουμε, όσοι βγήκαμε από τη σπηλιά της θλίψης, που μας είπες: «Είναι Όλα Ανοιχτά».

 

Είμαστε εδώ και δε θα ξεχάσουμε τα μεγάλα πράγματα που μας είπες μέσα από απλές φράσεις, όπως ότι «οι άνθρωποι δεν μπορούν να περιμένουν μέχρι να λύσουμε όλες τις διαφορές μας». Κι ήταν όλα ανοιχτά. Είχαν σπάσει τα φράγματα της καταπίεσης και οι δρόμοι της ζωής φωτίζονταν ξανά. Τα μονοπάτια διασταυρώνονταν, όπως και τα βλέμματα, όπως και οι φωνές.

 

 

 

Είμαστε εδώ και δε θα ξεχάσουμε ότι πάντα απαντούσες στο τηλέφωνο, γιατί γνώριζες πως στην άλλη άκρη της γραμμής υπήρχε μια ανάγκη να απαντηθεί, μια ψυχή να συναντηθεί.

 

Είμαστε εδώ και δε θα ξεχάσουμε ποτέ την Αισιοδοξία μέσα από την πράξη. Δε θα ξεχάσουμε το γέλιο σου για τα απίστευτα αυτού του κόσμου, για τις ιστορίες, τις ταινίες και τα θαύματα της τέχνης. Είμαστε εδώ και δε θα ξεχάσουμε τις διαδρομές από τη Λέρο ως την Τεργέστη, διαδρομές χειραφέτησης, αλληλεγγύης και δημιουργίας. Είμαστε εδώ και δε θα ξεχάσουμε τις διαδρομές από το άτομο στην κοινότητα, από την αλλοτρίωση στην ενδυνάμωση της προσωπικότητας. Είμαστε εδώ και δε θα ξεχάσουμε την ικανότητά σου, Θόδωρα, να βλέπεις και να ακούς στον άνθρωπο τη δυνατότητά του, αντί για την αδυναμία του, και να στρέφεις αυτή τη δυνατότητα στο μαζί, στο κοινό, στο φωτεινό.

 

Είμαστε εδώ και δε θα ξεχάσουμε τον αγώνα σου ενάντια στα συστήματα εγκλεισμού, καταστολής, βίας και απομόνωσης. Από τη Λέρο ως την Τεργέστη από τον αποκλεισμό στη συλλογική χειραφέτηση, τη δημιουργία και την αλληλεγγύη.

 

 

Είμαστε εδώ και δε θα ξεχάσουμε πως τρέχοντας, πηδούσαμε πάνω από τις μάντρες στην ταράτσα του Ευαγγελισμού, αποφεύγοντας τους σεκιουριτάδες για να μπούμε στο γραφείο του Διοικητή.

Είμαστε εδώ και δε θα ξεχάσουμε τις συναντήσεις μας σε στέκια, καταλήψεις, φυλακές, ψυχιατρεία, δικαστήρια, πορείες, συγκεντρώσεις, Είμαστε εδώ και δε θα ξεχάσουμε πώς μας τσίγκλαγες με τη βιασύνη, τη δίψα και την αγωνία σου για δράση, επειδή «τα πράγματα είναι πολύ σοβαρά».

Είμαστε εδώ και δε θα ξεχάσουμε ότι ήσουν άνθρωπος και όχι ήρωας· παρουσία και όχι σύμβολο. Υπήρξες στα καφενεία, στη Λέρο, στα Κύθηρα, στην Τεργέστη. Είμαστε εδώ και δε θα ξεχάσουμε τις συνελεύσεις μας, με τις συζητήσεις, τις διαφωνίες, τις συγκρούσεις, τις ζυμώσεις μας, γιατί μόνο έτσι υπάρχει ζωή: μέσα από την αντιπαράθεση και τη διαφορετικότητα.

Δεν θα ξεχάσουμε τον Χρονόπουλο, τον Σαμπάνη, τον Φραγκούλη, τον Μάγγο, τον Ζακ, τον Παύλο, τον Ζιάντ· ούτε εκείνους και εκείνες, των οποίων τα ονόματα δεν μάθαμε ποτέ. Όλα αυτά τα πρόσωπα, μέσα από τα οποία μιλούσες ξανά και ξανά για το πώς η βία του κράτους, της αστυνομίας, των συνόρων και του ιδρύματος εγγράφεται πάνω σε συγκεκριμένες ζωές και συγκεκριμένα σώματα. Δεν μιλούσες για αφηρημένες «περιπτώσεις». Μιλούσες για ανθρώπους.

" Toccare la terra, bagnare le rose, cambiare le cose "

" Ν' ακουμπάμε στη γη,

να ποτίζουμε τα λουλούδια,

ν' αλλάζουμε τα πράγματα. "

 

 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ

                                         ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Η ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ 'Ψ' ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΑ ΤΟN ΘΟΔΩΡΟ ΜΕΓΑΛΟΟΙΚΟΝΟΜΟΥ...

 

Η Πρωτοβουλία για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία αποχαιρετά τον Θόδωρο Μεγαλοοικονόμου, ιδρυτικό της μέλος και εμβληματική μορφή της αποασυλοποίησης.

 

Απέναντι σε ένα νεοϊδρυματικό μοντέλο σε κρίση, κατακερματισμένο, αποσπασματικό, δυσλειτουργικό, κατασταλτικό και υποχρηματοδοτημένο, ο Θόδωρος ήταν πάντα εκεί για να επισημαίνει τις αντιφάσεις και τα αδιέξοδα της Ψυχιατρικής και του συστήματος υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας στην Ελλάδα, όπως, αντίστοιχα, και σε ολόκληρη την Ευρώπη.

 

 

 

Το κενό που αφήνει δεν αναπληρώνεται. Η παρουσία του, τα κείμενά του, αλλά πάνω απ’ όλα η καθημερινή του στάση, μένουν ζωντανά. Δείχνοντας «τον ένα τοίχο μέσα στον άλλο», συνεχίζει να μας καλεί να αναζητούμε διαρκώς το μόνο πραγματικά θεραπευτικό, μέσα και έξω από το ψυχιατρείο, που δεν είναι άλλο από τη διαρκή αμφισβήτηση της ίδιας της λογικής της λειτουργίας του.

 

Συνεχίζουμε μαζί σου, Θόδωρε, στον διαρκή αγώνα των από τα κάτω για κοινωνική χειραφέτηση και απελευθέρωση.

 

 

 

Tα ειλικρινή και βαθιά μας συλλυπητήρια στους οικείους του, στην αγαπημένη μας Δώρα Κουτσανέλλου, τα παιδιά και τους συγγενείς του. 

 

Η πολιτική κηδεία του, θα γίνει την Τρίτη 28/7 στο Α' Νεκροταφείο στο χώρο πολιτικών κηδειών στις 12:30. 

 

 

 

Αντί στεφάνων, ο ίδιος είχε ζητήσει να κατατεθούν χρήματα στο Δίκτυο Ακούγοντας Φωνές.

 

Τράπεζα Πειραιώς

Αριθμός Λογαριασμού: 50 6508 6467 090

IBAN: GR2201720650005065086467090

Δικαιούχος: HEARING VOICES NETWORK ΕΛΛΑΔΑΣ

 

 

 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ 

Περιοδικό Asylum & Tετράδια Ψυχιατρικής: 40+ χρόνια Νησίδες Αντίστασης στην Ψυχική Υγεία

 

Με αφορμή τη συμπλήρωση των 40+ χρόνων από την κυκλοφορία του Asylum- The Radical Mental Health Magazine στο Ηνωμένο Βασίλειο και της σειράς Τετράδια Ψυχιατρικής στην Ελλάδα, σας προσκαλούμε σε μια εκδήλωση που επιχειρεί να ανοίξει έναν κριτικό διάλογο γύρω από τη συμβολή τους στον χώρο της ψυχικής υγείας.

Δανειζόμενες τον όρο «νησίδες αντίστασης» από το βιβλίο του Θ.Μεγαλοοικονόμου με τίτλο «Ποια ψυχική υγεία και ποια ψυχιατρική, σε ποια κοινωνία» στεκόμαστε σε δυο εγχειρήματα που μέσα στον χρόνο, προκάλεσαν ρωγμές στον κυρίαρχο λόγο για την ψυχική υγεία. Τα Τετράδια Ψυχιατρικής και το Asylum ανοίξαν χώρους αντίστασης στη δημόσια συζήτηση για την αμφισβήτηση της καθολικότητας του βιοϊατρικού μοντέλου και την ορατότητα και επικύρωση αφηγήσεων της βιωμένης ψυχιατρικής εμπειρίας, χαράσσοντας διαδρομές προς την χειραφέτηση, την συμπερίληψη και την συλλογικότητα.

Πώς συναντιούνται τα δυο περιοδικά σήμερα και τι έχουμε να αναμένουμε από αυτή την συνομιλία;

Το Asylum Magazine άρχισε την έκδοσή του στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1986 ως ένα ανεξάρτητο, μη κερδοσκοπικό εγχείρημα, βασισμένο εξαρχής στη συνεργασία επαγγελματιών ψυχικής υγείας με άτομα με ψυχιατρική εμπειρία. Εμπνευσμένο -μεταξύ άλλων- από την Δημοκρατική Ψυχιατρική και το Κίνημα για τη Χειραφέτηση των Επιζώντων της Ψυχιατρικής, διεκδίκησε έναν χώρο όπου η βιωμένη ψυχιατρική εμπειρία δεν αντιμετωπίζεται ως αντικείμενο μελέτης, αλλά ως μορφή γνώσης με λόγο και παρουσία που αξίζει ορατότητας. Ταυτόχρονα, καλλιέργησε έναν διάλογο που πασχίζει να υπερβεί μονοσήμαντες προσεγγίσεις που αφορούν πολύπλοκα ζητήματα όπως οι διαγνώσεις, η φαρμακοθεραπεία, ο ψυχιατρικός εξαναγκασμός και η ακούσια νοσηλεία, και η χρήση του ηλεκτροσόκ.

Παράλληλα, τα Τετράδια Ψυχιατρικής, αναπτυσσόμενα την ίδια ιστορική περίοδο σε ένα διαφορετικό κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο, αποτέλεσαν ένα πεδίο συγκρότησης κριτικού και πολιτικοποιημένου λόγου γύρω από την ψυχική υγεία. Σε μια εποχή στην Ελλάδα, όπου οι συνέπειες της ασυλοποίησης υπονόμευαν την ορατότητα και την ακρόαση της εμπειρίας των ληπτών/ληπτριών ψυχιατρικών υπηρεσιών, τα Τετράδια Ψυχιατρικής συνέβαλαν ουσιαστικά στην αμφισβήτηση κυρίαρχων αντιλήψεων και στη σύνδεση της ψυχικής υγείας με ζητήματα κοινωνικού αποκλεισμού.

Το Asylum Magazine και τα Τετράδια Ψυχιατρικής βλάστησαν την ίδια περίπου περίοδο, σε διαφορετικές χώρες, μέσα από σπόρους κοινών ανησυχιών: ποιος έχει λόγο για την ψυχική υγεία, πώς παράγεται η γνώση και ποιες σχέσεις εξουσίας τη διαμορφώνουν. Σήμερα, η συνάντησή τους αναδεικνύει τη σημασία της συνομιλίας ανάμεσα στη βιωμένη εμπειρία και την κριτική θεωρία, ανάμεσα στις φωνές «από τα κάτω» και την πολιτική ανάλυση των θεσμών.

Για εμάς, τα δύο περιοδικά και οι άνθρωποι που τα συγκροτούν αποτελούν σημαντικές νησίδες αντίστασης — και η συνάντησή τους είναι μια ευκαιρία να δημιουργηθεί ένας κοινός τόπος διαλόγου και συλλογικής αναζήτησης.

Η εκδήλωση αυτή φιλοδοξεί να προσφέρει μια τέτοια ευκαιρία συνάντησης όπου εμπειρίες, θεωρίες και πρακτικές μπορούν να τεθούν σε διάλογο και να ανοίξουν νέα ερωτήματα για το παρόν και το μέλλον της ψυχικής υγείας.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Προβολή ταινίας: «Στο ποταμόπλοιο/On the adamant», 18/3/2026 στις 19.30

 

Την Τετάρτη 18/3 προβάλουμε το «Στο ποταμόπλοιο/On the adamant» στον χώρο της Πρωτοβουλίας 'Ψ', στην οδό Αιθαλίδου 11 (6 λεπτά από τον σταθμό Αγ. Ιωάννης).

 

«Μια πλωτή κατασκευή που βρίσκεται στον Σηκουάνα στην καρδιά του Παρισιού, καλωσορίζει ενήλικες που πάσχουν από ψυχικές διαταραχές, προσφέροντας το είδος της φροντίδας που τους γειώνει στο χρόνο και στο χώρο και τους βοηθά να αναρρώσουν ή να διατηρήσουν τη διάθεσή τους. Η ομάδα που το διευθύνει προσπαθεί να αντισταθεί στην υποβάθμιση και την απανθρωποποίηση της ψυχιατρικής όσο καλύτερα μπορεί.»

 

Η προβολή θα γίνει για την οικονομική ενίσχυση της συνέλευσης των κατειλημμένων προσφυγικών (ΣΥ.ΚΑ.ΠΡΟ). Ύστερα από την ταινία θα ακολουθήσει κουβέντα. 

 

Συναντιόμαστε και συζητάμε συλλογικά για όσα μας αφορούν. 

 

Αλληλεγγύη στα Κατειλημμένα Προσφυγικά!

 

 

 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΚΑΤΩ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΑ / ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΕΚΚΕΝΩΣΗ – ΝΑ ΝΙΚΗΣΕΙ Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

 

Οι τελευταίες εξελίξεις γύρω από τα Προσφυγικά της Λ. Αλεξάνδρας σηματοδοτούν μια νέα όξυνση της επίθεσης του κράτους και των κάθε λογής «αναπλάσεων» απέναντι σε έναν ζωντανό χώρο κατοικίας, αλληλεγγύης, αγώνα και συλλογικής επιβίωσης.

Η επιχείρηση εκκένωσης των Προσφυγικών δεν είναι ένα «τεχνικό έργο», ούτε μια ουδέτερη «πολεοδομική παρέμβαση». Δεν είναι απλώς μια ακόμα «διοικητική πράξη» ή μια «πολεοδομική παρέμβαση». Θα είναι μια πράξη βίας με σοβαρές κοινωνικές, σωματικές και ψυχικές συνέπειες για εκατοντάδες ανθρώπους. Και θα είναι, ταυτόχρονα, άλλη μια απόπειρα να επιβληθεί η λογική ότι οι ζωές των φτωχών, των προσφύγων, των ψυχικά πασχόντων, των εξαρτημένων, των κοινωνικά αποκλεισμένων μπορούν να μετακινούνται, να διασπώνται και να εξαφανίζονται στο όνομα της «ανάπτυξης», της «τάξης» και της «αξιοποίησης».

Στα Προσφυγικά δεν ζουν οι “προνομιούχοι” και ακριβώς γι’ αυτό, η κοινότητα που έχει διαμορφωθεί εκεί όλα αυτά τα χρόνια αποτελεί για πολλούς και πολλές όρο επιβίωσης. Όχι μόνο επειδή προσφέρει στέγη, αλλά επειδή συγκροτεί δεσμούς, αλληλεγγύη, συλλογική προστασία, καθημερινή έμπρακτη φροντίδα.

Γι’ αυτό η υπεράσπιση των Προσφυγικών δεν είναι ένα «ειδικό θέμα» που αφορά μόνο τους κατοίκους τους ή έναν στενό κύκλο αλληλέγγυων. Είναι υπόθεση όλων μας. Είναι υπόθεση κάθε ανθρώπου που αρνείται να δεχτεί ότι οι ζωές των από κάτω είναι αναλώσιμες. Είναι υπόθεση κάθε συλλογικότητας που ξέρει ότι η κρατική καταστολή, η εμπορευματοποίηση του χώρου και η κοινωνική εκκαθάριση πάνε μαζί.

Μπορεί να υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις, επιφυλάξεις ή και διαφωνίες σε επιμέρους ζητήματα. Αυτό, όμως, δεν μπορεί να επισκιάσει το βασικό: ότι σήμερα υπάρχει ανάγκη για καθαρή σύμπλευση απέναντι στην απειλή της εκκένωσης, στην ποινικοποίηση της κοινότητας και στην απαξίωση των αναγκών των ανθρώπων που ζουν εκεί. Όταν απειλείται ένας ζωντανός κοινωνικός ιστός, όταν κινδυνεύουν άνθρωποι που ήδη βρίσκονται στα όρια, όταν η καταστολή εμφανίζεται ως «λύση», η θέση μας οφείλει να είναι στο πλευρό όσων αντιστέκονται.

Ως Πρωτοβουλία για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία, δεν στεκόμαστε απέναντι στα Προσφυγικά από απόσταση, αλλά μέσα από μια διαρκή σχέση συνεργασίας, στήριξης και παρουσίας. Η παρέμβασή μας όλα αυτά τα χρόνια για ανάγκες ψυχικής υγείας και ευρύτερα κοινωνικοπρονοιακού χαρακτήρα μέσα στην κοινότητα έχει δείξει έμπρακτα ότι αυτός ο χώρος δεν είναι ένα “κενό κέλυφος” προς διαχείριση, αλλά ένας ζωντανός κοινωνικός ιστός, μέσα στον οποίο η φροντίδα, η αλληλεγγύη και η συλλογική προστασία γίνονται καθημερινή πράξη. Και ακριβώς γι’ αυτό, η υπεράσπισή του δεν είναι για εμάς μια αφηρημένη πολιτική τοποθέτηση, αλλά ζήτημα άμεσης ευθύνης.

Ως Πρωτοβουλία για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία, στεκόμαστε στο πλευρό της κοινότητας των κατειλημμένων Προσφυγικών. Στεκόμαστε στο πλευρό όσων αγωνίζονται να μην ξεριζωθούν άνθρωποι από τον τόπο τους, να μη διαλυθεί ένας ζωντανός κοινωνικός ιστός, να μην παραδοθεί ακόμα μια γειτονιά στα σχέδια της «ανάπτυξης», της καταστολής και του κοινωνικού ελέγχου.

Στηρίζουμε τον αγώνα των Προσφυγικών και τα αιτήματα που τίθενται σήμερα με επείγοντα τρόπο. Δηλώνουμε ότι τυχόν εκκένωση θα είναι ένα ακόμα κρατικό έγκλημα απέναντι σε ανθρώπους ήδη βαριά πληγωμένους από τη φτώχεια, τον αποκλεισμό και την εγκατάλειψη.

Να σταματήσει κάθε σχέδιο εκκένωσης των Προσφυγικών.

Να μη διαλυθεί η κοινότητα και οι δομές αλληλεγγύης της.

Να υπάρξει άμεση στήριξη στους κατοίκους και στις ανάγκες τους.

Νίκη στον αγώνα των Προσφυγικών.

Καλούμε σε μαζική, ενεργή, έμπρακτη αλληλεγγύη.

Απέναντι στην καταστολή, τον εκτοπισμό και την κοινωνική βαρβαρότητα, η μόνη απάντηση είναι η συλλογική στήριξη, η παρουσία, η σύμπλευση στους αγώνες από τα κάτω.

ΚΑΤΩ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΑ

 

 

 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Εκδήλωση-Συζήτηση για τη Δημιουργία Ψυχιατροδικαστικού Τμήματος: Κριτικές Προσεγγίσεις

 

Η εκδήλωση πραγματοποιείται με αφορμή την εξαγγελία ίδρυσης κλειστών ψυχιατροδικαστικών τμημάτων νοσηλείας στα Ψυχιατρικά Νοσοκομεία, όπως αποφασίστηκε, οριστικά, ότι θα υλοποιηθούν στο πλαίσιο του Νόμου Βαρτζόπουλου (ν.5129/24). Συζητείται ο τρόπος με τον οποίο ο θεσμός του δικαστικού ψυχιατρείου προβάλλεται από την κυβέρνηση ως “μονόδρομος” για τη διαχείριση των λεγόμενων “ακαταλόγιστων” δραστών (δηλ. ατόμων που έχουν τελέσει μια αξιόποινη πράξη και που κρίνεται ότι για αυτήν ευθύνεται η ψυχιατρική τους διάγνωση/κατάσταση) αλλά, σύμφωνα και με το Εθνικό Σχέδιο Δράσης γα την ψυχική υγεία που έχει συγκροτήσει η παρούσα κυβέρνηση, θα μπορούν εκεί να εγκλείονται και άτομα που εγκλείονται για κανονική ψυχιατρική νοσηλεία  των οποίων η ψυχοκινητική ανησυχία που προκαλεί η όλη διαδικασία του ακούσιου (αλλά συχνά και του εκούσιου) εγκλεισμού κρίνεται από τους ψυχιάτρους ως δύσκολα διαχειρίσιμη στα "κανονικά' ψυχιατρικά τμήματα. 

Στο επίκεντρο της συζήτησης τίθεται η μετατόπιση της ψυχιατρικής προς θεσμούς καθαρά φυλακτικού χαρακτήρα, όπου η θεραπευτική διάσταση περαιτέρω υποχωρεί ή και εξαφανίζεται τελείως, στο πλαίσιο ενός κυρίαρχου ψυχιατρικού και ποινικού παραδείγματος που προκρίνει τον έλεγχο και τον αποκλεισμό. Παράλληλα, αναδεικνύεται η ανάγκη επαναπροσδιορισμού θεμελιωδών εννοιών όπως η υπευθυνότητα, το ακαταλόγιστο, η ποινή και η κύρωση, πέρα από μια στενά ψυχιατροδικαστική οπτική. Ο σεβασμός και η αναγνώριση των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία ως υποκειμένων. Ποια θα ήταν μια εναλλακτική προσέγγιση της δικαστικής ψυχιατρικής;

 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ 

Προβολή ταινίας - THE TEACHER - Παρασκευή 23/1/26 στις 7μμ.

 Την Παρασκευή 23/1/26, στις 7μμ,  στο χώρο μας, Αιθαλίδου 11, κοντά στο μετρό Αγ.Ιωάννης, θα πραγματοποιηθεί προβολή της ταινιας "The Teacher", για τον αγώνα του Παλαιστινιακού λαου για ανεξαρτησία ενάντια στον σιωνιστικό σφαγείο και τον βίαιο εκτοπισμό τους από τη χώρα τους.

 

 

The Teacher
Σκηνοθεσία: Farah Nabulsi

Σε ένα τοπίο καθημερινής έντασης και αβεβαιότητας, ένας Παλαιστίνιος δάσκαλος καλείται να σταθεί όρθιος ανάμεσα στην προσωπική απώλεια, την πολιτική στράτευση και την ανθρώπινη ευθύνη. Το The Teacher της Farah Nabulsi, υποψήφιας για Όσκαρ σκηνοθέτιδας του The Present, είναι ένα βαθιά ανθρώπινο δράμα που εξερευνά τα όρια της αντοχής, της ηθικής και της ενσυναίσθησης.

Ο Μπάσεμ (Saleh Bakri), δάσκαλος σε παλαιστινιακό σχολείο, βιώνει μια τραγική ανατροπή στη ζωή του, την ώρα που προσπαθεί να παραμείνει σημείο αναφοράς για τους μαθητές του. Η σχέση του με τον νεαρό Άνταμ αποκτά υπαρξιακό βάθος, λειτουργώντας ως καθρέφτης της επόμενης γενιάς που μεγαλώνει μέσα στη σύγκρουση. Παράλληλα, η γνωριμία του με τη Λίζα (Imogen Poots), μια Βρετανίδα κοινωνική λειτουργό, ανοίγει έναν εύθραυστο χώρο προσωπικής επαφής και ελπίδας.

Σε ένα παράλληλο αφηγηματικό επίπεδο, η αγωνία ενός αμερικανικού ζευγαριού για την επιστροφή του γιου τους, Ισραηλινού στρατιώτη που κρατείται αιχμάλωτος, φωτίζει τη σύγκρουση από μια διαφορετική οπτική. Οι ιστορίες αυτές διασταυρώνονται, αποκαλύπτοντας πώς η πολιτική πραγματικότητα διεισδύει αδυσώπητα στην ιδιωτική ζωή.

Με ήπια σκηνοθετική γραφή και έντονη συναισθηματική ακρίβεια, η Nabulsi αποφεύγει τον διδακτισμό και επιλέγει να εστιάσει στους ανθρώπους πίσω από τα γεγονότα. Το The Teacher δεν προσφέρει εύκολες απαντήσεις· θέτει, όμως, ουσιαστικά ερωτήματα για τη βία, την ευθύνη και τη δυνατότητα κατανόησης μέσα σε έναν κόσμο διχασμένο.

 

 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ 

Πρόσβαση στην ψυχική υγεία σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης- H εμπειρία της Παλαιστίνης

 

Το  Νοέμβριο που πέρασε έγινε στην Γκορίτζια, μια πόλη στα σύνορα Ιταλίας και Σλοβενίας (με τη μισή να είναι στην Ιταλία και την άλλη μισή στη Σλοβενία, χωρίς, από το 2003, ένα σύνορο να τη χωρίζει στα δυο) ένα διεθνές συνέδριο με τίτλο "FRANCO BASAGLIA, BEYOND THE BORDERS. THE PRACTICES OF FREEDOM" (12-14 Νοέμβρη). Ηταν και αυτό στα πλαίσια μιας σειράς πολιτιστικών εκδηλώσεων ("GO! 25") που έγιναν εκεί όλη αυτή τη χρονιά, που η Γκορίτζια είχε κηρυχθεί πολιτιστική πρωτεύουσα τη Ευρώπης (European Capital of Culture Nova Gorica-Gorizia). Μεταξύ των προσκαλεσμένων ομιλητών ήταν και η ψυχολόγος Rajiah Abu Suay, επικεφαλής της ομάδας Ψυχικής Υγείας του ΠΟΥ στην κατεχόμενη Παλαιστίνη. 

Η Γκορίτζια ήταν και η πόλη από ψυχιατρείο της οποίας ο Μπαζάλια ξεκίνησε, το 1961, την δουλειά της αποιδρυματοίησης και του ξεπεράσματος του ψυχιατρείου, στη βάση μιας "άλλης ψυχιατρικής". 

Παραθέτουμε εδώ την παρουσίαση της Rajiah Abu Suay. 

 

 

 

 

 

Η ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ ΣΕΡΝΕΙ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΥΣ ΣΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ ΔΙΕΚΔΙΚΩΝΤΑΣ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΗ ΠΟΥ ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ ΓΙΑ ΤΗ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ

 

Είναι γνωστή η μηνυτήρια αναφορά που έκανε πριν μερικές μέρες το «συνδικαλιστικό» σωματείο «Ένωση Αστυνομικών Υπαλλήλων Βορειοανατολικής Αττικής» κατά όλων των ψυχιάτρων που εφημέρευσαν από τον Φεβρουάριο του 2024 μέχρι σήμερα, με την κατηγορία για «παράβαση καθήκοντος και έκθεση κατά συρροή», επειδή δεν είχαν ούτε καν ράντζο διαθέσιμο για τη νοσηλεία ατόμων που οι αστυνομικοί προσήγαγαν, όπως πάντα με χειροπέδες, βάσει εισαγγελικής εντολής.

Και σε αγαστή συνέργεια, ωσάν, ως συνήθως, το μακρύ χέρι της αστυνομίας, το σύστημα της Δικαιοσύνης, εν προκειμένω το Πρωτοδικείο Αθηνών, έσπευσε να ζητήσει ονόματα και διευθύνσεις των εφημερευόντων ψυχιάτρων (από το ΨΝΑ, αλλά, προφανώς, και από παντού) προκειμένου να διερευνήσει σε ποιο βαθμό έχει βάση η μηνυτήρια αναφορά.

Με τα γνωστά προφίλ Άδωνι Γεωργιάδη και Βαρτζόπουλου, από τη μια, και Χρυσοχοϊδη, από την άλλη, η αστυνομία λειτουργεί, εδώ και πολύ καιρό, ωσάν να έχει λόγο, και μάλιστα τον πρώτο, και στα ζητήματα της ψυχικής υγείας, όπως σε όλες τις πτυχές της κοινωνικής μας ζωής. Αυτό που κρύβουν, ή προσπαθούν να διαστρεβλώσουν όλοι, από υπουργούς μέχρι τον τελευταίο αστυνομικό, είναι ότι η εισαγγελική εντολή για την προσαγωγή φερόμενου ως ασθενούς, βάσει του νόμου, δεν είναι για νοσηλεία αλλά για εξέταση, η οποία θα κρίνει αν χρειάζεται ή όχι εισαγωγή για νοσηλεία. Με την ιδρυματική λειτουργία της ψυχιατρικής που ανέκαθεν επικρατούσε σε αυτή τη χώρα, πιο πολύ ως θεματοφύλακα της δημόσιας τάξης παρά ως θεραπευτικού παράγοντα (με δομικά της στοιχεία τα στερεότυπα της «επικινδυνότητας», του στίγματος, του κοινωνικού ελέγχου και της καταστολής), είχε καθιερωθεί ένας περίπου αυτοματισμός ανάμεσα στην προσαγωγή για εξέταση με εισαγγελική εντολή και την άμεση εισαγωγή για νοσηλεία. Πάντα όλες οι ψυχιατρικές κλινικές (σε ψυχιατρεία και σε γενικά νοσοκομεία) γεμάτες ράντζα, με τον αριθμό των νοσηλευόμενων να φτάνει ενίοτε στον διπλάσιο αριθμό των κανονικών κλινών. Και με το προσωπικό, νοσηλευτικό, ιατρικό κλπ, όλο και λιγότερο. Με τον πολλαπλασιασμό των μηχανικών καθηλώσεων, τον μονόδρομο του ψυχοφάρμακου (και της πολυφαρμακίας) και το γρήγορο εξιτήριο να έχουν γίνει ο κανόνας μιας όλο και πιο αντιθεραπευτικής ψυχιατρικής.

Καθώς σήμερα η κατάρρευση των συστημάτων υγείας και ψυχικής υγείας (μεταξύ των άλλων και η έστω στοιχειώδης λειτουργία των ελάχιστων υπηρεσιών πρόληψης που υπήρχαν), σε συνδυασμό με την ακολουθούμενη οικονομική και κοινωνική πολιτική που παράγει τη ραγδαία φτωχοποίηση όλο και πιο πλατειών κοινωνικών στρωμάτων και έτσι τον πολλαπλασιασμό και την επιδείνωση των προβλημάτων ψυχικής υγείας, όσα ράντζα και να μπουν στα ψυχιατρικά τμήματα, δεν φτάνουν. Μάλιστα στο ΨΝΑ σωματεία εργαζομένων, γιατρών κλπ, είχαν αποφασίσει εδώ και αρκετό καιρό να μπει κάποιο όριο στον αριθμό των ράντζων που θα μπορούσε να έχει κάθε τμήμα, έτσι ώστε να μετριαστούν κάπως οι άκρως αντιθεραπευτικές συνθήκες νοσηλείας.

Και όπως σε όλες τις πτυχές της όλο και πιο αβίωτης ζωής, στα αδιέξοδα και τις αντιδράσεις που παράγουν οι ασκούμενες πολιτικές των κυβερνώντων, η απάντηση αυτών που τις ασκούν είναι η επιβολή όλο και μεγαλύτερης καταστολής, έτσι και στην ψυχική υγεία η όλο και πιο ασύδοτη δράση της αστυνομίας γίνεται ο κανόνας που υποκαθιστά γιατρούς, νομοθεσίες, τα πάντα. Καθώς πλήθος περιπολικών (μπορεί και πάνω από 15) είναι στην ουρά έξω από την εφημερεύουσα ψυχιατρική μονάδα, με τα άτομα που προσάγουν βάσει εισαγγελικής εντολής πάντα με χειροπέδες και με άγνωστο, συνήθως, το βαθμό της βίας που έχουν ασκήσει για να επιβάλουν την προσαγωγή, οι αστυνομικοί πιέζουν όλο και πιο πολύ να «τελειώνουν γρήγορα», να πάρουν οι εφημερεύοντες ψυχίατροι τους προσαγόμενους για να τους βάλουν μέσα στην ψυχιατρική κλινική και αυτοί να φύγουν. Μάλιστα σχετική εγκύκλιο έχει βγάλει και ο υφυπουργός ψυχικής υγείας, ο γνωστός για τις άκρως αντιδραστικές και κατασταλτικού χαρακτήρα αντιλήψεις του για την ψυχική υγεία Δ. Βαρτζόπουλος, με την οποία καλεί τους εφημερεύοντες να δίνουν προτεραιότητα στους προσαγόμενους από την αστυνομία, ανεξάρτητα από την κρίση των γιατρών και την λειτουργία του τμήματος των επειγόντων. Και τα περιστατικά άσκησης βίας των αστυνομικών προς τους ασθενείς που προσάγουν προκειμένου να τους παραδώσουν «στα γρήγορα» και να φύγουν δεν είναι λίγα. Χωρίς να διστάσουν ακόμα και να συλλάβουν και να προσάγουν δυο εφημερεύοντες ψυχιάτρους στο (πρώην) ΨΝΑ και δυο στο (πρώην) ΨΝΘ γιατί δε λειτούργησαν σύμφωνα με τις εντολές τους!

Έτσι, λοιπόν, φτάνουμε στο σημείο να είναι η αστυνομία που ορίζει ό,τι αφορά την εισαγωγή για νοσηλεία των ψυχικά πασχόντων και να επιβάλει τη δική της ερμηνεία στη νομοθεσία, μετατρέποντας την εισαγγελική εντολή για εξέταση σε εντολή για εισαγωγή. Γιατί όταν φτάσει το πρωί και κλείνει η εφημερία του εκάστοτε νοσοκομείου/κλινικής και συνήθως δεν έχουν επαρκέσει ούτε τα ράντζα για την εισαγωγή των προσαγόμενων, ούτε καν όσων θα είχαν πραγματική ανάγκη νοσηλείας, θα πρέπει οι αστυνομικοί να τους πάρουν πίσω και να τους «φιλοξενήσουν», μια, δυο ή και τρεις μέρες στο αστυνομικό τους τμήμα μέχρι να βρεθεί κλίνη ή ράντζο, όπου αλλού. Αυτό είναι το σύστημα Ψυχικής Υγείας (όπως και όλης της Υγείας) σήμερα, με τις πολιτικές για την ψυχική υγεία που ασκούνται να έχουν πλέον οδηγήσει η από μακρού υποβόσκουσα αστυνομική διαχείριση των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία να γίνεται πλέον, χωρίς φτιασίδια, η επίσημη πολιτική. Τελείως ανεξέλεγκτη και κατασταλτική. Όχι μόνο η ανέκαθεν εκτέλεση των εισαγγελικών εντολών από την αστυνομία δεν έχει αλλάξει (έτσι ώστε να περάσει σε υγειονομικές υπηρεσίες), αλλά τώρα η αστυνομία θα καθορίζει και ποιος θα πρέπει να εισάγεται για νοσηλεία και πιθανόν, σε λίγο, και ποιος θα «επιτρέπεται» να πάρει εξιτήριο.

Θεωρούμε ότι, καθώς αυτός ο καταστροφικός κατήφορος δεν έχει ορατό τέλος, είναι επείγον η ψυχιατρική κοινότητα, όπως και όλοι οι εργαζόμενοι στο χώρο της Ψυχικής Υγείας (όπως και όλης της Υγείας), αναστοχαζόμενοι τον ρόλο τους και την κοινωνική τους αποστολή ως θεραπευτών και συνοδοιπόρων των ψυχικά πασχόντων (και όχι ως εντολοδόχων για την επιβολή της δημόσιας τάξης), να αντιδράσουν κινηματικά σε όλο τον κατασταλτικό ολετήρα που ισοπεδώνει το σύστημα ψυχικής υγείας, διεκδικώντας άμεσα όλα όσα απαιτούνται για μια ψυχιατρική που ασκεί έναν ουσιαστικά θεραπευτικό ρόλο.

Και όλα τα κοινωνικά κινήματα να συνδράμουν προς αυτή την κατεύθυνση.

Έξω η αστυνομία από την ψυχική υγεία.

26/11/25

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Παρασκευή 7/11 στις 7:30 μ.μ - Προβολή της ταινίας "Ο δάσκαλος που υποσχέθηκε τη θάλασσα" της Πατρίσια Φοντ

 

Η Πρωτοβουλία για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία ξεκινάει και πάλι κινηματογραφικές προβολές στο στέκι της, Αιθαλίδου 11 στον Αγ. Ιωάννη.

Την Παρασκευή 7 Νοεμβρίου στις 7:30 μ.μ θα γίνει προβολή της ταινίας "Ο δάσκαλος που υποσχέθηκε τη θάλασσα", η οποία σκιαγραφεί το έργο του καταλανού δασκάλου Antoni Benaiges, ο οποίος όπως και πολλοί άλλοι διώχθηκε από το καθεστώς της δικτατορίας του Φράνκο.

Στην προβολή θα συμμετέχουν και μέλη της Παιδαγωγικής Ομάδας "Το Σκασιαρχείο", συζητώντας το έργο του Benaiges, αλλά και για το ισπανικό κίνημα παιδαγωγών που προσπάθησαν να εφαρμόσουν μια άλλη παιδαγωγική και να δημιουργήσουν ένα άλλο σχολείο. 

Περίληψη της ταινίας

Η Αριάδνα ανακαλύπτει ότι ο παππούς της, που εδώ και καιρό παραμένει συνεχώς σιωπηλός, ψάχνει τα ίχνη του πατέρα του , που είχε εξαφανιστεί κατά τον ισπανικό εμφύλιο. Αποφασίζει λοιπόν να ταξιδέψει στο ορεινό χωριό της βόρειας Ισπανίας, τόπο γέννησης του παππού, για να ξετυλίξει το κουβάρι των δραματικών γεγονότων πριν και κατά τη διάρκεια του εμφυλίου. Ψάχνοντας όσους ντόπιους παρέμεναν στη ζωή, όλες τους οι διηγήσεις συγκλίνουν σε ένα εμβληματικό όσο και χαρισματικό πρόσωπο : τον δάσκαλο του χωριού Άντονι Μπενάγιες (Antoni Benaiges), που αποπειράθηκε να εφαρμόσει στο απομονωμένο ορεινό χωριό μία πρωτοποριακή και ελευθεριακή μέθοδο διδασκαλίας, τη μέθοδο του Γάλλου εκπαιδευτικού Φρενέ (Freinet). Ο Άντονι Μπενάγιες κατάφερε να εμπνεύσει τα παιδιά να διαλέξουν τις κλίσεις τους και τους υποσχέθηκε να τους δείξει τη θάλασσα που μέχρι τότε δεν είχαν ποτέ τους δει… Η ταινία είναι βασισμένη στην απίστευτη, μα πραγματική ιστορία του Άντονι Μπενάγιες, μίας εμβληματικής φιγούρας του αντιφασισμού στην Ισπανία την περίοδο που ξέσπασε ο ισπανικός εμφύλιος.
Σκηνοθεσία : Πατρίσια Φοντ

Διάρκεια: 105'

Πρωτότυπος τίτλος: El Maestro que Prometió el Mar

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

«Η Ελευθερία είναι Θεραπευτική»: Μέλη της Πρωτοβουλίας 'Ψ' θα μιλήσουν για το βιβλίο, την Παρασκευή στις 20:00, στην εκπομπή Παρίας του Radio Reboot

 

Αυτή την Παρασκευή 3 Οκτώβρη στις 20:00, μέλη της Πρωτοβουλίας 'Ψ', θα μιλήσουν για το βιβλίο «Η Ελευθερία είναι Θεραπευτική», που κυκλοφορεί απ' τις Εκδόσεις των Συναδέλφων, στην εκπομπή Παρίας, στο Radio Reboot.

Το βιβλίο περιλαμβάνει τις ομιλίες από την εκδήλωση που διοργάνωσε η συλλογικότητά μας, τον Νοέμβριο του 2024 στο Αλτάι, με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Franco Basaglia. 

Καθώς η εκπομπή θα είναι ζωντανή, αν θέλετε μπορείτε να στείλετε από τώρα ερωτήσεις ή/και σχόλια, ή διαφορετικά, τη στιγμή που θα μεταδίδεται ζωντανά, στο chat στο site απ' όπου θα μας ακούσετε. 

 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ 

 

 

 

ΨΥΧΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΟΛΑΣΤΗΡΙΟ ΣΤΟ ΠΡΩΗΝ ΨΝΑ ΠΡΩΘΕΙ Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ «ΑΔΙΚΟΠΡΑΓΟΥΝΤΕΣ ΨΥΧΙΚΑ ΠΑΣΧΟΝΤΕΣ» ΑΝ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΓΙ΄ ΑΥΤΟΥΣ

 

Πριν μερικές μέρες συζητήθηκε, και εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία από το Επιστημονικό Συμβούλιο Ψυχικής Υγείας της 2ης ΥΠΕ, η πρόταση του πανεπιστημιακού Ν. Σμυρνή, προϊστάμενου του Διεύθυνσης Ιατρικής Ψυχικής Υγείας του Περιφερειακού Δικτύου Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας (ΠεΔΥΨΥ) της 2ης ΥΠΕ, για την ίδρυση ψυχιατροδικαστικής κλινικής στο χώρο του ψυχιατρείου. Μιας, δηλαδή, δομής για τον εγκλεισμό όλων των νοσηλευόμενων/κρατούμενων στη βάση του αρ.69 ΠΚ λόγω παραβατικής πράξης για την οποία, λόγω της ψυχικής νόσου, κρίθηκαν ως ακαταλόγιστοι.

Με τις συνήθεις δικαιολογίες πάντα ότι, καθώς τώρα αυτοί οι ασθενείς νοσηλεύονται στα τμήματα των εισαγωγών, αυτό δημιουργεί προβλήματα με την κατάληψη κλινών για απροσδιόριστη περίοδο χρόνου και με τον συγχρωτισμό τους με τους άλλους ασθενείς απέναντι στους οποίους μπορεί ν΄ αναπτύξουν επικίνδυνες συμπεριφορές.

Πράγματα που είναι κατασκευές των εν λόγω ψυχιάτρων καθώς, η λεγόμενη «επικινδυνότητα» των ψυχικά ασθενών (ακόμα και αυτών που έχουν προβεί σε παραβατικές πράξεις) δεν είναι, όπως διαπιστώνουν πολλές επιστημονικές έρευνες, καθόλου μεγαλύτερη από αυτήν των λεγόμενων «κανονικών». Τα όποια τραγικά συμβάντα που επικαλούνται, όχι μόνο στον κοινωνικό χώρο όπου έγινε η αρχική παραβατική πράξη, αλλά και μέσα στους χώρους νοσηλείας, ή προστατευόμενης εξωνοσοκομειακής διαμονής, όπως σε οικοτροφεία, έχουν πάντα μια «κοινωνική/σχεσιακή βάση που δεν λήφθηκε υπόψη», με την παραμέληση της αναγκαίας εν προκειμένω φροντίδας, με το βίωμα της περίκλειστης και κατασταλτικής ιδρυματικής λειτουργία αυτών των δομών αυτών κ.α.

Ας θυμίσει κάποιος σε αυτούς που προωθούν αυτά μέτρα τι γινόταν σε ανάλογη δομή στο ΨΝΑ στη δεκαετία του 80, μια δομή-κολαστήριο που έκλεισε μέσα από την κινητοποίηση των εργαζομένων τότε. Τώρα οι εντεταλμένοι του ΄Αδωνι Γεωργιάδη και του Βαρτζόπουλου προωθούν τις προβλέψεις του ν. 5129, που ψηφίστηκε πέρσι, ο οποίος, την ίδια στιγμή που οδηγεί στη διάλυση των όποιων ακόμα υπαρχόντων υπηρεσιών ψυχικής υγείας και απεξάρτησης, προωθεί ταυτόχρονα το «Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ψυχική Υγεία», που έχει σχεδιάσει το ίδιο βασικά επιτελείο και το οποίο προβλέπει, στη θέση των θεραπευτικών υπηρεσιών, περίκλειστες δομές «υψίστης» και «μέσης» ασφαλείας, όπου θα μπορούν να νοσηλεύονται όχι μόνο παραβατικοί ασθενείς που έχουν κριθεί ακαταλόγιστοι, αλλά και ασθενείς για τους οποίους έχει γίνει κανονική εισαγωγή για νοσηλεία, αλλά το σύστημα τους κρίνει (στην πραγματικότητα τους παράγει) ως «διαταρακτικούς».

Τέτοια περίκλειστα τμήματα προβλέπεται να δημιουργηθούν κα σε πολλές άλλες πόλεις. Μπορεί να έχουμε φτάσει στο σημείο ασθενείς από Πελοπόννησο να στέλνονται για ακούσια νοσηλεία στην Κέρκυρα (ναι, συμβαίνει), αλλά κανονικές «ψυχιατρικές φυλακές» θα έχουμε παντού.

Η δημιουργία τέτοιων ψυχιατροδικαστικών κλινικών, σε συνδυασμό με την έννοια (και την αντίστοιχη μεταχείριση) του «ακαταλόγιστου», έχουν, εδώ και καιρό, δείξει την χρεωκοπία τους, τον επιστημονικά αβάσιμο χαρακτήρα τους, τον απλώς κατασταλτικό και τιμωρητικό τους ρόλο. Οπου υπάρχουν, λειτουργούν ως κανονικά κολαστήρια. Εναλλακτικές λύσεις, σε ουσιαστικά θεραπευτική κατεύθυνση, υπάρχουν, αλλά είναι αδύνατο να ακουστούν από το Λομπροζιανό, ακροδεξιό επιτελείο του Βαρτζόπουλου.

Όταν, λοιπόν, λειτουργήσει αυτό το τμήμα, θα τσουβαλιαστούν μέσα σ΄ αυτό ακόμα και οι, όχι λίγοι, ασθενείς του αρ. 69 ΠΚ που ζουν σε εξωνοσοκομειακές στεγαστικές δομές; Το πιθανότερο είναι η σχετική ντιρεκτίβα του εγκλεισμού να τους συμπεριλάβει όλους, αλλά, σε κάθε περίπτωση, η συνθήκη θα είναι έτοιμη για όποια στιγμή ένα «τυχαίο συμβάν» θα μπορεί ν΄ αξιοποιηθεί προς αυτή την κατεύθυνση.

Αυτό που περιμένει τους εργαζόμενους, όσους και όσες ακόμα έχουν μείνει, στο πρώην

ΨΝΑ, είναι ο εξαναγκασμός τους να αναλάβουν το ρόλο του κανονικού δεσμοφύλακα μέσα σ΄ ένα άθλιο περιβάλλον, με όποια εξωραϊστικά λόγια κι΄ αν περιγραφτεί, όπως πάντα γίνεται όταν εξαγγέλλονται τέτοιες δομές. Θα πρόκειται για εργασιακές συνθήκες όπου κάποιος/α ή θα αποδεχτεί και θα υιοθετήσει το ρόλο του δεσμοφύλακα, ή θα ζει με το burnout από την πρώτη μέρα.

Γι΄ αυτό πρέπει να υπάρξει αντίσταση στη δημιουργία αυτού του τμήματος, όπως και σε ό,τι διαπράττει το επιτελείο των Γεωργιάδη- Βαρτζόπουλου -Σμυρνή στην ψυχική υγεία. Όλα αυτά προβλέπονται στο νόμο που ψήφισαν πέρσι τον Ιούλιο, τα βάζουν ένα προς ένα σε εφαρμογή και δεν θα σταματήσουν αν το κίνημα δεν τους σταματήσει.

25/8/2025

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Χώροι Εποπτευόμενης Χρήσης ή Χώροι Επιτήρησης και Εκτοπισμού;

 

Σε μια Αθήνα που συστηματικά τα τελευταία χρόνια διαμορφώνεται με βάση τις επιταγές της “ανάπτυξης” και του τουρισμού, ενώ παράλληλα το σύστημα ψυχικής υγείας και οι υπηρεσίες εξαρτήσεων διαλύονται, πρόσφατα ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας ανακοίνωσε τη δημιουργία μιας νέας δομής στον Βοτανικό (με βάση την απόφαση που είχε πάρει νωρίτερα μέσα στη χρονιά το Δημοτικό Συμβούλιο), υποτίθεται στο πλαίσιο της στρατηγικής “μείωσης της βλάβης”. Μαζί του, ως πολιτικοί συμμέτοχοι, οι Υπουργοί της Νέας Δημοκρατίας Άδωνις Γεωργιάδης και Μιχάλης Χρυσοχοΐδης. Παρότι παρουσιάζεται ως ένας Χώρος Εποπτευόμενης Χρήσης (ΧΕΧ), το εγχείρημα αυτό δεν είναι τίποτε άλλο από μια επιχείρηση εκτοπισμού, επιτήρησης και πειθάρχησης των εξαρτημένων ατόμων — όχι παροχή φροντίδας.

Όπως υποστηρίζει ο Χ. Δούκας θα είναι ένας χώρος όπου οι τοξικοεξαρτημένοι θα μπορούν να κάνουν χρήση με περισσότερη “ασφάλεια” και “καθαρή σύριγγα”, όμως στην ουσία δεν πρόκειται για κάτι τέτοιο. Οι Χώροι Εποπτευόμενης Χρήσης (ΧΕΧ) ως στρατηγική μείωσης της βλάβης βασίζονται όντως στην ύπαρξη ενός χώρου ασφάλειας για τα εξαρτημένα άτομα, ο οποίος μπορεί να λειτουργήσει και ως γέφυρα με υπηρεσίες φροντίδας, ψυχοκοινωνικής στήριξης και θεραπείας. Και ποιος χώρος θα ήταν καταλληλότερος για κάτι τέτοιο, από έναν χώρο μακριά από τον αστικό ιστό, πόσο μάλλον το κέντρο της Αθήνας; Μιλάμε στην πραγματικότητα για ένα στρατοπεδικού τύπου γκέτο, ένα “μαντρί” εκτός αστικού ιστού, προϊόν επίσημης διυπουργικής απόφασης (Υπουργεία Υγείας, Προστασίας του Πολίτη, Δήμος Αθηναίων) με τη συνέργεια ΕΛ.ΑΣ, Δημοτικής Αστυνομίας, ΚΕΘΕΑ και ΟΚΑΝΑ. Ο χώρος αυτός όχι μόνο δεν απαντά στις ανάγκες των εξαρτημένων, αλλά τις καταπατά. Γιατί όταν οι βασικοί ρόλοι έχουν ανατεθεί στην αστυνομία, δεν πρόκειται για χώρο υποστήριξης και φροντίδας, αλλά για κέντρο κράτησης.

Οι εξαρτημένοι δεν πρόκειται να προσεγγίσουν τον χώρο αυτό επειδή δήθεν προσφέρεται “καθαρή σύριγγα” και “ασφαλής χρήση”. Θα μεταφερθούν εκεί με “επιχειρήσεις-σκούπα”, με βία, με κλούβες, ως ανεπιθύμητα σώματα. Είναι το επόμενο βήμα στη μακρά πορεία ενός απάνθρωπου σχεδιασμού: απομάκρυνση των ανθρώπων “που χαλάνε την εικόνα”, εκκαθάριση των δρόμων ενόψει τουριστικής σεζόν, εκδίωξη των ανεπιθύμητων από το κέντρο.

Άλλωστε, η ιστορία είναι λίγο πολύ γνωστή. Πρώτα έρχεται ο χρόνιος στιγματισμός όλων των ψυχικά ασθενών και των εξαρτημένων χρηστών και μετά ο αποκλεισμός. Ένα πολύ βολικό αφήγημα, που τους θέλει “επικίνδυνους” και “υγειονομικές βόμβες”, εντείνοντας με αυτόν τον τρόπο την περιθωριοποίησή τους και καθιστώντας δυσκολότερη την ένταξή τους στην κοινωνία.

Πάνω σε αυτό το αφήγημα ακριβώς επιχειρούν να πατήσουν τόσο ο κ. Δούκας όσο και η κυβέρνηση, όσο και αν προσπαθούν να μας πείσει ότι η δημιουργία αυτού του χώρου είναι για να βοηθήσει και τα ίδια τα τοξικοεξαρτημένα άτομα. Πώς όμως θα μπορούσε η περαιτέρω περιθωριοποίηση αυτών των ατόμων να είναι “για το καλό τους”; Πώς θα μπορούσε το στοίβαγμα περισσότερων των 400 ατόμων σε έναν περιφραγμένο χώρο να τα ωφελήσει; Πώς θα μπορούσε η περαιτέρω καταστολή να είναι η απάντηση στην τοξικοεξάρτηση; Προφανώς, στόχος δεν θα είναι μόνο η “εποπτευόμενη χρήση” αλλά η επιτήρηση και ο έλεγχος, την οποία θα σπεύσουν να  παρέχουν περισσότερα σώματα ασφαλείας, καθιστώντας τους χώρους εποπτευόμενης χρήσης σε σύγχρονα στρατόπεδα.

Η υποκρισία δεν έχει όρια. Την ώρα που δήθεν κόπτονται για την υγεία των εξαρτημένων, αφήνουν να καταρρέουν οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Ψηφίζουν νόμους όπως αυτός του Βαρτζόπουλου, που διαλύει τα θεραπευτικά προγράμματα, συγχωνεύοντάς τα σε οργανισμούς ιδιωτικού δικαίου, ακυρώνοντας τη φιλοσοφία τους και οδηγώντας τα σταδιακά στο κλείσιμο. Την ίδια στιγμή, τα εξαρτημένα άτομα βαφτίζονται “υγειονομικές βόμβες”, “μιαροί”, “κίνδυνος για την κοινωνία”, σε ένα αφήγημα που δικαιολογεί την καταστολή και την ιδρυματοποίηση. Για εμάς είναι δεδομένο ότι κανένα ενδιαφέρον δεν υπάρχει, ούτε από τον Δήμο, ούτε βέβαια από την κυβέρνηση. Είναι άλλωστε χαρακτηριστικό το πώς ο Χ. Δούκας κάνει λόγο για “γκετοποίηση” και κίνδυνο στο κέντρο της Αθήνας. Προφανώς ενόψει της τουριστικής σεζόν δεν θα ήταν πολύ “βολική” η παρουσία των τοξικοεξαρτημένων σε κεντρικούς δρόμους. Όπως επίσης χαρακτηριστική είναι και η αντίδραση ορισμένων κατοίκων της περιοχής, που ενσωματώνουν το κυρίαρχο αφήγημα, υιοθετώντας μια βαθιά ακροδεξιά και ρατσιστική ρητορική περί “σκουπιδότοπου”.

Δεν ξεχνάμε: το πρόβλημα της εξάρτησης είναι βαθιά κοινωνικό και πολιτικό. Οι άνθρωποι που εξαρτώνται δεν προέκυψαν τυχαία. Είναι το αποτέλεσμα της φτώχειας, της κοινωνικής αποσάθρωσης, της απουσίας υποστηρικτικών δομών, της ψυχικής εξαθλίωσης. Και η απάντηση δεν μπορεί να είναι ο εκτοπισμός. Δεν μπορεί να είναι το “καθάρισμα” του κέντρου. Δεν μπορεί να είναι η αποθήκευση των ανθρώπων-προβλημάτων στις παρυφές της πόλης, για να μη φαίνονται.

Η στρατηγική της μείωσης της βλάβης δεν μπορεί να είναι πρόφαση για τον έλεγχο, την καταστολή και την αναπαραγωγή της εξάρτησης. Ούτε μπορεί να εφαρμοστεί αποσπασματικά, χωρίς δομές, χωρίς φροντίδα, χωρίς δικαιώματα. Ναι, χρειάζεται μια ολιστική πολιτική: πρόληψη, θεραπεία, ψυχοκοινωνική υποστήριξη, πρόσβαση σε δικαιώματα — στέγη, εργασία, περίθαλψη. Όχι στρατόπεδα.

Απέναντι στη βαρβαρότητα που χτίζεται στον Βοτανικό, οφείλουμε να σταθούμε καθαρά και δυνατά. Όχι σε χώρους-γκέτο. Όχι στη διαχείριση των ανθρώπων ως σκουπίδια. Όχι στην πόλη-βιτρίνα που θυσιάζει ζωές για να φαίνεται “καθαρή”. Απέναντι στην υποκρισία χρειάζεται να θυμίζουμε πάντα την ανάγκη για στήριξη, την ανάγκη για φροντίδα, την ανάγκη για αλληλεγγύη.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ